λίθος

λίθος [ῐ], ου, ὁ (v. infr. II),

• stone, Hom., etc.; esp. of the stones thrown by warriors, τρηχὺς λ., λ. ὀκριόεις, Il. 5.308, 8.327; also, stonequoit, Od. 8.190; ἑλέσθαι . . ἐκ γαίας λίθον A. Fr. 199.4; of building- stones, λίθοι βασιλικοί PSI 4.423.28, PCair.Zen. 499.20 (both iii B.C.): prov., ἐν παντὶ γάρ τοι σκορπίος φρουρεῖ λίθῳ S. Fr. 37; λίθον ἕψειν ‘to lose oneʼs labour’, Ar. V. 280; also of stupid persons, ‘blockheads’, λίθοι Id. Nu. 1202, cf. Thgn. 568, Pl. Hp.Ma. 292d, Gal. 9.656; λ. τις, οὐ δούλη Herod. 6.4; προσηγορεύθη διὰ τὸ μὴ φρονεῖν λ., of Niobe, Philem. 101; ὥσπερ λίθον ζῆν Pl. Grg. 494a sq.; λίθῳ λαλεῖς prov. of ἀναίσθητοι, Macar. 5.61.
• • • 2 stone as a substance, opp. wood, flesh, etc., ἐπεὶ οὔ σφι λ. χρὼς οὐδὲ σίδηρος Il. 4.510; λαοὺς δὲ λίθους ποίησε turned into stone, petrified, 24.611, cf. Pl. Smp. 198c; so [νῆα] θεῖναι λ. Od. 13.156; as an emblem of hard-heartedness, σοὶ δʼ αἰεὶ κραδίη στερεωτέρη ἐστὶ λίθοιο 23.103, cf. Theoc. 3.18.
  • II λίθος, ἡ, twice in Hom., Il. 12.287, Od. 19.494, just like masc., also in Theoc. 7.26, Bion Fr. 1.2: later mostly of some special stone, as the magnet is called Μαγνῆτις λ. by E. Fr. 567 (but ἡ λίθος simply in Democr. 11k, Arist. Ph. 267a2, cf. v.l. de An. 405a20); also Λυδία λ. by S. Fr. 800 (but in B. Fr. 10 J. Λυδία λ. = touchstone); Ἡρακλεία λ. by Pl. Ion 533d, Epicur. Fr. 293; so of a touchstone, Pl. Grg. 486d; ἡ διαφανὴς λ. a piece of crystal used for a burning-glass, Ar. Nu. 767, cf. Luc. Alex. 21; χυτὴ λ. was perh. a kind of glass, and so an older name for ὕαλος, Epin. 1.8 (the same thing as the ἀρτήματα λίθινα χυτά in Hdt. 2.69; cf. τὴν ὕαλον . . ὅσα τε λίθων χυτὰ εἴδη καλεῖται Pl. Ti. 61c); λ. = precious stone is fem. in Hp. Nat.Mul. 99, IG 2(2).1421.92, 1460.21, but masc. in Hdt. 2.44, etc.; in the sense of marble mostly masc., λευκὸς λ. Id. 4.87 (simply λίθος 1.164), S. Fr. 330 (λευκοὶ λ. is opp. πέτρινοι λ. Supp.Epigr. 4.446.8 (Didyma)); Πάριος λ. Pi. N. 4.81, Hdt. 3.57; Ταινάριος λ. Str. 8.5.7; λ. Θάσιος, Αἰγύπτιος, etc., Paus. 1.18.6, etc.; κογχίτης Id. 1.44.6; κογχυλιάτης X. An. 3.4.10; but Παρία λ. Theoc. 6.38, Luc. Am. 13; cf. λυχνίας, -ίτης; πώρινος λ. tufa, Hdt. 5.62.
  • • 2 collectively, πέφυκε λίθος . . ἄφθονος, ἐξ οὗ . . X. Vect. 1.4.
  • III grave-stone (fem.), Call. Epigr. 8.1.
  • IV at Athens, λίθος, ὁ, was a name for various blocks of stone used for rostra or platforms, as,
  • • 1 the βῆμα (q.v.) of the Pnyx, Ar. Ach. 683, Pax 680, Ec. 87.
    • 2 another in the ἀγορά used by the κήρυκες, Plu. Sol. 8; prob. the same as ὁ πρατὴρ λ., on which the auctioneer stood when selling slaves, etc., Poll. 3.78, cf. 126.
    • 3 an altar in the ἀγορά, at which the Thesmothetae, arbitrators, and witnesses took their oaths, Philoch. 65, D. 54.26 (restored from Harp. s.v. λίθος), Arist. Ath. 7.1, 55.5, Plu. Sol. 25; cf. λιθωμότης.
    • 4 two stones on which litigants stood in the Areopagus, Paus. 1.28.5.
  • V piece on a draughtboard, Alc. 82, Theoc. 6.18, cf. γραμμή III.1: hence pron., πάντα λίθον κινεῖν Zen. 5.63 (who explains it differently).
  • VI Medic., stone in the bladder, calculus, Arist. HA 519b19, Hp. Morb. 4.55, al.
  • VII Δία λίθον ὀμνύναι, = Lat. Jovem lapidem jurare, Plb. 3.25.6.
  • VIII λίθοι χαλάζης hail- stones, LXX Jo. 10.11.
  • IX λ. ὁ οὐ λ. the philosophers’ stone, Zos. Alch. p.122 B.

λί̆θος -ου, ὁ, ἡ
🄰 stone Il. 4.510 etc., fem. Od. 19.494; λίθον τινὰ ποιῆσαι to turn s.o. into stone Il. 24.611 Plat. Symp. 198c; θεῖναι λίθον τι to turn sthg. into stone Od. 13.156; τὰ ἀγάλματα … λίθοις ἐπεποίητο the statues were of stone Long. 1.4.2 | as a symbol of hardness: σοὶ δ’ αἰεὶ κραδίη στερεωτέρη ἐστὶ λίθοιο your heart is always harder than stone Od. 23.103 ‖ a piece of stone, rock, boulder, used as a projectile Il. 5.308, 8.327 etc., fem. Il. 12.287 | of Tantalos: κεῖται πὲρ κεφάλας μέγας λίθος a great boulder hangs over his head Alc. 365 | as a discus Od. 8.190 | fig. as a symbol of stupidity Aristoph. Nub. 1202 Plat. HipMa. 292d etc.; ὥσπερ λίθον ζῆν to live like a rock Plat. Gorg. 494a | prov. to indicate sthg. impossible: λίθον ἕψειν to cook a stone Aristoph. Ve. 280 Hsch. ‖ rocky terrain Xen. Cyn. 5.15 (pl.) ‖ fig. said of Christ NT Mark 12.10, al. etc.; λίθος προσκόμματος stumbling block VT Is. 8.14 etc. | of the Christians Ign. Eph. 9.1 etc.; λίθοι ζῶντες living stones NT 1Pet. 2.5

🄱 marble Hdt. 1.164.3 Xen. Vect. 1.4; λευκὸς λ. white marble Hdt. 2.148.7, al.; Πάριος λ. Parian marble Pind. N. 4.81 Hdt. 3.57.4 Philostr. Im. prooem. = Παρία λ. Theocr. 6.38 Luc. Am. 13; Ταινάριος λ. Tainarian marble Strab. 8.5.7; κογχυλιάτης λ. marble with seashells Xen. An. 3.4.10 ‖ magnet Aristot. Phys. 267a 2 (fem.) = Μαγνῆτις λίθος Eur. fr. 567.2 = Ἡρακλεία λ. Plat. Ion 533d = Λυδία λ. Soph. fr. 800 ‖ ἡ διαφανὴς λίθος crystal Aristoph. Nub. 767 ‖ λίθος πολυτελής precious stone Phil.² Cher. 104; ὁ νεώς … λίθοις τοῖς πολυτελέσιν ἠσκημένος a temple decorated with precious stones Luc. Im. 11

🄲 at Athens, a stone used as a pulpit, on the Pnyx: Aristoph. Ach. 683, Pax 680 etc.; in the agora Plut. Sol. 8.2; as an altar in the agora Aristot. Ath. 7.1, al. Plut. Sol. 25.3 Harp.¹ ‖ stele AP 9.67.1 ‖ statue: ὀμνύειν … Δία λίθον to swear by the statue of Zeus Pol. 3.25.6

🄳 spec. signf.: medic. calculus, stone Hp. Coac. 5.502 Aristot. H.A. 519b 19 Gal. 1.125, 7.249 Diog. 10.15 etc. ‖ hailstone VT Josh. 10.11, al. etc. ‖ pawn in board games Theocr. 6.18 | πάντα λίθον κινεῖν to use all oneʼs means, play all oneʼs cards Zenob. 5.63 ‖ touchstone Plat. Gorg. 486d (fem.).

λίθος, 1) ὁ, der Stein, Felsblock ; τρηχύς, ὀκριόεις, Il. 5.308, 8.327, ξεστός, Od. 3.406 ; ἐπεὶ οὔ σφι λίθος χρὼς οὐδὲ σίδηρος, Il. 4.510, vgl. 19.494 ; σοὶ δʼ αἰεὶ κραδίη στερεωτέρη ἐστὶ λίθοιο Od. 23.103 ; so oft als Sinnbild des Unerbittlichen, Gefühllosen, Ar. Nub. 1202, Plat. Hipp. mai. 292d ; vgl. auch ὥσπερ λίθον ζῆν, Gorg. 494a ; auch sprichwörtlich λίθῳ λαλεῖς, Paroemigr. App. 3.68 ; vgl. Jacobs zu Ach.Tat. II.815 ff. – Von der steinernen Wurfscheibe, Od. 8.190 ; übh. Steine, welche die Kämpfenden auf einander schleudern, Hom. u. A.; μὴ βαλέτω με λίθῳ τραχεῖ φθόνος, Pind. Ol. 8.55 ; oft τοῖς λίθοις βάλλειν, Thuc. 4.43 ; Xen. An. 5.7.19 ; τοῖς λίθοις τύπτειν ἐκ χειρός, Pol. 3.13.4 ; – λίθον τινὰ ποιεῖν, zu Stein machen, versteinern, Il. 24.611, Od. 13.156 ; μὴ αὐτόν με λίθον τῇ ἀφωνίᾳ ποιήσειε Plat. Symp. 198c. – Sprichwörtliche Vrbdgn sind noch μηδʼ εἰς πέτρας τε καὶ λίθους σπείρειν, Plat. Legg. VIII.838c ; πάντα λίθον κινεῖν, eigtl. im Spiel jeden Stein ziehen (so sagt Theocr. 6.18 τὸν ἀπὸ γραμμᾶς κινεῖ λίθον), d.i. Alles in Bewegung setzen, um einen Zweck zu erreichen ; auch λίθον ἕψειν u. ähnl., s. Paroem. – In Athen ist ὁ ἐν τῇ πυκνὶ λίθος die steinerne Rednerbühne, von der herab die Redner zum Volk sprachen, B.A. 277, Oratt.; vgl. Ar. Ach. 683, Pax 680. – Auf der ἀγορά ist auch ὁ τοῦ κήρυκος λίθος, auf welchen sich der Herold stellt, wenn er Etwas öffentlich ausruft, Plut. Sol. 8 ; – auf einem andern Steine, ἐν ἀγορᾷ πρὸς τῷ λίθῳ, mußte jeder Thesmothet schwören, Plut. Sol. 25 ; – u. im Areopag stand der Kläger auf einem Steine, Harp.
2) ἡ λίθος, bei Hom. = masc., von dem Wurfsteine, λίθοι θαμειαί, Il. 12.287 ; στερεὴ λίθος Od. 19.494. – Nach den Gramm. bes. die edleren, zur Politur u. feineren Bearbeitung geeigneten Steine, bes. Edelsteine, τὴν λίθον ταύτην ἑώρας τὴν καλήν, τὴν διαφανῆ, Ar. Nub. 766 ; bei Her. 2.44, σμαράγδου λίθου, ist das Genus nicht zu erkennen ; bei Xen. ἦν ἡ κρηπὶς λίθου ξεστοῦ κογχυλιάτου, geglätteter Muschelmarmor, An. 3.4.10 ; ἡ Ἡρακλεία λίθος, der Magnet, Plat. Ion 533d ; Sp. auch ἡ μαγνῆτις λ,  ; – ἡ μαργαρῖτις λ., Ath. III.93b. – Der Probierstein, τούτων τινὰ τῶν λίθων, ᾗ βασανίζουσι τὸν χρυσόν Plat. Gorg. 486d. – Auch der Grabstein, Anth.; – λίθων χυτὰ εἴδη, Plat. Tim. 61b, wie συγκυρκανήσας ἐν σκύφῳ χυτῆς λίθου Epinic. bei Ath. X.432, eine Art Glasfluß ; so ist auch Her. 2.69 ἀρτήματα λίθινα χυτά zu erkl. – Der Blasenstein, Arist. H.A. 3.15 u. Medic.

λίθος

-ον, ὁ.

Fem. Il. 12.287 : Od. 19.494.

• • 1

    A stone Il. 5.308, Il. 7.264, Il. 8.327, Il. 12.287, 459, Il. 16.740, Il. 21.403, Il. 23.340 : Od. 8.190, Od. 9.305, 416, Od. 13.370, Od. 19.494.

    A large stone used as or shaped into a seat : ἥατʼ ἐπὶ ξεστοῖσι λίθοις Il. 18.504. Cf. Od. 8.6.

    In pl. app. of several stones forming or shaped into a seat Od. 3.406.

    A large stone embedded in the ground, or perh. a rock projecting above the ground, pierced for the securing of a cable Od. 13.77.

  • 2

    In pl., stones used in construction : ὡς ὅτε τοῖχον ἀνὴρ ἀράρῃ πυκινοῖσι λίθοισιν Il. 16.212. Cf. Od. 9.185.

  • 3

    Stone as a material : θάλαμοι ξεστοῖο λίθοιο Il. 6.244, 248. Cf. Il. 4.510 : Od. 23.103.

  • 4

    Something of stone : λαοὺς λίθους ποίησεν (turned them to stone) Il. 24.611, λίθος περ ἐοῦσα (stone though she be) 617. Cf. Od. 13.156.

  • 5

    A rock or reef Od. 3.296.

λῐθος (-ου, -ῳ, -ον; -ων.)

• 1stone ὕπερ/ κρέμασε καρτερὸν αὐτῷ (= Ταντάλῳ) λίθον O. 1.57 μὴ βαλέτω με λίθῳ τραχεῖ φθόνος O. 8.55 νεόκτιστον λίθων βωμοῖο θέναρ (Tric.: λίθινον codd.: of a stone altar) P. 4.206 εἰ δέ τοι μάτρῳ μʼ ἔτι Καλλικλεῖ κελεύεις στάλαν θέμεν Παρίου λίθου λευκοτέραν marble N. 4.81 ἐπειδὴ τὸν ὑπὲρ κεφαλᾶς γε Ταντάλου λίθον παρά τις ἔτρεψεν ἄμμι θεός (τὸν Ταντάλου coni. Heimsoeth) I. 8.10 met., σεῦ δὲ πάτρᾳ Χαριάδαις τʼ ἐλαφρὸν ὑπερεῖσαι λίθον Μοισαῖον ἕκατι ποδῶν εὐωνύμων δὶς δὴ δυοῖν (τὸν ὕμνον. Σ.) N. 8.47

λίθος , usually m.: stone, rock; fig. as symbol of firmness, or of harshness, Od. 19.494, Il. 4.510.

λίθος .λίθος (ῐ), ου,

• • Ia stone, Hom., etc.: a precious stone, Hdt.: marble, Hdt.:—proverb., λίθον ἕψειν to boil a stone, i. e. "to lose oneʼs labour," Ar.;— of stupidity, λίθοι blocks, stones, Ar.
  • • 2stone as a substance, opp. to wood, flesh, etc, Il., etc.
  • IIalso fem., Hom., Theocr.;—but the fem. was mostly used of some special stone, as the magnet, Eur., Plat.; of a touchstone, Plat.; ἡ διαφανὴς λ. a piece of crystal used for a burning glass, Ar.
  • IIIat Athens, λίθος (masc.) was a name for various blocks of stone used for rostra or tribunes, as,
  • • 1the Bema of the Pnyx, Ar.
    • 2another in the ἀγορά used by the κήρυκες, Plut.
    • 3an altar in the ἀγορά, Dem.
  • IVa piece on a draughtboard, Theocr.