διαβαίνω
διαβαίνω, διαβαίνω, step across; go over, cross
- I intr., stride, walk or stand with legs apart, εὖ διαβάς, of a man planting himself firmly for fighting, Il. 12.458, Tyrt. 11.21; ὡδὶ διαβάς Ar. V. 688; τοσόνδε βῆμα διαβεβηκότος Id. Eq. 77; opp. συμβεβηκώς, X. Eq. 1.14; πόδας μὴ -βεβῶτας Hp. Art. 43, cf. D.S. 4.76; κολοσσοὶ -βεβηκότες Plu. Ad. princ. ind. 2.779f; simply, spacious, δόμοι Corn. ND 15: metaph., μεγάλα δ. ἐπί τινα to go with huge strides against . ., Luc. Anach. 32; ὀνόματα -βεβηκότα εἰς πλάτος great straddling words, D.H. Comp. 22; [ποὺς] -βεβηκώς with a mighty stride, ib. 17: c. acc. cogn., αἱ ἁρμονίαι διαβεβήκασι εὐμεγέθεις διαβάσεις ib. 20; also ἐξερείσματα χρόνων πρὸς ἑδραῖον -βεβηκότα μέγεθος Longin. 40.4.
- II c. acc., step across, pass over, τάφρον Il. 12.50; πόρον Ὠκεανοῖο Hes. Th. 292, cf. A. Pers. 865 (lyr.); Ἀχέροντα Alc. l.c.; ποταμόν Hdt. 1.75, etc., cf. 7.35; also διὰ ποταμοῦ X. An. 4.8.2.
- 2 abs. (θάλασσαν or ποταμόν being omitted), cross over, Ἤλιδʼ ἐς εὐρύχορον διαβήμεναι Od. 4.635; <ἐς> τήνδε τὴν ἤπειρον Hdt. 4.118; πλοίῳ Id. 1.186, cf. Th. 1.114, Pl. Phdr. 229c, etc.: metaph., τῷ λόγῳ διέβαινε ἐς Εὐρυβιάδεα he went over to him, Hdt. 8.62; δ. ἐπὶ τὰ μείζω Arr. Epict. 1.18.18.
- b πόθεν . . διαβέβηκε τὸ ἀργύριον from what sources the money has mounted up, Plu. Vit. aer. al. 2.829e.
- 3 bestride, AP 5.54 (Diosc.).
- 4 decide, δίκας SIG 426.7 (Teos, iii B. C.).
- 5 come home to, affect, εἴς τινα Diog. Oen.2, Steph. in Rh. 281.5.
A intr. y a veces c. ac. int.
I no indic. traslación
1 adelantar un pie, abrir las piernas de una zancada, en actitud belicosa plantarse a pie firme de guerreros
εὖ διαβάς
τοσόνδε δ' αὐτοῦ βῆμα διαβεβηκότος
él, plantado con una zancada así de grandeοἱ κολοσσοὶ ... διαβεβηκότες σφόδρα
• fig. apoyarse firmemente, basarse
διαβεβηκόσι δυνάμει ψυχῆς
2 abrir, separar las piernas
προσδῆσαι μὲν τοὺς πόδας ... μὴ διαβεβῶτας
εἰ ὀρθὸς ἂν διαβεβηκὼς εἴη τοῖν σκελοῖν
• c. juego de palabras abrirse de piernas
ἐπὶ τῶν κελήτων διαβεβήκασ' ὄρθριαι
de madrugada ellas cabalgan sobre corceles
3 fig. ser abierto, amplio, extenso
δόμοι
ὀνόματα διαβεβηκότα εἰς πλάτος
palabras despatarradas en una gran extensión, e.e. muy largasποὺς διαβεβηκὼς ἐπὶ πολύ
pie métrico de gran longitud ref. al molosoτοῦ διαβήτου ... ἐπὶ τὸ ἄκρον αὐτῆς διαβαίνοντος
con el compás abierto hasta el extremo de la misma
• rét., de palabras, y de pies métricos c. ac. int. abarcar
διαβεβήκασιν αἱ τῶν ὀνομάτων ἁρμονίαι διαβάσεις εὐμεγέθεις
las junturas de palabras abarcan intervalos considerables
II indic. traslación a un punto
1 cruzar c. ac. de direcc. y n. de lugar c. prep. εἰς, πρός, ἐπί cruzar una extensión (esp. acuática) hasta, pasar a
Ἤλιδ' ἐς εὐρύχορον διαβήμεναι
ἐς Εὔβοιαν
κυθηροδίκης ἀρχὴ ἐκ τῆς Σπάρτης διέβαινεν αὐτόσε κατὰ ἔτος
πόλεμος ξενικὸς διαβέβηκεν εἰς τὴν νῆσον
• esp. ref. al paso entre ambos continentes: hacia Europa
διαβέβηκε εἰς τὴνδε τὴν ἤπειρον
ref. los persasεἰς τὴν Εὐρώπην
οἱ ... στρατιῶται οἱ διαβάντες ... εἰς τοὺς κατὰ Χερρόνησον καὶ Θράικην τόπους
διέβα ... Φρυγῶν πρὸς ... γύας
εἰς, ἐπὶ (τὴν) Ἀσίαν
• c. misiones políticas en época romana, esp. de autoridades que pasan a Asia
πρεσβευταὶ εἰς Ἀσίαν διαβάντες
τοὺς τῶν Ῥωμαίων στρατηγοὺς ἐπὶ τὴν Ἀσίαν διαβεβηκότας
οἱ διαβαίνοντες ... ὕπατοι
ὡς βασιλέα δ.
pasar a Asia, a la corte del rey de Persiaοἱ διαβάντες κατὰ συμμαχίαν πρὸς βασιλέα Εὐμένη
los que pasaron (a Asia) de acuerdo con la alianza para auxiliar al rey Éumenes
• c. ἐπί y ac. de pers. cruzar contra, atacar
ἐπ' αὐτούς
• cruzar por
διὰ οὗ (ποταμοῦ)
εἰς τὸ μέσον διέβη
pasó por en medio (de los átomos de Epicuro), dicho de un personaje exageradamente delgado
• abs. pasar un río u otra extensión acuática, X.An.4.3.3, 7, c. instrum.
πλοίῳ διαβαίνειν
διέβα ταναοῖς πο[σί
• tb. en v. med.
πρὸς τὸ τῆς Ἄγρας διαβαίνεσθαι
cruzar el río en dirección al templo de (Ártemis) Agra
2 de inanimados y abstr. pasar, extenderse, llegar a
εἰς πλείονας διαβέβηκε τὰ βοηθήματα
• dicho de las palabras referirse
τῷ λόγῳ διαβαίνειν ἐς Εὐρυβιάδην
hacer referencia de palabra a Euribíadesδιαβαίνειν ... ἐπὶ τὰ μείζω
pasar a cosas más importantes
• del sonido pasar, cambiar
διαβαίνουσα (φωνή) ... ἵστησιν αὑτὴν ἐπὶ μιᾶς τάσεως
(la voz) al cambiar se coloca sobre una sola nota
• gener. de conceptos abstr. pasar
• c. suj. humano
ἐξ ἱεροῦ διαβαίνεις εἰς ἱερόν
pasas de una cosa santa a otra también santa
3 abogar por, defender c. περί y gen.
περὶ ἰδίου πράγματος διαβαίνων καὶ ἡμῖν ἔσει μεγάλως κεχαρισμένως
al tiempo que defiendes tus intereses nos harás también a nosotros un gran favor
III indic. simple traslación y origen
1 avanzar
ἐπὶ τὸν ὕστατον αὐτοῦ τῆς ζωῆς διαβησόμεθα χρόνον
• en part. perf. avanzado, fig. perfeccionado
λόγος ... δεόμενος σοφοῦ ... καὶ ἐπὶ πλεῖον διαβεβηκότος
doctrina que necesita de un sabio y muy avanzadoδιαβεβηκόσι ... ἀθληταῖς
• continuar bien, ir por buen camino
ἂν διαβῇ τὰ ἐκεῖ πολλά
2 salir
ἀναγνῶναι ... πόθεν ... διαβέβηκε τὸ ἀργύριον
conocer de dónde ha salido el dinero
B tr., c. mov. de traslación
1 cruzar, atravesar, salvar obstáculos
τάφρον
πέραν ἰσθμὸν διαβαίς
τὴν Ἐλωρίνην ὁδόν
τὰ ὅρια
τὴν τετράγωνον πλευράν
• esp. sobre extensiones acuáticas: pasos o vados, puentes
πόρον Ὠκεανοῖο
τὸν καθ' Ἡρακλείους στήλας πόρον
τὴν γέφυραν
Ἀχέροντα
ὠκυρόαν ... Ἀξιόν
τὸν Ἀχελῷον
τὸν Ἴβηρα ποταμόν
τοὺς λιμένας
τὴν ἐρυθρὰν θάλασσαν
τὸν Εὐφράτην ποταμὸν καὶ τὴν Μεσοποταμίαν καὶ Βαβυλωνίαν ... ἕως Βακτριανῆς
• fig.
διαβὰς βυρσῶν ὀσμὰς ... κἀπειλὰς βορβοροθύμους
2 erót. montar, cabalgar
μέσον διαβᾶσά με ποσσὶν ἤνυεν ἀκλινέως τὸν Κύπριδος δόλιχον
montándome con sus piernas recorrió sin desmayo la carrera de Cipris
3 sobrepasar, trascender
νῷ ... ἀγγελικὴν φύσιν
4 visitar
τὴν σὴν ἑστίαν
• en v. pas.
διαβαθεῖσα κλίμαξ
escalera (muy) transitada
1. oversteken naar, met prep.
2. grote stappen nemen; wijdbeens (gaan) staan:
1) ausschreiten, die Beine ausspreizen, εὖ διαβάς Il. 12.458, weit ausschreiten, festen Fuß fassen ; vgl. Tyrt. 2.21 ; Ap.Rh. 3.1294 ; τοσόνδε δʼ αὐτοῦ βῆμα διαβεβηκότος Ar. Eq. 78 ; vgl. Xen. Eq. 1.14 ; Arist. H.A. 5.2 ; μεγάλα, weit ausschreiten, Luc. Gymn. 32 ; ἀνδριάντες διαβεβηκότες, mit getrennten, ausgespreizten Beinen, Plut. ad pr. iner. 2.
2) übergehen, überschreiten, τάφρον, Il. 12.50 ; ποταμόν, über einen Fluß gehen, Her. 7.35 ; oft Xen.; διὰ ποταμοῦ, An. 4.8.2 ; über das Meer, Ἔλιδʼ ἐς εὐρύχορον διαβήμεναι, nach Elis übersetzen, Od. 4.635, wie Thuc. 1.114 ; πρός τι, Plat. Phaedr. 229b ; mit dem bloßen accus., τὴν ἤπειρον, Her. 4.118 ; übertr., τῷ λόγῳ εἴς τινα, auf Einen übergehen, Her. 8.62.
[δια- 3.]
Aor. pple. διαβάς Il. 12.458.
Infin. διαβήμεναι Od. 4.635.
To pass over, cross.
With acc.: τάφρον Il. 12.50.
Absol., to cross over: ἐς Ἤλιδα Od. 4.635.–εὖ διαβάς, with the legs set well apartIl. 12.458.
- 1cross Πάρου ἐν γυάλοις ἕσσατο ἄνακτι βωμὸν πέραν ἰσθμὸν διαβαίς (sc. Ἡρακλέης) fr. 140a. 65 (39).
- Ito make a stride, walk or stand with the legs apart, εὖ διαβάς of a man planting himself firmly for fighting, Il.
- IIc. acc. to step across, pass over a ditch or river, Il.
- 2absol. (θάλασσαν or ποταμόν being omitted), to cross over, Lat. trajicere, ἐς Ἤλιδα Od.; πλοίῳ διαβῆναι Hdt., etc.
-
…ἄρʼ ἐξενάριξε βίη Ἡρακληείη βουσὶ παρʼ εἰλιπόδεσσι περιρρύτῳ εἰν Ἐρυθείῃ ἤματι τῷ ὅτε περ βοῦς ἤλασεν εὐρυμετώπους Τίρυνθʼ εἰς ἱερὴν διαβὰς πόρον Ὠκεανοῖο Ὄρθον τε κτείνας καὶ βουκόλον Εὐρυτίωνα σταθμῷ ἐν ἠερόεντι πέρην κλυτοῦ Ὠκεανοῖο. ἣ δʼ ἔτεκʼ ἄλλο πέλωρον…
Hesiod, Theogony
-
…συμφυγάδα, κατέλευσεν. ἐντεῦθεν δὲ ἔπλευσεν εἰς τὴν Σηστὸν πρὸς τὸ ἄλλο στράτευμα. ἐκεῖθεν δὲ ἅπασα ἡ στρατιὰ διέβη εἰς Λάμψακον. καὶ χειμὼν ἐπῄει, ἐν ᾧ οἱ αἰχμάλωτοι Συρακόσιοι, εἰργμένοι τοῦ Πειραιῶς ἐν λιθοτομίαις, διορύξαντες…
Xenophon, Hellenica
-
…ὀχῆες εἶχον ἐπημοιβοί, μία δὲ κληῒς ἐπαρήρει. στῆ δὲ μάλʼ ἐγγὺς ἰών, καὶ ἐρεισάμενος βάλε μέσσας εὖ διαβάς, ἵνα μή οἱ ἀφαυρότερον βέλος εἴη, ῥῆξε δʼ ἀπʼ ἀμφοτέρους θαιρούς · πέσε δὲ λίθος εἴσω βριθοσύνῃ ,…
Homer, Iliad
-
…, καί οἱ ἐπηπείλησε οὕτω δή μιν ἀσθενέα ποιήσειν ὥστε τοῦ λοιποῦ καὶ γυναῖκας μιν εὐπετέως τὸ γόνυ οὐ βρεχούσας διαβήσεσθαι. μετὰ δὲ τὴν ἀπειλὴν μετεὶς τὴν ἐπὶ Βαβυλῶνα στράτευσιν διαίρεε τὴν στρατιὴν δίχα, διελὼν δὲ κατέτεινε σχοινοτενέας ὑποδέξας…
Herodotus, The Histories
-
…ἀγρώτας. μάκαρ ὦ Πιερία, σέβεταί σʼ Εὔιος, ἥξει τε χορεύσων ἅμα βακχεύ μασι, τόν τʼ ὠκυρόαν διαβὰς Ἀξιὸν εἱλισ σομένας Μαινάδας ἄξει, Λυδίαν πατέρα τε, τὸν τᾶς εὐδαιμονίας βροτοῖς ὀλβοδόταν, τὸν ἔκλυον εὔιππον χώραν…
Euripides, Bacchae
-
…μέγʼ ἀρίστης κεῖσθαι φθίμενον ; δύο δʼ ἀντὶ μιᾶς Ἅιδης ψυχὰς τὰς πιστοτάτας σὺν ἂν ἔσχεν, ὁμοῦ χθονίαν λίμνην διαβάντε. ἐμοί τις ἦν ἐν γένει, ᾧ κόρος ἀξιόθρη νος ὤλετʼ ἐν δόμοισιν μονόπαις · ἀλλʼ ἔμπας ἔφερε κακὸν…
Euripides, Alcestis
-
…ὁππότε Τηλέμαχος νεῖτʼ ἐκ Πύλου ἠμαθόεντος ; νῆά μοι οἴχετʼ ἄγων · ἐμὲ δὲ χρεὼ γίγνεται αὐτῆς Ἤλιδʼ ἐς εὐρύχορον διαβήμεναι, ἔνθα μοι ἵπποι δώδεκα θήλειαι, ὑπὸ δʼ ἡμίονοι ταλαεργοὶ ἀδμῆτες · τῶν κέν τινʼ ἐλασσάμενος δαμασαίμην. ὣς…
Homer, Odyssey
-
…ποιέειν, ἢν ἡ διάβασις ἡ ἐπὶ Μασσαγέτας μὴ ὀρθωθῇ, ταῦτα ἐντειλάμενος καὶ ἀποστείλας τούτους ἐς Πέρσας, αὐτὸς διέβαινε τὸν ποταμὸν καὶ ὁ στρατὸς αὐτοῦ. ἐπείτε δὲ ἐπεραιώθη τὸν Ἀράξεα, νυκτὸς ἐπελθούσης εἶδε ὄψιν εὕδων ἐν τῶν…
Herodotus, The Histories
-
…παρὰ τῷ Σιτάλκῃ πείθουσι τὸν Σάδοκον τὸν γεγενημένον Ἀθηναῖον, Σιτάλκου υἱόν, τοὺς ἄνδρας ἐγχειρίσαι σφίσιν, ὅπως μὴ διαβάντες ὡς βασιλέα τὴν ἐκείνου πόλιν τὸ μέρος βλάψωσιν. ὁ δὲ πεισθεὶς πορευομένους αὐτοὺς διὰ τῆς Θρᾴκης ἐπὶ τὸ πλοῖον…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…καὶ τὸ παράπαν λέγουσι καὶ τὸ ἀρχαῖον ῥέεθρον ἀποξηρανθῆναι. ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὐ προσίεμαι · κῶς γὰρ ὀπίσω πορευόμενοι διέβησαν αὐτόν ; Κροῖσος δὲ ἐπείτε διαβὰς σὺν τῷ στρατῷ ἀπίκετο τῆς Καππαδοκίης ἐς τὴν Πτερίην καλεομένην ἡ δὲ Πτερίη ἐστὶ…
Herodotus, The Histories