γενναῖος
γενναῖος, γενναῖος α ον, noble, fine (adjective)
- true to oneʼs birth or descent (εὐγενὲς μέν ἐστι τὸ ἐξ ἀγαθοῦ γένους, γενναῖον δὲ τὸ μὴ ἐξιστάμενον ἐκ τῆς αὑτοῦ φύσεως Arist. HA 488b19, cf. Rh. 1390b22), οὔ μοι γενναῖον ἀλυσκάζοντι μάχεσθαι Il. 5.253 (nowhere else in Hom.); γενναῖον δέ σοι ταχέως ὑπακούειν Ar. Fr. 28 D.: hence,
- I of persons, high-born, noble, Archil. 107, etc.; τέκνα Hdt. 1.173; ὦ γονῇ γενναῖε S. OT 1469; ἐσθλοὺς ἔκ τε γενναίων γεγῶτας Id. Fr. 107.3; γενναῖός τις ἑπτὰ πάππους ἔχων ἀποφῆναι Pl. Tht. 174e; οἱ γ., opp. οἱ ἀγεννεῖς, Arist. Pol. 1296b22; so of animals, well-bred, σκύλαξ Pl. R. 375a, X. Cyr. 1.4.15; opp. ἀγεννής, Arist. HA 558b16.
- 2 noble in mind, high-minded, Hdt. 3.140 (Sup.), S. El. 129 (lyr.), etc.; τὸ γ., = γενναιότης, Id. OC 569; of actions, noble, Hdt. 1.37; λῆμα γ. Pi. P. 8.44; τλάσας τὸ γ. S. OC 1640, cf. E. Alc. 624; γ. ἔπος, λόγοι, πόνοι, S. Ph. 1402, E. Heracl. 537, HF 357 (lyr.).
- 3 as a form of polite speech, γενναῖος εἶ you are very good, Ar. Th. 220.
- b ὦ γενναῖε, common form of address in Pl., as Grg. 494e, cf. S. Ph. 801; ironical, D.H. 7.46.
- II of things, good of their kind, excellent, μέλος A. Fr. 281.5; σταφυλή, σῦκα, Pl. Lg. 844e; γενναίου . . ἄξιον οὐθενός of no great use, Ath.Mech. 31.2; ironical, γένει γ. σοφιστική Pl. Sph. 231b (cf. I.1), etc.; genuine, intense, δύη S. Aj. 938, etc.; violent, σεισμός Philostr. VA 6.38; θάλπη Jul. Or. 2.101d.
- b γενναῖον· τὸ τῆς γενέσεως ἀρχηγόν, Hsch.
- III Adv. -αίως nobly, Hdt. 7.139, Th. 2.41, Pl. La. 196b, Men. 672; ὅρκος, πῆγμα γ. παγέν A. Ag. 1198; ironical, μάλα γ. ἐπιλαθόμενον ὧν εὖ πάθοι Jul. Or. 3.125c: Comp. -οτέρως Pl. Tht. 166c, Ps.-Callisth. 1.38: Sup. -ότατα E. Cyc. 657 (lyr.).
- 2 irreg. Sup. γενναιέστατος Dinol. 10.
I rel. la nobleza de sangre
1 de pers. noble de nacimiento, de noble estirpe, linajudo
ὦ γονῇ γενναῖε
γενναῖα τὰ τέκνα νενόμισται
• irón. en el prov.
γ. εἶ ἐκ βαλαντίου
ref. a los nuevos ricos
• frec. como subst.
ὦ γενέθλα γενναίων
οἱ παραδυναστεύοντες καὶ γενναῖοι Ὀδρυσῶν
op. οἱ ἀγεννεῖς
οἵ γε μὴν τήν τε φύσιν γενναῖοι op. οἱ ἀγελαῖοι
• de anim. de pura raza o simpl. de raza
πάρελθε, γ. γὰρ εἶ
(dice la zorra al ciervo)σκύλαξ
ἵππος
αἱ ἀλεκτορίδες
2 de pers., ref. a su comportamiento de conducta noble, bien nacido, gallardo
ὦ γενναῖε
ὦ γενναιότατε ἀνδρῶν
γενναίας ἀλόχοιο
ref. a Alcestisἄνδρα ἁπλοῦν καὶ γενναῖον
un hombre sencillo y de conducta nobleγενναῖοι καὶ μεγαλόφρονες
ὁ γ. περὶ σοφίαν καὶ φιλίαν
ὁ δὲ γ. Ιουδας
γ. ἀθλητής
ἐς δὲ πραγμάτων διοίκησιν γ.
γ. εἶ
eres muy amableὦ γενναῖε
• subst. τὸ γ. nobleza, gallardía S.OC 569, Plb.2.55.9, Phld.Mus.4.7.8
• neutr. sup. como adv. animosa, valientemente
γενναιότατ' ὠθεῖτε
3 de las acciones, cualidades y palabras del γενναῖος noble, valeroso, generoso
λῆμα
ἔργον τλᾶσα γενναῖον τόδε
πόνοι
ἔπος
τὰ γενναῖα ὑποδείγματα
de los mártiresαἱ ἐπιβολαί
πρὸς ἀρετὴν ... γενναῖον
• γενναῖον (sc. ἐστί) c. inf.
οὐ γάρ μοι γενναῖον ἀλυσκάζοντι μάχεσθαι
pues no está en mi nobleza natural rehuir la lucha, e.e. no lo llevo en la sangreγενναῖον δέ σοι ταχέως ὑπακούειν
en parod. cóm. ref. a un esclavoτὰ κάλλιστα ... καὶ γενναιότατα ἡμῖν ἦν ... εὐδοκιμέειν
• subst. τὸ γ. la entereza
II sin rel. c. la nobleza, más frec. de cosa
1 genuino
γ. δὲ τὸ μὴ ἐξιστάμενον ἐκ τῆς αὑτοῦ φύσεως
γενναῖον· τὸ τῆς γενέσεως ἀρχηγόν
• de ahí superior, excelente, ref. a lo que es fiel a su origen y esencia lo mejor
τὸ γ. μέλος (Βορέα)
la excelente canción (de Bóreas), e.e., un viento muy violentoσεισμὸς γ.
un violentísimo terremotoγ. δύη
un intenso dolorθάλπη τὰ γενναῖα
calores intensísimosγενναίου δὲ τοῦτο ἄξιον οὐθενός
esto no es de ninguna utilidad
• en su punto
μάζα γ.
• de frutos en sazón
σταφυλή, σύκα
καρποί
• fecundo
χώρα
• abundante
πώγων γ.
una barba muy poblada
• neutr. como adv. potentísimamente
βρυχησάμενοι γενναῖόν τε καὶ διάτορον
del rugido del león
2 de pers. en la plenitud, en la madurez
γυνή op. παρθένος
• bueno
τῶν φιλ[οσ]όφων οἱ γενν[αῖοι
los filósofos de verdad, los buenos filósofosἡ γένει γ. σοφιστική
III adv. -ως
1 noble, gallardamente
ἀπέθανον γ.
murieron noblementeπολεμεῖν γ.
• con entereza
γ. ὑποφέρειν
• con honradez
γ. ὁμολογεῖν
reconocer noble, honradamenteἔμεινε γ. ἐν ταῖς ... ἐπιβολαῖς
μάλα γ. ἐπιλαθόμενον ὧν εὖ πάθοι
irón.
2 genuina, auténticamente, plenamente
ὅρκου πῆγμα γ. παγέν
1. van pers. van edele komaf, nobel:
2. van zaken echt, van goede kwaliteit:
3. in morele zin hoogstaand, grootmoedig:
• Adv. γενναίως , in allen diesen Bdtgn ; γενναιότατα καὶ κάλλιστα Her. 1.37 ; τὰ προσπίπτοντα γενναίως φέρειν Men. monost. 13 ; γενναιότατα ὠθεῖτε, tüchtig, kräftig, Eur. Cycl. 652 ; γενναιοτέρως Plat. Theaet. 166c ; γενναιέστατον Dinoloch. bei Eust. Od. 1441.18.
[γεν-, γίγνομαι.]
Suited to (noble) birth, seemly, honourable Il. 5.253.
- 1genuine (cf. Fraenkel on Agam. 1198) “φυᾷ τὸ γενναῖον ἐπιπρέπει ἐκ πατέρων παισὶ λῆμα” P. 8.44 ]γενναίων ἄωτος fr. 6b. f.
- suitable to oneʼs birth or descent, οὔ μοι γενναῖον it fits not my nobility, Il.
- Iof persons, high-born, noble by birth, Lat. generosus, Hdt., Trag.; so of animals, well-bred, Plat., Xen.
- 2noble in mind, high-minded, Hdt., Attic: τὸ γ. γενναιότης, Soph.:—also of actions, noble, Hdt., Trag.
- IIof things, good of their kind, excellent, notable, Xen.: genuine, intense, δύη Soph.
- IIIadv. -ως, nobly, Hdt., etc.: comp. -οτέρως, Plat.: Sup. -ότατα, Eur.
-
…τις ἄλλος ἐπιχειρῇ αὐτοῖς συμβουλεύειν ὃν ἐκεῖνοι μὴ οἴονται δημιουργὸν εἶναι, κἂν πάνυ καλὸς ᾖ καὶ πλούσιος καὶ τῶν γενναίων, οὐδέν τι μᾶλλον ἀποδέχονται, ἀλλὰ καταγελῶσι καὶ θορυβοῦσιν, ἕως ἂν ἢ αὐτὸς ἀποστῇ ὁ ἐπιχειρῶν λέγειν καταθορυβηθείς…
Plato, Protagoras
-
…· εὐδαίμων γάρ μοι ἁνὴρ ἐφαίνετο, ὦ Ἐχέκρατες, καὶ τοῦ τρόπου καὶ τῶν λόγων, ὡς ἀδεῶς καὶ γενναίως ἐτελεύτα, ὥστε μοι ἐκεῖνον παρίστασθαι μηδʼ εἰς Ἅιδου ἰόντα ἄνευ θείας μοίρας ἰέναι, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖσε ἀφικόμενον εὖ…
Plato, Phaedo
-
…συμβουλεύει αὐτοῖς ἀνιστάμενος περὶ τούτων ὁμοίως μὲν τέκτων, ὁμοίως δὲ χαλκεὺς σκυτοτόμος, ἔμπορος ναύκληρος, πλούσιος πένης, γενναῖος ἀγεννής, καὶ τούτοις οὐδεὶς τοῦτο ἐπιπλήττει ὥσπερ τοῖς πρότερον, ὅτι οὐδαμόθεν μαθών, οὐδὲ ὄντος διδασκάλου οὐδενὸς αὐτῷ…
Plato, Protagoras
-
…ἄλλον τοιοῦτον εὑρήσετε, ἀτεχνῶς εἰ καὶ γελοιότερον εἰπεῖν προσκείμενον τῇ πόλει ὑπὸ τοῦ θεοῦ ὥσπερ ἵππῳ μεγάλῳ μὲν καὶ γενναίῳ, ὑπὸ μεγέθους δὲ νωθεστέρῳ καὶ δεομένῳ ἐγείρεσθαι ὑπὸ μύωπός τινος, οἷον δή μοι δοκεῖ ὁ θεὸς ἐμὲ τῇ…
Plato, Apology
-
…. ἀλλὰ τί μήν ; τοὐναντίον, ἦ δʼ ὅς. ἦ τὴν δικαιοσύνην κακίαν ; οὔκ, ἀλλὰ πάνυ γενναίαν εὐήθειαν. τὴν ἀδικίαν ἄρα κακοήθειαν καλεῖς ; οὔκ, ἀλλʼ εὐβουλίαν, ἔφη. ἦ καὶ φρόνιμοί σοι ,…
Plato, Republic
-
…γε παῖδά σφι συμπέμψειν, λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ νεηνίης τάδε · ὦ πάτερ, τὰ κάλλιστα πρότερόν κοτε καὶ γενναιότατα ἡμῖν ἦν ἔς τε πολέμους καὶ ἐς ἄγρας φοιτέοντας εὐδοκιμέειν · νῦν δὲ ἀμφοτέρων με τούτων ἀποκληίσας ἔχεις, οὔτε…
Herodotus, The Histories
-
…ἐπωνομασμένην αὐτὴ πρὸς αὑτήν. οὐδὲ γὰρ κλαῦσαι πάρα τοσόνδʼ ὅσον μοι θυμὸς ἡδονὴν φέρει. αὕτη γὰρ ἡ λόγοισι γενναία γυνὴ φωνοῦσα τοιάδʼ ἐξονειδίζει κακά · ὦ δύσθεον μίσημα, σοὶ μόνῃ πατὴρ τέθνηκεν ; ἄλλος δʼ οὔτις ἐν πένθει…
Sophocles, Electra
-
…, καταλέξει ἑωυτὸν μητρόθεν καὶ τῆς μητρὸς ἀνανεμέεται τὰς μητέρας. καὶ ἢν μέν γε γυνὴ ἀστὴ δούλῳ συνοικήσῃ, γενναῖα τὰ τέκνα νενόμισται · ἢν δὲ ἀνὴρ ἀστὸς καὶ ὁ πρῶτος αὐτῶν γυναῖκα ξείνην ἢ παλλακὴν ἔχῃ, ἄτιμα τὰ…
Herodotus, The Histories
-
…, αἰδεσθεὶς ἐμέ. τίς τοῦδε μᾶλλον Θεσσαλῶν φιλόξενος, τίς Ἑλλάδʼ οἰκῶν ; τοιγὰρ οὐκ ἐρεῖ κακὸν εὐεργετῆσαι φῶτα γενναῖος γεγώς. ἰώ, στυγναὶ πρόσοδοι, στυγναὶ δʼ ὄψεις χήρων μελάθρων. ἰώ μοί μοι. αἰαῖ ; αἰαῖ…
Euripides, Alcestis
-
…ὅτι βελτίους τε ποιοῦμεν τοὺς ἀνθρώπους ἐν ταῖς πόλεσιν. τοῦτʼ οὖν εἰ μὴ πεποίηκας, ἀλλʼ ἐκ χρηστῶν καὶ γενναίων μοχθηροτάτους ἀπέδειξας, τί παθεῖν φήσεις ἄξιος εἶναι ; τεθνάναι · μὴ τοῦτον ἐρώτα. σκέψαι τοίνυν οἵους αὐτοὺς παρʼ…
Aristophanes, Frogs