χείρων

χείρων, ὁ, ἡ, neut. χεῖρον, gen. -ονος, acc. -ονα: nom. and acc. pl. χείρονες, -ας, χείρονα, contr. in Att. Prose χείρους, χείρω; dat. χείροσι, poet. χειρόνεσσι Pi. N. 8.22:—(for Ep. form χερείων, poet. χειρότερος, χερειότερος, v. sub vocc.):—irreg. Comp. of κακός: (χείρων from *χερ-yων, cf. χερείων):

• • I of persons, meaner, inferior, either in bodily strength and bravery, or in rank, opp. ἀρείων, Il. 10.238, Od. 20.133; σὺ μὲν ἐσθλὸς ἐγὼ δὲ σέθεν πολὺ χείρων Il. 20.434; τοῦ γένετʼ ἐκ πατρὸς πολὺ χείρονος υἱὸς ἀμείνων 15.641, cf. Od. 20.82; ἦ πολὺ χείρονες ἄνδρες ἀμύμονος ἀνδρὸς ἄκοιτιν μνῶνται 21.325; opp. κρείσσων, Pi. I. 4(3).34(52); τὸν ὄλβιον τόν τε χ. E. Ba. 422 (lyr.); τὰ χείρονα S. Fr. 192, E. Supp. 196.
  • • 2 later in moral sense, worse than others, sts. almost like a positive, knave, opp. ἀγαθός, S. Ph. 456, cf. Th. 3.9, Lys. 16.3; οἱ πένητες καὶ οἱ δημόται καὶ οἱ χ. X. Ath. 1.4, cf. 3.10; οἱ χ., opp. οἱ ἀγαθοί, Pl. R. 460c, etc.
    • • b χ. βίος, opp. ἀμείνων, ib. 618d; γνώμη X. Cyr. 8.8.7.
    • 3 worse in quality, inferior, of horses, Il. 23.572: inferior, less skilful, ἰητροί Hp. Acut. 6; ζωγράφοι, δημιουργοί, etc., Pl. Cra. 429a, R. 421e, etc.: χ. εἰς σοφίαν, εἰς τὴν ἀρετήν, Id. Tht. 162c, R. 335b; πρὸς ἀλήθειαν Luc. JTr. 48; c. acc., χ. τὰ πολεμικά X. Cyr. 8.8.20; χ. τὴν ψυχήν, τὴν διάνοιαν, Aeschin. 3.46. Isoc. 11.43; τὰ ἄλλα μηδὲν χ. Id. 4.105; c. inf., χ. ἡμῶν ταῦτα ποιεῖν X. Cyr. 2.1.16; οὐδὲν χείρους ἔσεσθε . . ἀκηκοότες you will be none the worse for having heard . ., D. 24.139; less kind, μὴ χ. περὶ ἡμᾶς αὐτοὺς εἶναι . . τῶν ὑπαρχόντων Id. 2.2.
  • II of things, inferior in quality, ἄεθλον Il. 23.413; ὑποδήματα X. Oec. 13.10; ὄνομα Pl. Cra. 429b.
  • • 2 worse, harder, more severe, νόσος E. Andr. 220; μοῖρα Pl. Phdr. 248e; τιμωρία Ep.Hebr. 10.29.
  • III neut.,
  • • 1 as a Subst., τὸ χ. inferiority, Polem. Call. 27; but mostly in phrases with Preps., ἐπὶ τὸ χ. τρέπεσθαι, κλῖναι, fall off, get worse, X. Cyr. 8.8.2, Mem. 3.5.13; ἐπὶ τὸ χ. μεταβάλλει ἑαυτόν Pl. R. 381b; ἀλλοιοῦσθαι ἐπὶ τὸ χ., opp. ἐπὶ τὸ βέλτιον, Thphr. CP 6.3.3; also πάντα ὑποπτεύοντες ἐπὶ τὸ χ. putting the worst construction on . . D.H. 6.85; λαμβάνειν τι ἐπὶ τὸ χ. J. AJ 16.7.4; also πρὸς τὸ χ. μεταβάλλειν D.S. 20.57; κατὰ τὸ χ. Pl. Lg. 720e; in the lower sense, opp. κατὰ τὸ κρεῖττον, Dam. Pr. 7: less freq. in pl., ἐπὶ τὰ χείρω ἰέναι X. Mem. 3.9.9; τὰ χ. προαιρεῖσθαι Isoc. 8.110.
    • 2 as a predicate, ἀλλὰ σοὶ αὐτῷ χ. (sc. ἐστί or ἔσται) Od. 15.515, cf. X. An. 7.6.4; with a neg., οὐ χ. [ἐστι] c. inf., we may as well, Pl. Phd. 105a, Arist. EN 1127a14; simply οὐ χεῖρον, in an answer, it is as well, Ar. Eq. 37; λάβʼ, ὦγάθʼ· οὐδὲν χ. Clearch.Com. 4.
    • 3 as Adv., worse, χ. βουλεύσασθαι Th. 3.46, cf. 6.89; χ. πρᾶξαι Id. 7.67; βιῶναι, ζῆν, Pl. R. 344e, 519d.
    • • b in inferior degree, less, ἀγαπᾶν Id. Lg. 928a; φυλακὰς χ. φυλαττομένας X. HG 6.2.17, etc.
• B Sup. χείριστος, η, ον, worst, Pl. Plt. 303a, etc.; ὁ χ., opp. ὁ βέλτιστος, Lys. 1.2; esp. οἱ χ. men of lowest degree, X. Mem. 1.2.32. Adv. χείριστα Arist. PA 687a24, Metaph. 1083b2 (dub. l.); also -τως LXX 2 Ma. 7.39.

χείρων, ον, gen. ονος, gew. irreg. Kompar. zu κακός, – schlimmer, schlechter, geringer, an Wert, an Rang u. Geschlecht, übh. Andern nachstehend ; σὺ μὲν ἐσθλός, ἐγὼ δὲ σέθεν πολὺ χείρων sagt Il. 20.434 Hektor zum Achilleus ; τοῦ γένετʼ ἐκ πατρὸς πολὺ χείρονος υἱὸς ἀμείνων 15.641, wo das hinzugefügte παντοίας ἀρετάς, ἠμὲν πόδας ἠδὲ μάχεσθαι, καὶ νόον zeigt, wie das Nachstehen zu nehmen ist ; vgl. Od. 20.82 ; Ggstz ἀρείων Il. 10.238, Od. 20.133 ; ἀλλὰ σοὶ αὐτῷ χεῖρον 15.515, es wird schlechter für dich sein ; so auch Pind. I. 3.52 ; χειρόνεσσι N. 8.52 ; ὅπου θʼ ὁ χείρων τἀγαθοῦ μεῖζον σθένει Soph. Phil. 454 ; εἴς τε τὸν ὄλβιον, τόν τε χείρονα Eur. Bacch. 422, u. öfter ; οὐ χεῖρον, es ist nicht übel, Ar. Eq. 37 ; u. in Prosa : μηδὲν χείρων εἰς σοφίαν ὁτουοῦν ἀνθρώπων ἢ καὶ θεῶν Plat. Theaet. 162c ; οὐ χεῖρον, nicht so schlecht, zweckdienlich, z.B. οὐ γὰρ χεῖρον πολλάκις ἀκούειν Phaed. 185a, vgl. Phaedr. 248e ; Ggstz βελτίων Prot. 338b, ἀμείνων Crat. 429b u. oft ; διὰ τοῦτο χεῖρόν ἐστιν αὐτῷ, deshalb geht es ihm schlecht, Xen. An. 7.6.4 ; Sp. – Vgl. das ep. χερείων u. die poetischen Formen χερειότερος, χειριστότερος, die alle auf einen gemeinsamen Positiv χέρης zurückgeführt werden können.

χείρων

χεῖρον, -ονος. Also χερείων, χέρειον, -ονος.

Dat. sing. masc. χέρηϊ Il. 1.80.

Acc. χέρεια Il. 4.400: Od. 14.176.

Nom. pl. χέρηες Od. 15.324.

Acc. pl. neut. χέρεια Il. 14.382: Od. 18.229, Od. 20.310.

Used as comp. of κακός.

• • 1

    Of meaner birth, of lower rank or station: ἀνδρὶ χέρηϊ Il. 1.80, χερείονος θεοῦ Il. 20.106. Cf. Od. 11.621.

    Absol.: οἶά τε τοῖς ἀγαθοῖσι παραδρώωσι χέρηες Od. 15.324.

  • 2

    Less warlike, soldierly or skilful in fight: ἐγὼ σέθεν πολὺ χείρων Il. 20.434. Cf. Il. 4.400, Il. 10.238, Il. 14.377, Il. 15.641.

    Absol. : χέρεια

    [τεύχεα] χείρονι δόσκον Il. 14.382.

  • 3

    Inferior, of less account, less worthy, serviceable or skilful: οὐ χερείων, οὐ δέμας οὐδὲ φυήν Il. 1.114, ἄλλον κεβριόναο χερείονα Il. 12.92. Cf. Il. 16.149, Il. 23.572, 577: οὔ τι κασιγνήτοιο χερείων Od. 8.585. Cf. Od. 5.211, Od. 14.176, Od. 20.45, 82, 133, Od. 21.325.

    Absol. : χερείονά περ καταπεφνών Il. 16.539.

  • 4

    Of things, inferior, less good of their kind, of less account or estimation, worse: χέρεια

    [τεύχεα] Il. 14.382. Cf. Il. 23.413.

    Impers.: σοί [κʼ] αὐτῷ χεῖρον [εἴ] (you would but fare the worse) Od. 15.515.

  • 5

    Bad rather than good. Impers.: οὔ τι χέρειον δεῖπνον ἑλέσθαι (it is no bad thing to . . .) Od. 17.176, αὐτίκα δʼ ἐστὶ δαήμεναι οὔ τι χέρειον (I may as well know it now) Od. 23.262.

    Absol. in neut. pl., what is bad rather than good, bad, evil: ἐπεὶ τὰ χερείονα νικᾶ Il. 1.576: =Od. 18.404.

  • 6

    Morally bad or unfitting.

    Absol.: ἐσθλά τε καὶ τὰ τὰ χέρεια Od. 18.229=Od. 20.310.

χείρων

• 1worse, lesser (φθόνος) ἅπτεται δʼ ἐσλῶν ἀεί, χειρόνεσσι δʼ οὐκ ἐρίζει N. 8.22 καὶ κρέσσονʼ ἀνδρῶν χειρόνων ἔσφαλε τέχνα καταμάρψαισʼ I. 4.34

χείρων , ονος (comp. to χέρης): inferior, worse.

χείρων, ονος, ὁ, ἡ, irreg. comp. and superl. of κακός from Root !χερ, v. χερείων II

• • Iof persons, worse, meaner, inferior, Hom., etc.; σὺ μὲν ἐσθλός, ἐγὼ δὲ σέθεν πολὺ χείρων Il.: in moral sense, worse than others, a knave, Soph., Thuc., etc.
  • • 2worse in quality, inferior, Il.; χ. εἰς τὴν ἀρετήν Plat.; χ. τὰ πολεμικά Xen.; c. inf., χ. ποιεῖν Xen.
  • IIof things, inferior, Il., Xen.
  • • 2worse, more severe, νόσος Eur.; μοῖρα Plat.
  • IIIthe neut. is used,
  • • 1as a Subst., τὰ χερείονα the worse advice, ill counsels, Il.: —ἐπὶ τὸ χεῖρον τρέπεσθαι, κλίνειν to fall off, get worse, Xen.
    • 2χεῖρόν τινι (sc. ἔστι or ἔσται) it is or will be worse for one, Od., Xen.; οὐ χεῖρον, in an answer, ʼtis well, Ar.
    • 3as adv., like Lat. pejus, worse, χεῖρον βουλεύεσθαι Thuc.; βιῶναι, ζῆν Plat.
    • • bin inferior degree, less, Xen., etc.
• BSup. χείριστος, η, ον worst, Lat. pessimus, Plat., etc.: esp. οἱ χείριστοι men of lowest degree, Xen.