παραλύω
παραλύω, to loose from the side, take off, detach
- I c. acc. rei, loose and take off, detach, τὰ πηδάλια τῶν νεῶν Hdt. 3.136 (so in Med., παραλυόμενοι τὰ πηδάλια taking off the rudders, X. An. 5.1.11:—Pass., παραλελυμέναι τοὺς ταρσούς with their oars taken off, Plb. 8.4.2); τὴν πτέρυγα -λύσασα τοῦ χιτωνίου Ar. Fr. 325; τὸν θώρακα Plu. Ant. 76:—Med., π. τὴν ῥαφὴν [τοῦ χιτῶνος] Id. Cleom. 37; τοὺς στεφάνους Id. QConv. 2.646a:—Pass., Hdt. 3.105.
- b hamstring, ἅρματα LXX 2 Ki. 8.4.
- 2 undo, put an end to, πόνους E. Andr. 304 (lyr.); τὴν τοῦ παιδίου ἀμφισβήτησιν relinquish it, Is. 4.10:—Med., get rid of, τὸν κίνδυνον D.H. 6.28.
- 3 undo secretly, τὰ σακκία τῶν χρημάτων Plu. Lib.educ. 2.10b, cf. D.S. 13.106.
- 4 pay a penalty, LXX Ge. 4.15; = Lat. persolvo, νόμισμα PStrassb. 50.8, 14 (vi A.D.).
- II c. acc. pers. et gen. rei, part from, πολλοὺς ἤδη παρέλυσεν θάνατος δάμαρτος E. Alc. 932 (lyr., dub.l.); μία γάρ σφεων παρελύθη ὑπὸ Ἰώνων one city (Smyrna) was detached from them, Hdt. 1.149; π. τινὰ τῆς στρατιῆς release from military service, Id. 7.38 (and in Pass., to be exempt from it, 5.75), cf. Plb. 6.33.10; τοῦ ὅρκου OGI 266.46 (Pergam., iii B.C.); π. τινὰ δυσφρονᾶν set free from cares, Pi. O. 2.52; π. τινὰ τῆς στρατηγίης dismiss from the command, Hdt. 6.94, cf. Th. 7.16, 8.54; τῆς δυνάμεως τινά Arist. Pol. 1315a12 (so in Pass., π. τῆς φυλακῆς Plu. Cleom. 37; τῆς ἀρχῆς Eun. VS p.481 B.); also τὴν ἀρχήν τινι π. ib. p.479 B.; τοὺς Ἀθηναίους π. τῆς ἐς αὐτὸν ὀργῆς set them free, release them from . ., Th. 2.65; φαρμάκῳ π. ἑαυτὸν τοῦ ζῆν Str. 8.6.14; παραλελύσθαι τοῦ φόβου Plb. 30.4.7: c. acc. only, set free, δυστάνου ψυχάν E. Alc. 117 (lyr.):—Med., obtain leave of absence from, τοὺς παιδονόμους SIG 577.56 (Milet., iii/ii B.C.).
- III loose besides, in addition, π. καὶ ἑτέραν [κύνα] X. Cyn. 6.14.
- IV disable, enfeeble, Pl. Ax. 367b; π. τροφῆς ἀποχῇ τὸ σῶμα Plu. Demetr. 38:—mostly in Pass., to be paralysed, δεξιὴ χεὶρ παρελύθη Hp. Epid. 1.4.13 [1.26.ιγʹ]; τὰ παραλελυμένα τοῦ σώματος μόρια Arist. EN 1102b18: generally, to be exhausted, flag, ἡ δύναμις . . τῆς πόλεως παρελύθη Lys. 13.46; τῇ σωματικῇ δυνάμει παραλυόμενος ὑπὸ τῶν τραυμάτων Plb. 16.5.7; παραλελυμένοι καὶ τοῖς σώμασι καὶ ταῖς ψυχαῖς Id. 20.10.9; τὴν δύναμιν παρελέλυντο Id. 1.58.9; τὰς χεῖρας Teles p. 38 H.
1. losmaken, verwijderen:
2. verlammen, uitputten:
1) daneben, dabei, an od. von der Seite lösen ; τὰ πηδάλια παρέλυσε τῶν νεῶν, Her. 3.136 ; τὰ πλάγια τῶν γέρρων παραλύσαντες, Pol. 8.6.9, öfter ; πεντήρεις παραλελυμέναι τοὺς ταρσούς, beraubt, 8.6.2 ; τὸν θώρακα παραλύων, Plut. Anton. 76, der auch das med. braucht, τὴν ῥαφὴν ἐκ τοῦ δεξιοῦ παραλυσάμενος ὤμου, Cleomen. 37 ; – entfernen, παρέλυσε δʼ ἂν Ἑλλάδος ἀλγεινοὺς πόνους, Eur. Andr. 304, vgl. Alc. 931 ; u. pass., Σμύρνη παρελύθη σφέων ὑπὸ Ἰώνων, wurde abgelöst, getrennt, Her. 1.149 ; – c. gen., Einen wovon losmachen, erlösen, befreien, παραλύει δυσφρόνων, Pind. Ol. 2.52 ; μαρδό νιον παραλύει τῆς στρατηγίης, entbindet ihn von seinen Feldherrnamt, entläßt ihn, Her. 6.94 ; τῶν μοι παίδων ἕνα παράλυσον τῆς στρατηΐης, befreie ihn vom Kriegsdienst, 7.38, vgl. 5.75 ; ἐπειρᾶτο τοὺς Ἀθηναίους τῆς ἐπʼ αὐτὸν ὀργῆς παραλύειν, Thuc. 2.65 ; παρέλυσε τῆς ἀρχῆς τὸν ξυνάρχοντα, 8.54 ; τρυφῆς ἤδη παραλυτέον, Plat. Legg. IX.793e ; Folgde : παρέλυσε τοὺς ἐν Μακεδονίᾳ τῶν βασιλικῶν ὀφειλημάτων, Pol. 26.5.3 ; τῆς στρατείας παραλυθῆναι, 12.5.2.
2) von Schlagflüssen und von der Gicht, die Glieder an der einen Seite des Körpers lähmen, Med. – Pass., Arist. eth. 1.13 ; übh. erschlaffen, an Kraft u. Schnelligkeit verlieren, von Kamelen, Her. 3.105 ; vgl. σωματικῇ δυνάμει παραλελυμένος, Pol. 11.24.5 ; οἱονεὶ παραλελυμένοι καὶ τοῖς σώμασι καὶ ταῖς ψυχαῖς, 20.10.9 ; ὡς ᾔσθετο τραυμάτων πλήθει παραλυόμενον ἑαυτόν, Plut. Pyrrh. 28, öfter, wie a.Sp.
3) heimlich, Verbotenes aufmachen, erbrechen, σακκία τῶν χρημάτων DS. 13.106, u. a.Sp.
- 1release from c. acc. & gen., τὸ δὲ τυχεῖν πειρώμενον ἀγωνίας ἀφροσύνας παραλύει (παραλύει δυσφρονᾶν Dindorf.) O. 2.52
- Ic. acc. rei, to loose from the side, take off, detach, Hdt., etc.
- 2to undo, put an end to, Eur.
- IIc. acc. pers. et gen. rei, to unyoke or part from, πολλοὺς παρέλυσεν θάνατος δάμαρτος Eur.; π. τινὰ τῆς στρατηίης to set free from military service, Hdt.; π. τινὰ τῆς στρατηγίης to dismiss from the command, Hdt.: —τοὺς Ἀθηναίους π. τῆς ὀργῆς to set them free from . ., Thuc.: c. acc. only, to set free, Eur.:—Pass. to be parted from, τινος Hdt.: to be exempt from service, Hdt.
- IIIto loose beside, i. e. one beside another, Xen.
- IVin Pass. to be disabled at the side, to be paralysed, Arist.: generally, to be exhausted, to flag, of camels, Hdt.
-
…ἄλγος · ἀλλʼ ἔσωσας βίοτον καὶ ψυχάν. ἔθανε δάμαρ, ἔλιπε φιλίαν · τί νέον τόδε ; πολλοὺς ἤδη παρέλυσεν θάνατος δάμαρτος. φίλοι, γυναικὸς δαίμονʼ εὐτυχέστερον τοὐμοῦ νομίζω, καίπερ οὐ δοκοῦνθʼ ὅμως. τῆς μὲν γὰρ οὐδὲν…
Euripides, Alcestis
-
…τε πολλῶν ἄκοσμον εἶναι καὶ φυγὴν καὶ λόγον οὐκ ἀκριβῆ, τῶν μὲν ὅτι καὶ τοὺς ἄλλους δημάρχους ὁ Γράκχος παραλύσειε τῆς ἀρχῆς οὐ γὰρ ὁρωμένων αὐτῶν εἴκαζον οὕτως, τῶν δʼ ὅτι αὐτὸς ἑαυτὸν ἐς τὸ μέλλον δήμαρχον ἄνευ χειροτονίας…
Appian, The Civil Wars
-
…Αἰγιρόεσσα, Πιτάνη, Αἰγαῖαι, Μύρινα, Γρύνεια. αὗται ἕνδεκα Αἰολέων πόλιες αἱ ἀρχαῖαι · μία γὰρ σφέων παρελύθη Σμύρνη ὑπὸ Ἰώνων · ἦσαν γὰρ καὶ αὗται δυώδεκα αἱ ἐν τῇ ἠπείρῳ. οὗτοι δὲ οἱ Αἰολέες χώρην μὲν…
Herodotus, The Histories
-
…νενόμισται. ἀλλʼ οὐδὲ ναυκληρίαν ἔσθʼ ὅποι τις αἴας στείλας, ἢ Λυκίαν εἴτʼ ἐφʼ ἕδρας ἀνύδρους Ἀμμωνιάδας, δυστάνου παραλύσαι ψυχάν · μόρος γὰρ ἀπότομος πλάθει. θεῶν δʼ ἐπʼ ἐσχάραν οὐκέτʼ ἔχω τίνα μηλοθύταν πορευθῶ. μόνος δʼ ἄν…
Euripides, Alcestis
-
…οὗτοι καὶ πόλεων καὶ ἰδιωτῶν κράτιστοί εἰσιν. τοιαῦτα ὁ Περικλῆς λέγων ἐπειρᾶτο τοὺς Ἀθηναίους τῆς τε ἐς αὑτὸν ὀργῆς παραλύειν καὶ ἀπὸ τῶν παρόντων δεινῶν ἀπάγειν τὴν γνώμην. οἱ δὲ δημοσίᾳ μὲν τοῖς λόγοις ἀνεπείθοντο καὶ οὔτε πρὸς τοὺς…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…αὐτοῖς καὶ ἄλλο τι παρὰ τὸν λόγον πεφυκός, ὃ μάχεται καὶ ἀντιτείνει τῷ λόγῳ. ἀτεχνῶς γὰρ καθάπερ τὰ παραλελυμένα τοῦ σώματος μόρια εἰς τὰ δεξιὰ προαιρουμένων κινῆσαι τοὐναντίον εἰς τὰ ἀριστερὰ παραφέρεται, καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς οὕτως ·…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…βουλήν, ἀλλὰ Πομπήιον, ἐχθρὸν ὄντα οἱ καὶ στρατοῦ περὶ τὴν Ἰταλίαν ἡγούμενον, ὡς τῆς ἀρχῆς αὐτὸν ἐπιβουλεύοντα παραλύειν, προυτίθει προκλήσεις ἢ ἄμφω τὰ στρατεύματα ἔχειν ἐς τῆς ἔχθρας τὴν ἀφοβίαν ἢ καὶ Πομπήιον οὓς ἔχοι μεθέντα ἰδιωτεύειν…
Appian, The Civil Wars
-
…τριετεῖ δὲ δὴ καὶ τετραετεῖ καὶ πενταετεῖ καὶ ἔτι ἑξετεῖ ἤθει ψυχῆς παιδιῶν δέον ἂν εἴη, τρυφῆς δʼ ἤδη παραλυτέον κολάζοντα, μὴ ἀτίμως, ἀλλʼ ὅπερ ἐπὶ τῶν δούλων γʼ ἐλέγομεν, τὸ μὴ μεθʼ ὕβρεως κολάζοντας ὀργὴν ἐμποιῆσαι…
Plato, Laws
-
…πολεμίοις παρεδόθησαν καὶ ; τὰ ; νεώρια καθῃρέθη καὶ Λακεδαιμόνιοι τὴν ἀκρόπολιν ἡμῶν εἶχον καὶ ἡ δύναμις ἅπασα τῆς πόλεως παρελύθη, ὥστε μηδὲν διαφέρειν τῆς ἐλαχίστης πόλεως τὴν πόλιν. πρὸς δὲ τούτοις τὰς ἰδίας ; οὐσίας ; ἀπωλέσατε ,…
Lysias, Speeches
-
…σιδηροῦν ἑκάστῳ περιθεῖναι περὶ τὸν τράχηλον. οἱ μὲν οὖν περὶ τὸν Φαινέαν ἔκθαμβοι γεγονότες ἕστασαν ἄφωνοι πάντες, οἱονεὶ παραλελυμένοι καὶ τοῖς σώμασι καὶ ταῖς ψυχαῖς διὰ τὸ παράδοξον τῶν ἀπαντωμένων · ὁ δὲ Λεύκιος καί τινες ἕτεροι τῶν συμπαρόντων…
Polybius, Histories