ἔσχατος
ἔσχατος, ἔσχατος, farthest, extreme, utmost, last
- I of Space, as always in Hom., farthest, uttermost, extreme, θάλαμος ἔ. the hindmost chamber, Od. 21.9; ἔσχατοι ἄλλων at the end of the lines, Il. 10.434, cf. 8.225; ἔσχατοι ἀνδρῶν, of the Aethiopians, Od. 1.23; οἰκέομεν..ἔσχατοι 6.205; ἐσχάτη τῶν οἰκεομένων ἡ Ἰνδική Hdt. 3.106, cf. Th. 2.96, etc.; τὸ ἔ. τῆς ἀγορᾶς X. HG 3.3.5; ὑπʼ..ἐσχάτην στήλην S. El. 720; τάξις ἐ. the farthest part of the army, Id. Aj. 4: pl., ἔσχατα γαίης Hes. Th. 731; τὰ ἔ. τῶν στρατοπέδων Th. 4.96; ἐπʼ ἔσχατα χθονός S. Fr. 956; αἱ ἐπʼ ἔσχατα τοῦ ἄστεως οἰκίαι Th. 8.95; ἐξ ἐσχάτων ἐς ἔσχατα ἀπικέσθαι from end to end, Hdt. 7.100, cf. X. Vect. 1.6; παρʼ ἔσχατα λίμνης Pl. Phd. 113b, cf. Th. 3.106:—in various senses, uppermost, ἐ. πυρά S. El. 900; lowest, deepest, ἀΐδας Theoc. 16.52; ἅλς AP 13.27 (Phal.); innermost, σάρκες S. Tr. 1053; last, hindmost, ἤλαυνε δʼ ἔ. Id. El. 734; ἐπʼ ἐσχάτῳ at the close of a document, PTeb. 68.54 (ii B.C.), etc.
- 2 of Degree, uttermost, highest, τὸ ἔ. κορυφοῦται βασιλεῦσι Pi. O. 1.113; ἀνορέαι ἔ. Id. I. 4(3).11; σοφία Lib. Or. 59.88; of misfortunes, sufferings, etc., utmost, last, worst, πόνος, ἀδικία, κίνδυνοι, Pl. Phdr. 247b, R. 361a, Grg. 511d; ὀδύναι αἱ ἔ. Id. Prt. 354b; δῆμος ἔ. extreme democracy, Arist. Pol. 1296a2.
- b Subst., τὸ ἔ., τὰ ἔ., the utmost, ἐς τὸ ἔ. κακοῦ ἀπιγμένοι Hdt. 8.52; τετρῦσθαι ἐς τὸ ἔ. κακοῦ Id. 1.22; without Art., ἐπʼ ἔσχατα βαίνεις S. OC 217 (lyr.); προβᾶσʼ ἐπʼ ἔσχατον θράσους Id. Ant. 853 (lyr.); ἐπʼ ἔ. ἐλθεῖν ἀηδίας Pl. Phdr. 240d, cf. R. 361d, etc.; ὃ πάντων κακῶν ἔσχατόν ἐστι, τοῦτο πάσχει Id. Phd. 83c; οἱ τὰ ἔ. πεποιηκότες X. Cyr. 8.8.2; ζημιοῦσθαι πᾶσι τοῖς ἐ., Lat. extremis suppliciis, Pl. Plt. 297e; ἔσχατʼ ἐσχάτων κακά worst of possible evils, S. Ph. 65, cf. Philem. 178; εἰς τὰ ἔ. ἐληλυθώς UPZ 60.12 (ii B.C.): Comp. οὔτε γὰρ τοῦ ἐσχάτου -ώτερον εἴη ἄν τι Arist. Metaph. 1055a20: Sup. -ώτατος f.l. in X. HG 2.3.49, cf. Phryn. 51; τὰ -ώτατα Phld. Hom. p.320.
- 3 of Persons, lowest, meanest, D.S. 8.18, D.C. 42.5, Alciphr. 3.43: prov., οὐδείς, οὐδʼ ὁ Μυσῶν ἔ., i.e. the meanest of mankind, Magnes 5, cf. Philem. 77; in Pl. Tht. 209b it seems to mean the remotest of mankind, cf. πρὸς ἐσχάτην Μυσῶν v.l. in App.Prov. 2.85 (παρὰ τοῖς ἐ. τῆς Μυσίας Apostol. 8.1); similarly οὐδὲ τὸν ἔσχατον Καρῶν Plu. Herod. 2.871b.
- 4 of Time, last, ἐς τὸ ἔ. to the end, Hdt. 7.107, Th. 3.46; ἔ. πλόος, ναυτιλίαι, the end of it, Pi. P. 10.28, N. 3.22; ἐσχάτας ὑπὲρ ῥίζας over the last scion of the race, S. Ant. 599 (lyr.); ἔ. Ἑλλήνων, Ῥωμαίων, Plu. Phil. 1, Brut. 44: neut. ἔσχατον, as Adv., for the last time, S. OC 1550; finally, best of all, 1 Ep.Cor. 15.8; at the latest, ἔ. ἐν τρισὶ μησίν SIG 1219.11 (Gambreion, iii B. C.), cf. Inscr.Prien. 4.45 (iv B. C.); εἰς τὴν ἐσχάτην at the last, LXX Ec. 1.11; ἐπʼ ἐσχάτῳ ib. 2 Ki. 24.25, al.: Subst. ἐσχάτη, ἡ, end, οὐχ ἕξεις ἐ. καλήν Astramps. Orac. 21.4, cf. 40.3.
- 5 in the Logic of Arist., τὰ ἔ. are the last or lowest species, Metaph. 1059b26, or individuals, ib. 998b16, cf. APo. 96b12, al.; τὸ ἔ. ἄτομον Metaph. 1058b10.
- b ὁ ἔ. ὅρος the minor term of a syllogism, EN 1147b14.
- c last step in geom. analysis or ultimate condition of action, τὸ ἔ. ἀρχὴ τῆς πράξεως de An. 433a16.
- II Adv. -τως to the uttermost, exceedingly, πῦρ ἐ. καίει Hp. de Arte 8; ἐ. διαμάχεσθαι Arist. HA 613a11; ἐ. φιλοπόλεμος X. An. 2.6.1; φοβοῦμαί σʼ ἐ. Men. 912, cf. Epicur. Ep. 1 p.31 U.
- b -τως διακεῖσθαι to be at the last extremity, Plb. 1.24.2, D.S. 18.48; ἔχειν Ev.Marc. 5.23; ἀπορεῖν Phld. Oec. p.72 J.
- 2 so ἐς τὸ ἔ., = ἐσχάτως, Hdt. 7.229; εἰς τὰ ἔ. X. HG 5.4.33; εἰς τὰ ἔ. μάλα Id. Lac. 1.2; τὸ ἔ. finally, in the end, Pl. Grg. 473c; but, τὸ ἔ. what is worst of all, ib. 508d.
1. van plaats verst verwijderd, uiterst:
2. van tijd laatst:
3. overdr. extreem, hevigst:
4. filos.
• Adv. ἐσχάτως , äußerst, höchst, z.B. φιλοπόλεμος Xen. An. 2.6.1 ; διακεῖσθαι, ἔχειν, sich in der elendesten Lage befinden, Pol. 1.24.2 u. a.Sp.
-ον.
- 1
The extreme, furthest, most remote: ἔσχατοι ἀνδρῶν (dwelling in the uttermost parts of the earth) Od. 1.23, οἰκέομεν ἀπάνευθε, ἔσχατοι (the last or outermost of civilized communities) Od. 6.205, θάλαμόνδε ἔσχατον (to the innermost Od. 8..) Od. 21.9.
With genit.: ἔσχατοι ἄλλων Il. 10.434 (the most remote from the centre as compared with all others, holding the most advanced post).
- 2
In neut. pl. ἔσχατα
as adv.: ἔσχατα νῆας εἴρυσαν (at the extremities of the line) Il. 8.225 = Il. 11.8.
- 1
- a the end of, limit of ὅσαις δὲ βροτὸν ἔθνος ἀγλαίαις ἁπτόμεσθα, περαίνει πρὸς ἔσχατον πλόον P. 10.28 κιόνων ὕπερ Ἡρακλέος ἥρως θεὸς ἃς ἔθηκε ναυτιλίας ἐσχάτας μάρτυρας κλυτούς N. 3.22 Αἰγυπτίαν Μένδητα, πὰρ κρημνὸν θαλάσσας ἔσχατον Νείλου κέρας (join with κέρας) fr. 201. 2.
- b extreme, i. e. supreme ὅστις ἁμιλλᾶται πέρι ἐσχάτων ἀέθλων κορυφαῖς N. 10.32 ἀνορέαις δʼ ἐσχάταισιν οἴκοθεν στάλαισιν ἅπτονθʼ Ἡρακλείαις I. 4.11 προμάχων ἀνʼ ὅμιλον, ἔνθʼ ἄριστοι ἔσχον πολέμοιο νεῖκος ἐσχάταις ἐπίσιν I. 7.36
- c final, at the last ἁ δʼ Ψμέναιον (sc. ὕμνει), ὃν ἐν γάμοισι χροιζόμενον [Μοῖρα] σύμπρωτον λάβεν, ἐσχάτοις ὕμνοισιν (Hermann, Schneidewin: ἔσχατον ὕμνον cod.: i. e. at the end of his life, opp. to σύμπρωτον) Θρ. 3. 9.
- d subs., summit, crown τὸ δʼ ἔσχατον κορυφοῦται βασιλεῦσι O. 1.113
Strong 2078
last, utmost, extreme;
(a) of place: of the lowest or least honoured place, Lk 14:9, 10; τ. ἔσχατον, c. gen. part., Ac 1:8 13:47;
(b) of time: Mt 20:12, 14, Mk 12:6, 22, opp. to πρῶτος, Mt 20:8, I Co 15:45, Re 2:19, al.; τὰ ἔ. καὶ τ. πρῶτα, Mt 12:45, Lk 11:26, II Pe 2:20; of the Eternal, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔ., Re 1:17 2:8 22:13; in phrases relating to the Messianic age and the consummation of the Kingdom of God: ἐπ’ ἐσχάτου (-ων) τ. ἡμερῶν, He 1:2, II Pe 3:3; τ. χρόνων, I Pe 1:20; ἔ. ὥρα, I Jo 2:18; ἐπ’ ἐ. χόνου, Ju 18; ἐν ἐ. ἡμέραις, Ac 2:17, Ja 5:3, II Ti 3:1; neut., ἔσχατον, as adv., Mk 12:22, I Co 15:8;
(c) of rank: Mk 9:35, I Co 4:9
- outermost
- Iof Space, as always in Hom. the furthest, uttermost, extreme, Hom., Hdt., Attic; ἔσχατοι ἄλλων, of the Thracians who were the last in the Trojan lines, Il.; ἔσχατοι ἀνδρῶν, of the Aethiopians, Od.: ἔσχατα, τά, extremities, ἐσχ. γαίης Hes.; τὰ ἔσχ. τοῦ στρατοπέδου Thuc.
- IIthe furthest in each direction.
- 2the uppermost, Soph.
- 3lowest, deepest, Lat. imus, ἀΐδας Theocr.
- 4innermost, Lat. intimus, Soph.
- 5the last, hindmost, Soph.
- IIIof Degree, the uttermost, utmost, last, worst, πόνος, κίνδυνος Plat.:—as Subst., τὸ ἔσχατον, τὰ ἔσχατα, the utmost, Hdt.; of suffering, pain, etc., Hdt., Attic; ἐπʼ ἔσχατα βαίνεις Soph.; ἔσχατʼ ἐσχάτων κακά worst of possible evils, Soph.; so in Sup., τὰ πάντων ἐσχατώτατα the extremest of all, Xen.
- IVof Time, last, ἐς τὸ ἔσχ. to the end, Hdt., Thuc.; ἐσχάτας ὑπὲρ ῥίζας over the last scion of the race, Soph.: —neut. ἔσχατον as adv., for the last time, Soph.
- Vadv. -τως, to the uttermost, exceedingly, Xen.:—so, ἐς τὸ ἔσχ. Hdt., Xen.
-
…κατέστησαν, ὁμολογοῦσιν ἑκόντες πολλοὺς τῶν πολιτῶν ἀκρίτους ἀποκτιννύναι, οὐκ ἄρα χρὴ αὐτοὺς καὶ τοὺς παῖδας ὑφʼ ὑμῶν ταῖς ἐσχάταις ζημίαις κολάζεσθαι ; ἐγὼ τοίνυν, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἠξίουν ἱκανὰ εἶναι τὰ κατηγορημένα · μέχρι γὰρ τούτου νομίζω…
Lysias, Speeches
-
…πράξειν. νυνὶ δὲ συμβέβηκέ μοι ἅπερ ὁρᾶτε καὶ αὐτοί, ταυτὶ ἅ γε δὴ οἰηθείη ἄν τις καὶ νομίζεται ἔσχατα κακῶν εἶναι · ἐμοὶ δὲ οὔτε ἐξιόντι ἕωθεν οἴκοθεν ἠναντιώθη τὸ τοῦ θεοῦ σημεῖον, οὔτε ἡνίκα ἀνέβαινον ἐνταυθοῖ ἐπὶ…
Plato, Apology
-
…κατηγορημένα · μέχρι γὰρ τούτου νομίζω χρῆναι κατηγορεῖν, ἕως ἂν θανάτου δόξῃ τῷ φεύγοντι ἄξια εἰργάσθαι. ταύτην γὰρ ἐσχάτην δίκην δυνάμεθα παρʼ αὐτῶν λαβεῖν. ὥστʼ οὐκ οἶδʼ ὅ τι δεῖ πολλὰ κατηγορεῖν τοιούτων ἀνδρῶν, οἳ οὐδʼ ὑπὲρ…
Lysias, Speeches
-
…καὶ φίλων πολλούς, ἐγὼ δὲ οὐδὲν ἄρα τούτων ποιήσω, καὶ ταῦτα κινδυνεύων, ὡς ἂν δόξαιμι, τὸν ἔσχατον κίνδυνον. τάχʼ ἂν οὖν τις ταῦτα ἐννοήσας αὐθαδέστερον ἂν πρός με σχοίη καὶ ὀργισθεὶς αὐτοῖς τούτοις θεῖτο ἂν μετʼ…
Plato, Apology
-
…, ἥ ῥʼ ἐν μεσσάτῳ ἔσκε γεγωνέμεν ἀμφοτέρωσε, ἠμὲν ἐπʼ Αἴαντος κλισίας Τελαμωνιάδαο ἠδʼ ἐπʼ Ἀχιλλῆος, τοί ῥʼ ἔσχατα νῆας ἐΐσας εἴρυσαν, ἠνορέῃ πίσυνοι καὶ κάρτεϊ χειρῶν · ἤϋσεν δὲ διαπρύσιον Δαναοῖσι γεγωνώς · αἰδὼς Ἀργεῖοι, κάκʼ…
Homer, Iliad
-
…πολιτείας ἐπεχείρησα, λέγε · ἐὰν γὰρ ἐλεγχθῶ ἢ νῦν ταῦτα πράττων ἢ πρότερον πώποτε πεποιηκώς, ὁμολογῶ τὰ πάντων ἔσχατα παθὼν ἂν δικαίως ἀποθνῄσκειν. ὡς δʼ εἰπὼν ταῦτα ἐπαύσατο, καὶ ἡ βουλὴ δήλη ἐγένετο εὐμενῶς ἐπιθορυβήσασα, γνοὺς…
Xenophon, Hellenica
-
…ἔρχομαι τάφου ποταινίου · ἰὼ δύστανος, βροτοῖς οὔτε νεκροῖς κυροῦσα μέτοικος οὐ ζῶσιν, οὐ θανοῦσιν. προβᾶσʼ ἐπʼ ἔσχατον θράσους ὑψηλὸν ἐς Δίκας βάθρον προσέπεσες, ὦ τέκνον, πολύ · πατρῷον δʼ ἐκτίνεις τινʼ ἆθλον. ἔψαυσας ἀλγεινοτάτας…
Sophocles, Antigone
-
…ἐθεώρει δὲ τὸν ἀγῶνα καὶ Κῦρος. ἐντεῦθεν ἐξελαύνει σταθμοὺς δύο παρασάγγας δώδεκα ἐς Κεράμων ἀγοράν, πόλιν οἰκουμένην, ἐσχάτην πρὸς τῇ Μυσίᾳ χώρᾳ. ἐντεῦθεν ἐξελαύνει σταθμοὺς τρεῖς παρασάγγας τριάκοντα εἰς Καΰστρου πεδίον, πόλιν οἰκουμένην. ἐνταῦθʼ ἔμεινεν…
Xenophon, Anabasis
-
…. ἀλλὰ τί ἢ ἐμὲ ταῦτα διεξερέεσθε ἕκαστα ; εἰ γὰρ δὴ μέματον Τρώων καταδῦναι ὅμιλον Θρήϊκες οἷδʼ ἀπάνευθε νεήλυδες ἔσχατοι ἄλλων · ἐν δέ σφιν Ῥῆσος βασιλεὺς πάϊς Ἠϊονῆος. τοῦ δὴ καλλίστους ἵππους ἴδον ἠδὲ μεγίστους · λευκότεροι χιόνος…
Homer, Iliad
-
…τῶν Ἑλλήνων εἰς τοὺς βαρβάρους φόβον ἰδών. ἐντεῦθεν ἐξελαύνει σταθμοὺς τρεῖς παρασάγγας εἴκοσιν εἰς Ἰκόνιον, τῆς Φρυγίας πόλιν ἐσχάτην. ἐνταῦθα ἔμεινε τρεῖς ἡμέρας. ἐντεῦθεν ἐξελαύνει διὰ τῆς Λυκαονίας σταθμοὺς πέντε παρασάγγας τριάκοντα. ταύτην τὴν χώραν ἐπέτρεψε…
Xenophon, Anabasis