πρόσωπον

πρόσωπον, τό: pl. πρόσωπα, Ep. (Aeol. acc. to Sch. Il. 7.212) προσώπατα Od. 18.192, AP 5.230 (Maced.), Opp. C. 1.419, etc.; dat. προσώπασι Il. 7.212: a masc. nom. πρόσωπος is cited from Pl.Com. 250:—

• face, countenance (cf. μέτωπον), Hom., always in pl., even of a single person, Il. 7.212, 18.414, Od. 19.361, al. (exc. Il. 18.24), and so in Hes. Op. 594 (v.l. -πον), S. Fr. 871.6 (v. infr.), El. 1277 (lyr.), OC 314, X. An. 2.6.11 (dub.), AP 9.322 (Leon.): sg. in h.Hom. 10.2, 31.12, and usu. in later writers; π. κλιθὲν προσώπῳ Simon. 37.12; εἰς π. βλέπειν E. Hipp. 280; ἐς π. τινὸς ἀφικέσθαι come before him, ib. 720; π. πρός τινα στρέφειν Id. Ph. 457; οὐκ ὄψεσθε τὸ π. μου LXX Ge. 43.3, cf. UPZ 70.5 (ii B.C.); κατὰ πρόσωπον in front, facing, Th. 1.106, X. Cyr. 1.6.43, etc.; τὴν κατὰ π. τῆς ἀντίας φάλαγγος τάξιν ib. 6.3.35; κατὰ π. Αἰγύπτου facing, fronting Egypt, LXX Ge. 25.18; opp. κατὰ νώτου, Plb. 1.28.9; κατὰ π. ἄγειν, opp. κατὰ κέρας ὑπεραίρειν, Id. 11.14.6, etc.; κατὰ π. in person, ἡ κατὰ π. ἔντευξις Plu. Caes. 17; κατὰ π. παραμυθήσασθαι, opp. διὰ τοῦ ψαφίσματος, IG 42(1).86.22 (Epid.); so κατὰ πρόσωπα Eudox. Ars 11.21; also πρὸς τὸ π. X. Cyn. 10.9; ἐπὶ προσώπου Ἰεριχώ in front of Jericho, LXX De. 34.1; ἔρρʼ ἐκ προσώπου Herod. 8.59; ἀπὸ π. τῆς γῆς LXX Am. 9.8; βλέπειν εἰς π. τινός regard his countenance, Ev.Matt. 22.16: usu. of the face of man or God, as λειτουργῶν τῷ π. Κυρίου LXX 1 Ki. 2.11; οἱ ἄρτοι τοῦ π., of shewbread, ib. 21.6: of the ibis, Hdt. 2.76; of dogs, ἀπὸ τῶν π. φαιδραί X. Cyn. 4.2; of horses, Arist. HA 631a5; of deer, ib. 579a2; of fish, Anaxandr. 30, 33.16; face of the moon, S. Fr. 871.6 (pl.), Plu. Fac.lun. 2.920b: metaph., ἀργυρωθεῖσαι πρόσωπα . . ἀοιδαί Pi. I. 2.8.
• • • 2 front, façade, Id. P. 6.14, cf. E. Ion 189 (lyr., pl.); κατὰ π. τοῦ ἱεροῦ, τῆς νεώς, PPetr. 3 p.2 (iii B.C.), Ach.Tat. 3.1, 2; τιθέναι τὰς φιάλας ἐπὶ πρόσωπον Asclep.Myrl. ap. Ath. 11.501d.
  • II oneʼs look, countenance, A. Ag. 639, 794 (anap., pl.), Eu. 990 (anap., pl.), etc.; οὐ τὸ σὸν δείσας π. S. OT 448: metaph., φαίνοισα π. Ἀλάθεια Pi. N. 5.17.
  • • 2 Astrol., decan considered as the domain of a planet, ἐν ἰδίοις π. Vett.Val. 62.21, Paul.Al. C. 2.
  • III = προσωπεῖον, mask, D. 19.287 (-εῖον is v.l.), Arist. Po. 1449a36, b4, Pr. 958a17, Dsc. 3.144 (v.l.), Poll. 2.47; π. ὑπάργυρον κατάχρυσον IG 1(2).276.6, cf. 4(2)(1).102.58, 68 (Epid., iv B.C.), Clara Rhodos 6/7.428; ὀθόνινον π. prob. in Pl.Com. 142; π. περίθετον Aristomen. 5; of the Roman imagines, Plb. 6.53.5; bust or portrait, Sammelb. 5221, OGI 432.1 (Naksh-i-Rustam, iii A.D.).
  • • 2 dramatic part, character, Phld. Rh. 1.199 S., Arr. Epict. 1.29.45 and 57; κωφὸν π. Cic. Att. 13.19.3; character in a book, τὸ τῆς Ἑλλάδος ὄνομα καὶ π. Plb. 8.11.5; τὸ τοῦ Ὀδυσσέως π. Id. 12.27.10, cf. Phld. Po. 5.32; also ἀστοχεῖν τοῦ π., of an author, Callisth. 44J.; ἐπὶ προσχήματι καὶ π. δικαστῶν Ael. Fr. 168.
  • IV person, Phld. Rh. 1.52 S. (pl.); ἀδίκως μὴ κρῖνε πρόσωπον Ps.-Phoc. 10; προσώπῳ, οὐ καρδίᾳ in person, in bodily presence, 1 Ep.Thess. 2.17, cf. 2 Ep.Cor. 5.12; ποιεῖν or πληροῦν τὸ π. τινός to represent a person, PRein. 56.30 (iv A.D.), Sammelb. 6000ii 12 (vi A.D.); λαμβάνειν π. τινός admit a person to oneʼs presence, εἰ προσδέξεταί σε, εἰ λήψεται πρόσωπόν σου LXX Ma. 1.8; hence, = προσωποληπτεῖν, Ev.Luc. 20.21, Ep.Gal. 2.6; μὴ ἀποστρέψῃς τὸ π. μου, i.e. do not reject my prayer, LXX 3 Ki. 2.20; θαυμάσαι π. ἀσεβοῦς ib. Pr. 18.5; ὁ θεὸς ὁ μέγας . ., ὅστις οὐ θαυμάζει π. οὐδὲ οὐ μὴ λάβῃ δῶρον ib. De. 10.17.
  • • 2 legal personality, Bion Borysth. ap. D.L. 4.46.
    • 3 Gramm., person, D.T. 638.4, A.D. Pron. 3.12, etc.; γυναικεῖα π. Alex.Trall. 2.
    • 4 π. πόλεως a feature of the city, of a person, Cic. Fam. 15.17.2.
    • 5 f.l. in Zeno Stoic. 1.23 (cf. Nicol. Prog. p.4 F.).

πρόσωπον, τὸ, im plur. auch προσώπατα (s. oben), Plat. com. auch ὁ πρόσωπος, nach Eust. Od. 1761.38;
1) Gesicht, Antlitz ; Hom. oft ; χαρίεν δʼ ᾔσχυνε πρόσωπον, Il. 18.24 ; sonst immer im plur., auch von einer Person, σπόγγῳ δʼ ἀμφὶ πρόσωπα ἀπομόργνυ, 18.414 ; γρηῢς δὲ κατέσχετο χερσὶ πρόσωπα, Od. 19.361 ; Hes.; Pind. φαίνοισα πρόσωπον ἀλάθεια, N. 5.17 ; u. übertr. von äußerem Glanz, Anstand u. Würde, Ol. 6.3 ; von Gesängen, P. 6.14 ; auch ἀοιδαὶ ἀργυρωθεῖσαι πρόσωπα, I. 2.8, Gesänge, denen man es ansieht, daß sie für Geld gemacht sind, vgl. Diffen zur Stelle ; auch die Tragg. haben oft den plur., wie Aesch. Ag. 768, Eum. 945 ; κρατὶ δʼ ἡλιοστερὴς κυνῆ πρόσωπά νιν ἀμπέχει, Soph. O.C. 315 ; aber auch φαιδρῷ προσώπῳ, El. 1289 ; u. übertr., ἦ τοσόνδʼ ἔχεις τόλμης πρόσωπον, O.R. 533 ; Eur. oft, οὐδʼ εἰς πρόσωπον Θήσεως ἀφίξομαι, Hipp. 720 ; u. die Prosaiker überall : πάνυ μειδιάσας τῷ προσώπῳ, Plat. Euthyd. 275e ; auch zuweilen plur. von Einem, wie Xen. τὸ στυγὸν ποτὲ φαιδρὸν αὐτοῦ ἐν τοῖς προσώποις ἔφασαν φαίνεσθαι, An. 2.6.11 ; selten von Tieren, wie πρόσωπον ἐπίγρον bei Her. 2.76, vom Ibis. – Uebertr., die vordere Seite, Front, bes. beim Heere, κατὰ πρόσωπον ἄγειν, mit der Front anrücken, angreifen, Pol. 11.14.6 ; κατὰ πρόσωπον τάξας, 2.65.6 ; οἱ κατὰ πρόσωπον ἀλλήλοις συμπεσόντες, im Ggstz von οἱ κυκλώσαντες ; auch κατὰ πρόσωπον ἀπαντᾶν τοῖς πολεμίοις, im Ggstz von φεύγειν, 17.3.3 ; u. übertr., κατὰ πρ. λεγομένων τῶν λόγων, ins Gesicht, 25.5.2 ; dah. ἡ κατὰ πρ. ἔντευξις, die mündliche, persönliche Unterhaltung, Plut. Caes. 17.
2) die Person ; Ὅμηρος προθέμενος τὸ τοῦ Ὀδυσσέως πρόσωπον, Pol. 12.27.10, u. öfter ; auch τὸ τῆς Ἑλλάδος ὄνομα καὶ πρόσωπον, 8.13.5, im Ggstz von μονάρχου πρόσχημα καὶ βίος ; u. Sp.; κατὰ πρόσωπον, persönlich. – Bes. bei den Gramm. die Person in grammatischem Sinne.
3) Maske, Larve ; Luc. Iup. trag. 41 ; auch Dem. 19.287 bei Bekker, v.l. προσωπεῖον. – Von den imagines majorum der Römer, Pol. 6.53.5.

πρόσωπον

τό

[προσ- 1 + ὦπα. The part beside the eyes, the region of the eyes.]

Dat. pl. προσώπασι Il. 7.212.

Acc. προσώπατα Od. 18.192. The face, visage, countenance : χαρίεν Il. 18.24. Cf. Od. 15.332, Od. 20.352.

In pl. in the same sense : πρόσωπα καὶ χεῖρʼ ἀπομόργνυ Il. 18.414. Cf. Il. 7.212, Il. 19.285 : Od. 8.85, Od. 18.173 (ἀμφί advbl., πρόσωπα acc. of part affected), 192, Od. 19.361.

πρόσωπον (-ον, -ου, -ον; -α acc.)

• • a face οὔ τοι ἅπασα κερδίων φαίνοισα πρόσωπον ἀλάθειʼ ἀτρεκής (v. l. ἀτρεκές ap. Stobaeum) N. 5.17 οὐδʼ ἐπέρναντο γλυκεῖαι μελιφθόγγου ποτὶ Τερψιχόρας ἀργυρωθεῖσαι πρόσωπα μαλθακόφωνοι ἀοιδαί I. 2.8
  • b facade met., of the prelude to an ode ἀρχομένου δʼ ἔργου πρόσωπον χρὴ θέμεν τηλαυγές O. 6.3 φάει δὲ πρόσωπον ἐν καθαρῷ νίκαν Κρισαίαις ἐνὶ πτυχαῖς ἀπαγγελεῖ P. 6.14

πρόσωπον (ὤψ), pl. πρόσωπα and προσώπατα: face, visage, countenance, usually pl.; sing., Il. 18.24.

πρόσωπον ὤψ

• • Ithe face, visage, countenance, mostly in pl., even of a single person, Hom., Soph., etc.; βλέπειν τινὰ εἰς πρ. Eur.; ἐς πρ. τινὸς ἀφικέσθαι to come before him, Eur.:— κατὰ πρ. in front, facing, Thuc., etc.; ἡ κατὰ πρ. ἔντευξις a tete-a-tete, Plut.; also, πρὸς τὸ πρ. Xen.; λαμβάνειν πρ. τινος, προσωποληπτεῖν τινα, NTest.:—metaph., ἀρχομένου πρ. ἔργου Pind.
  • IIoneʼs look, countenance, Lat. vultus Aesch., etc.; οὐ τὸ σὸν δείσας πρ., cf. Hor. vultus instantis tyranni, Soph.
  • III= προσωπεῖον, a mask, Dem., Arist.
  • • 2outward appearance, beauty, Pind.
  • IVa person, NTest., etc.; πρόσωπον in bodily presence, NTest.