πολιτεύω
πολιτεύω, πολῑτεύω, πολῑτεύσω, ἐπολίτευσα, πεπολίτευκα, πεπολίτευμαι, ἐπολῑτεύθην, live as a citizen, conduct the government, (passive) be governed
- to be a citizen or freeman, live in a free state, Th. 2.46, 3.34, 4.114, X. An. 3.2.26; οἴκοι π. SIG 306.21 (Tegea, iv B. C.); π. παρά τισι X. HG 1.5.19; πεπολιτευκὼρ πὰρ ἁμέ, = μετοικῶν, Schwyzer 425.5 (Elis, iii/ii B.C.); κατὰ νόμους π., opp. monarchy, Plb. 4.76.2: more freq. in Med., v. infr.
- 2 have a certain form of government, administer the state, κατʼ ὀλιγαρχίαν π. Th. 1.19, 3.62; π. ὥσπερ εἰώθεσαν Id. 4.130; κατὰ τὰ ἴδια κέρδη π. Id. 2.65; πρὸς τὸ ἴδιον κέρδος X. HG 1.4.13; ἐλευθέρως τὰ πρὸς τὸ κοινὸν π. Th. 2.37:—Pass., of the state, to be governed, τὰς εὖ -ευομένας πόλεις Isoc. 6.35, cf. Pl. R. 427a, etc.; ἄνευ ὁμονοίας οὔτʼ ἂν πόλις εὖ -ευθείη X. Mem. 4.4.16; τὰ πεπολιτευμένα αὐτοῖς the measures of their administration, D. 1.28; τὰ κοινῇ πεπ. Id. 18.8, cf. Isoc. 16.45, etc.
- b Pass., in Law, to be customary, τὸ μέχρι νῦν -ευόμενον Just. Nov. 73.8.2, cf. 52 Praef.; ἡ -ευομένη τῆς ἀρτάβης (sc. τιμή) customary price, PGiss. 105.7 (v A.D.).
- 3 Pass., to be made a citizen, τοὺς ἐπὶ Τέλωνος πολιτευθέντας D.S. 11.72.
- B most freq. in Med., fut. πολιτεύσομαι Ar. Eq. 1365, X. Ath. 3.9: aor. ἐπολιτευσάμην And. 2.10, D. 18.207; also Pass. ἐπολιτεύθην Th. 6.92, Lys. 26.5, (ἐν-) Isoc. 5.5, etc.: pf. πεπολίτευμαι Lys. 25.10, D. 13.35, etc.:—like the Act., live as a free citizen, chiefly in Prose (once in E. (v. infr.), twice in Ar. (v. infr.)); π. μεθʼ ὑμῶν And. l.c.; ἐν δημοκρατίᾳ X. Cyr. 1.1.1, etc.; ἐν ἐλευθερίᾳ καὶ νόμοις ἐξ ἴσου D. 10.4; opp. μετοικέω, Lys. 12.20; ἐν εἰρήνῃ X. HG 2.4.22; ἀδίκως πρὸς τοὺς ἄλλους π. Lys. 14.42; εἰ πένης . . λαὸς πολιτεύοιτο πλουσίων ἄτερ E. Fr. 21.
- II take part in the government, Critias 45 D., Th. 2.15 (as v.l.), Nausiph. 2, Hyp. Eux. 27, D. 18.18; meddle with politics, Pl. R. 561d; opp. ἰδιωτεύειν, Aeschin. 1.195; hold public office, show public spirit, IG 4.858 (Methana, cf. Glotta 14.78), SIG 850.14 (Epist. Antonini Pii), etc.
- 2 c. acc., administer, govern, ἅπαντα Ar. Lys. 573; τὰ καθʼ αὑτοὺς πολιτεύεσθαι D. 10.74; ἃ καὶ πεποίηκα καὶ πεπολίτευμαι Id. 18.4; οὐ τὰ βέλτιστα π. ib. 207; π. πόλεμον ἐκ πολέμου make perpetual war the principle of government, Aeschin. 2.177: abs., conduct the government, Ar. Eq. 1365; κατὰ συμμορίας D. 2.29; διὰ τοὺς ἀδίκως -ομένους ἐν τῇ ὀλιγαρχίᾳ δημοκρατία γίγνεται Lys. 25.27; τοῖς ὑπὲρ αὐτοῦ πεπολιτευμένοις D. 2.4; οἱ πολιτευόμενοι the ministers, Id. 3.30, 24.157.
- III have a certain form of government, τοὺς ἄριστα τῶν ἄλλων πολιτευομένους Isoc. 3.24; ἡμῶν ἐγγὺς π. Pl. R. 568b; κατὰ τὰ πάτρια π. Decr. ap. And. 1.83; οἱ τὴν ἄνισον πολιτείαν πολιτευόμενοι, i. e. those living in an oligarchy or a tyranny, Aeschin. 1.5.
- IV serve as curialis, Mitteis Chr. 97i18 (iv A. D.), PLips. 62i2 (iv A. D.), POxy. 2106.19 (iv A.D.), etc.
- V in Law, execute according to custom, διαθήκας Just. Nou. 66.1 Intr.
- VI deal with, in private affairs, ἀλλήλοις PHib. 1.63.11 (iii B. C.); πρὸς [τοὺς θεοὺς] ὁσίως καὶ δικαίως UPZ 144.14, cf. 110.78 (ii B.C.), LXX 2 Ma. 11.25, Aristeas 31, Act.Ap. 23.1; π. πᾶσαν πολιτείαν κατὰ τὸν ἰουδαϊσμόν BCH 56.293 (Stobi, i/ii A. D.); behave, Ep.Phil. 1.27.
- b metaph., arrange, bring about, συνοδίαν, γάμον, Charito 1.1, 2.2.
1. act.
a. als (vrij) burger leven:
b. politiek bedrijven:
c. een staatsvorm hebben:
2. med.-pass., met aor.
a. als vrij burger leven:
b. politiek actief zijn:
Pass. verwaltet, regiert werden, ἡ ἄριστα πολιτευομένη πόλις, Plat. Rep. V.462d ; IV.427a ; τούτων πόλις ἄμοιρος γενομένη πολιτευθῆναι δύναιτʼ ἂν καλῶς, Legg. III.693e ; auch von Menschen, τοῖς εὖ πολιτευομένοις διὰ νόμων ὀρθῶν, XII.950a ; πολιτεύεσθαι ἄλλως πως, eine andere Staatsverfassung haben, Xen. Cyr. 1.1.1 ; ἄνευ ὁμονοίας οὔτʼ ἂν πόλις εὖ πολιτευθείη, οὔτʼ οἶκος καλῶς οἰκηθείη, Mem. 4.4.16 ; τὰ αὐτῷ πεπολιτευμένα, Din. 1.46 ; πεπολίτευται κατὰ τοῦ δήμου, 101 ; αἱ τῶν πεπολιτευμένων αὐτοῖς εὐθῦναι, Dem. 1.28. – Aber ξένους τοὺς ἐπὶ Γέλωνος πολιτευθέντας ist = zu Bürgern gemacht, DS. 11.72. – Am gewöhnlichsten med. mit aor. pass.; Bürger sein, ἐν ᾗ νῦν πολιτευόμεθα, Plat. Menex. 238c, vgl. Gorg. 513b ; Andoc. 2.2 ; πολιτεύεσθαι παρὰ Καρχηδονίοις, Pol. 7.2.4 ; den Staat verwalten, Thuc. 2.15 ; ἀσφαλῶς ἐπολιτεύθην, 6.92 ; ἐπολιτεύεσθʼ ἂν ἅπαντα, Ar. Lys. 573 ; παρανόμως πολιτευθῆναι, Lys. 26.5 ; σωφρόνως πολιτευθέντες, Aesch. 2.176 ; ἃ καὶ πεποίηκα καὶ πεπολίτευμαι, Dem. 18.4 ; ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν πεπολίτευσαι πάντα, 265 ; ὅσοι τὰ παραπλήσια τούτοις πολιτεύονται καὶ πράττουσι, Pol. 17.13.11. Dah. οἱ πολιτευόμενοι = die Staatsmänner, 27.11.1 u. sonst ; im Ggstz von ἰδιωτεύοντες, Aesch. 1.195 ; bes. Staatsredner, Dem. 24.157.
Strong 4176
**
4*;]
to be a citizen, live as a citizen: metaph., of conduct as based on heavenly citizenship, Ac 23:1, Phl 1:27.†
- Ito live as a citizen or freeman, live in a free state, Thuc., etc.
- 2to have a certain form of polity, conduct the government, Thuc.:—Pass., of the state, to be governed, Plat., Xen., etc.; τὰ αὐτοῖς πεπολιτευμένα the measures of their administration, Dem.
- BDep. like the Act. to be a free citizen, live as such, Xen., etc.
- IIto take part in the government, Thuc., Dem.: to meddle with politics, Plat.
- 2c. acc. to administer or govern, Dem.; π. πόλεμον ἐκ πολέμου to make perpetual war the principle of government, Aeschin.: absol. to conduct the government, Ar., Dem.; οἱ πολιτευόμενοι the ministers, Dem.
- IIIto have a certain form of government, Plat., Aeschin.
-
…καθʼ ἃς ἡμῖν συνέθου πολιτεύεσθαι. πρῶτον μὲν οὖν ἡμῖν τοῦτʼ αὐτὸ ἀπόκριναι, εἰ ἀληθῆ λέγομεν φάσκοντές σε ὡμολογηκέναι πολιτεύσεσθαι καθʼ ἡμᾶς ἔργῳ ἀλλʼ οὐ λόγῳ, ἢ οὐκ ἀληθῆ. τί φῶμεν πρὸς ταῦτα, ὦ Κρίτων ; ἄλλο…
Plato, Crito
-
…ἡγούμενοι τὴν πάντων ἐλευθερίαν ὁμόνοιαν εἶναι μεγίστην, κοινὰς δʼ ἀλλήλοις τὰς ἐκ τῶν κινδύνων ἐλπίδας ποιήσαντες ἐλευθέραις ταῖς ψυχαῖς ἐπολιτεύοντο, νόμῳ τοὺς ἀγαθοὺς τιμῶντες καὶ τοὺς κακοὺς κολάζοντες, ἡγησάμενοι θηρίων μὲν ἔργον εἶναι ὑπʼ ἀλλήλων βίᾳ κρατεῖσθαι ,…
Lysias, Speeches
-
…εἰδέναι, ἀλλὰ ἡμεῖς σοι ἱκανοὶ ἦμεν καὶ ἡ ἡμετέρα πόλις · οὕτω σφόδρα ἡμᾶς ᾑροῦ καὶ ὡμολόγεις καθʼ ἡμᾶς πολιτεύσεσθαι, τά τε ἄλλα καὶ παῖδας ἐν αὐτῇ ἐποιήσω, ὡς ἀρεσκούσης σοι τῆς πόλεως. ἔτι τοίνυν ἐν αὐτῇ…
Plato, Crito
-
…ἐκ Πειραιῶς τιμωρήσασθε, ἐνθυμηθέντες μὲν ὅτι ὑπὸ τούτων πονηροτάτων ὄντων ἤρχεσθε, ἐνθυμηθέντες δὲ ὅτι μετʼ ἀνδρῶν νῦν ἀρίστων πολιτεύεσθε καὶ τοῖς πολεμίοις μάχεσθε καὶ περὶ τῆς πόλεως βουλεύεσθε, ἀναμνησθέντες δὲ τῶν ἐπικούρων, οὓς οὗτοι φύλακας τῆς σφετέρας…
Lysias, Speeches
-
…ἐχθρὸν δʼ οὐδένα κεκτημένους, πολλοὺς δʼ Ἀθηναίων ἐκ τῶν πολεμίων λυσαμένους · τοιούτων ἠξίωσαν οὐχ ὁμοίως μετοικοῦντας ὥσπερ αὐτοὶ ἐπολιτεύοντο. οὗτοι γὰρ πολλοὺς μὲν τῶν πολιτῶν εἰς τοὺς πολεμίους ἐξήλασαν, πολλοὺς δʼ ἀδίκως ἀποκτείναντες ἀτάφους ἐποίησαν, πολλοὺς…
Lysias, Speeches
-
…ἅπερ ἂν δοῦλος ὁ φαυλότατος πράξειεν, ἀποδιδράσκειν ἐπιχειρῶν παρὰ τὰς συνθήκας τε καὶ τὰς ὁμολογίας καθʼ ἃς ἡμῖν συνέθου πολιτεύεσθαι. πρῶτον μὲν οὖν ἡμῖν τοῦτʼ αὐτὸ ἀπόκριναι, εἰ ἀληθῆ λέγομεν φάσκοντές σε ὡμολογηκέναι πολιτεύσεσθαι καθʼ ἡμᾶς ἔργῳ ἀλλʼ…
Plato, Crito
-
…ἀπολογήσεσθαι αὐτόν, ὅτι ἐκείνῳ φίλος ἦν καὶ τῶν αὐτῶν ἔργων μετεῖχε. καίτοι σφόδρʼ ἂν αὐτὸν οἶμαι μετὰ Θεμιστοκλέους πολιτευόμενον προσποιεῖσθαι πράττειν ὅπως οἰκοδομηθήσεται τὰ τείχη, ὁπότε καὶ μετὰ Θηραμένους ὅπως καθαιρεθήσεται. οὐ γάρ μοι δοκοῦσιν ἴσου ἄξιοι…
Lysias, Speeches
-
…ἔξω τοῦ πολέμου δοκοῦντα εἶναι κατὰ τὰς ἰδίας φιλοτιμίας καὶ ἴδια κέρδη κακῶς ἔς τε σφᾶς αὐτοὺς καὶ τοὺς ξυμμάχους ἐπολίτευσαν, ἃ κατορθούμενα μὲν τοῖς ἰδιώταις τιμὴ καὶ ὠφελία μᾶλλον ἦν, σφαλέντα δὲ τῇ πόλει ἐς τὸν πόλεμον βλάβη…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…καὶ τοῖς λειπομένοις τῶν τοιῶνδε ἀγώνων προτιθεῖσα · ἆθλα γὰρ οἷς κεῖται ἀρετῆς μέγιστα, τοῖς δὲ καὶ ἄνδρες ἄριστοι πολιτεύουσιν. νῦν δὲ ἀπολοφυράμενοι ὃν προσήκει ἑκάστῳ ἄπιτε. τοιόσδε μὲν ὁ τάφος ἐγένετο ἐν τῷ χειμῶνι τούτῳ · καὶ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…καὶ Δωριέας καὶ τοὺς ἄλλους Ἀμφικτύονας, ἧς οὐδὲ τοῖς Ἕλλησιν ἅπασι μέτεστι ; γράφει δὲ Θετταλοῖς ὃν χρὴ τρόπον πολιτεύεσθαι ; πέμπει δὲ ξένους τοὺς μὲν εἰς Πορθμόν, τὸν δῆμον ἐκβαλοῦντας τὸν Ἐρετριέων, τοὺς δʼ ἐπʼ Ὠρεόν ,…
Demosthenes, Speeches