διάθεσις
διάθεσις, a disposition, arrangement
- placing in order, arrangement (ἡ τοῦ ἔχοντος μέρη τάξις Arist. Metaph. 1022b1), Antipho Soph. 24a; πολιτείας Pl. Lg. 710b; τῶν ξενίων Id. Ti. 27a.
- 2 disposition or composition in a work of art (opp. εὕρεσις), Id. Phdr. 236a; opp. ἱστορία, μῦθος, Plb. 34.4.1, Plu. Arat. 32, etc.; δ. ᾠδῆς Eup. 303; τῶν ἐπῶν Phryn.Com. 55; plan of a building, Plu. Per. 13; subject of a picture, etc., Polem. ap. Ath. 5.210b; δ. μυθολογίας Plu. Aud.poet. 2.16b; representation in a play, Hero Aut. 20.2: in pl., word-painting, Plu. Aud.poet. 2.17b; of geographical description, Str. 1.1.16; rhetorical art, μετʼ αὐξήσεως καὶ διαθέσεως Plb. 2.61.1.
- b in oratory, delivery, Plu. Dem. 7; δ. σώματός τε καὶ τόνου φωνῆς Longin. Rh. p.194 H.
- 3 disposition of property, will, testament, = διαθήκη, Lys. Fr. 44, Pl. Lg. 922b.
- 4 disposing of, sale, τῶν περιόντων Isoc. 11.14, cf. PTeb. 38.10 (ii B.C.), Str. 11.2.12, Plu. Sol. 24; οἷς δ. εὔπορος, perh. means of disposing of it, of making away with it, Arist. Rh. 1372a33 (possibly, inventive disposition).
- 5 δ. ἔγγραφος written report, POxy. 52.13 (iv A.D.).
- 6 = διάθεμα, Procl. in Cra. p.10 P.(pl.).
- II (from Pass.) bodily state, condition, Hp. VM 7, Arist. GA 778b34; δ. τοῦ σώματος Philem. 95.4; δ. ὑγιεινή, νοσώδης, Gal. 5.826, 17(2).238; ἕξις defined as δ. μόνιμος Id. 5.826; νευρικὴ δ. OGI 331.11 (Pergam.); of the mind, Antipho Soph. 24a; ἕξις ψυχῆς καὶ δ. Pl. Phlb. 11d; distd. from ἕξις, Arist. Cat. 8b28, de An. 417b15, Zeno and Chrysipp.Stoic. 1.50, 3.111; δ. ἁμαρτωλός Phld. Lib. p.560., al.; δ. σωματική, ψυχική, A.D. Synt. 278.10: pl., Diotog. ap. Stob. 4.7.62.
- b disposition towards persons, Pl. R. 489a; propensity, Cic. Att. 14.3.2; πρός τινα Sch. E. Hec. 8.
- 2 generally, state, condition, τὴν βασιλείαν εἰς τὴν ἀρχαίαν δ. κατέστησεν OGI 219.11 (Sigeum, iv/iii B.C.).
- 3 Gramm., force, function, τοῦ ὀνόματος δ. εἰσὶ δύο, ἐνέργεια καὶ πάθος (e.g. κριτής, κριτός) D.T. 637.29; esp. of the voices of the verb, δ. εἰσὶ τρεῖς, ἐνέργεια, πάθος, μεσότης Id. 638.8; δ. παθητική, μέση, A.D. Synt. 210.19, 226.10; also of tense, χρονικὴ δ. ib. 251.1 (s.v.l.); διαβατικὴ δ. transitive force, ib. 43.18.
A ref. al ser vivo
I sent. fís.
1 disposición corporal, condición natural, estado físico del organismo, constitución física
ὑγραὶ ... αἵ τε φύσιες καὶ αἱ διαθέσιες τοῦ σώματος
ὅσοι δ' ἂν τῶν ἀνθρώπων ἐν ταύτῃ τῇ διαθέσει ἐόντες
ἀλυποτάτη
(τῶν σπερμάτων)
τὴν μὲν ἐξ ἀρχῆς διάθεσιν οὐχ ὕπνον
el estado inicial (del ser vivo) no es el sueñoδιαφορὰν ἐχούσης τῆς περὶ αὐτὸ διαθέσεως
teniendo respecto a eso (el sueño) una condición diferente (al resto de animales)πνευματώδης
ὑγιεινή
νοσώδεις διαθέσεις
• estado de salud, estado físico
συνπαραλαβὼν δημόσιον ἰατρὸν καὶ ἐπιδὼν τὴν περὶ τὸν ἄνδρα ... διάθεσιν
μαῖαν ἀπαντῆσαι καὶ σημιώσασθαι τὴν διάθεσιν αὐτῆς
ἐγγράφως προσφωνῆσαι τὴν ταύτη[ς] διάθεσιν
hacer un informe escrito del estado en que éste se encuentra
2 enfermedad, afección
εἰς αἵματος ἀναγωγὴν καί τινα τοιαύτην διάθεσιν ἐμπεσών
παρενοχληθέντα αὐτὸν ὑπὸ νευρικῆς διαθέσεως
λοιμικᾶς τε διαθέσιος γενομένας
καρδιακαὶ διαθέσεις
• en plu. c. gen.
διαθέσεις θανάτου καὶ τραυμάτων
situaciones, e.d. modalidades o tipologías de muerte y heridas
3 en la interpr. dramática
δ. τοῦ σώματος καὶ τόνου φωνῆς
la disposición del cuerpo y la expresión oral, e.e. la expresión corporal y oral
II sent. anímico
1 disposición del ánimo, talante, actitud, estado anímico
ἕξις ψυχῆς καὶ δ.
dif. de ἕξις
en que es menos estable y duraderaμόνιμος δ. equivale a ἕξις
διάθεσιν καὶ κίνησιν ἔχουσα ψ[υ]χή
τὴν ἀρετὴν τοῦ ἡγεμονικοῦ τῆς ψυχῆς διάθεσίν τινα
que la virtud (es) una disposición de la parte rectora del almaτὸ κεφαλαῖον τῆς εὐδαιμονίας ἡ δ., ἧς ἡμεῖς κύριοι
ὑβριστικὴ δ.
disposición a la arroganciaτραχεῖα
ἁμ]αρτωλός
φιλότεκνος
ἐγένετο ἐν διαθέσει μανικῇ
ἀγαθή
odorare tamen Antoni διάθεσιν
sin embargo percibes el estado de ánimo de Antonioἡ μὲν οὖν κατὰ τὰς πολιτικὰς ἀρετὰς δ. ἐν μετριοπαθείᾳ θεωρεῖται
• tb. como actitud externa
ψυχικὴ ἢ σωματική δ.
ἀνὴρ ... ἐν τραγικῇ διάθεσει καὶ προσώπῳ
• en plu.
οἷς ὑπάρχει ... διαθέσεις εὔποροι
aquellos que son de muy variadas disposiciones, e.d. que son dados a cambiar fácilmente su talanteἔχοντι γὰρ τὰς διαθέσιας τοιαύτας καὶ οἱ θεοί
• en el sent. más estable de condición
εἰς τὴν ἐσχάτην παραγενόμενοι διάθεσιν
τὰ πράγματα ἐν ... τῇ βελτίστῃ διαθέσει κατασταθήσεσθαι
τῶν δὲ ἐν ἐλάσσονι [δ]ιαθέσει φανέντων
τὴν ἐναντίαν λαμβάνειν διάθεσιν
adoptar la condición contraria (a la de ser sabio)τὸ δὲ ἄστυ τοῦτο Ἱερόσυλα ἀπὸ τῆς ἐκείνων διαθέσεως ὠνομᾶσθαι
esa ciudad se llamó Jerusalén a causa de la condición (sacrílega) de aquéllos
2 buena disposición hacia, inclinación, simpatía, afecto seguido de constr. prep.
κἀκείνου πρὸς ἡμᾶς δ.
τὴν τοῦ βασιλέως πρὸς ὑμᾶς διάθεσιν
πρὸς μὲν γὰρ τὰ τέκνα ... φυσικήν τινα κέκτηται διάθεσιν
περὶ τὸν ἐπίσκοπον
διάθεσιν ἐσχηκυῖα πρὸς αὐτόν
enamorada de ésteδιὰ πολλῆς ἀγάπης καὶ διαθέσεως
προσκυνῶμεν αὐτῷ ... τῇ ψυχικῇ διαθέσει
• en fórmulas de cumplimentación benignidad, afabilidad
χάριν ἔχω τῇ διαθέσι σου
B
I ref. a otras estructuras
1 organización, orden, distribución
sinón. de διοίκησις
τῶν ξενίων σοι δ. ... ᾗ διέθεμεν
κόσμου
δ. λέγεται τοῦ ἔχοντος μέρη τάξις
ἡ δὲ τῶν ἰδίων οἰκήσεων δ.
ἡ δ. τοῦ ἄστεως
la distribución (topográfica) de la ciudadτῶν τόπων
χορηγιῶν δ.
planificación de provisionesτῶν πραγμάτων
ὃν τρόπον ἔχουσι τὴν ὅλην διάθεσιν τοῦ βίου
de qué manera tienen organizado el conjunto de su vida
• c. πρός y ac. disposición de algo en rel. a otra cosa, relación
ὅταν ἐν ... διαθέσει πρὸς ἄλληλα γένηται
cuando se ponen en relación unas cosas con otras
• en mús.
ἡ τῶν τετραχόρδων δ.
la disposición del tetracordio, e.e. su organización interna
• en astrol. ref. a la disposición de los astros en rel. c. el nacimiento
τῶν ζωνῶν
2 organización, sistema político πολιτείας δ. sistema político, constitución Pl.Lg.710b, cf. R.597e,
τίνα πολιτείαν θετέον καὶ ποίαν διάθεσιν πόλεως ἀρίστην
• estado, situación polít.
τὰς τε πόλεις εἰς εἰρήνην καὶ τὴμ βασιλείαν εἰς τὴν ἀρχαίαν διάθεσιν κατέστησεν
συναύξειν τὸ πολίτευμα καὶ εἰς βελτίονα διάθεσιν ἀγαγεῖν
3 ref. a la obra poética, retórica, la narración o la expresión del pensamiento estructuración, composición elaborada, buena disposición
τῶν ἐπῶν
ᾠδῆς
τῇ διαθέσει ἐχρήσατο ἐπὶ γνώμης ἢ διανοίας
μετ' αὐξήσεως καὶ διαθέσεως ἐξηγήσατο
narró con énfasis y elaboración retóricaπροφορὰ καὶ δ. τῶν λεγομένων
εὖ πεπλεγμένη δ. μυθολογίας
(ὁ Δημοσθένης) ταῖς δὲ διαθέσεσιν ἐξακριβῶν τὰς πιθανότητας
εὕρεσις
ἱστορία
• exposición de temas equivalente a la obra narrativa de los hist.
ἐξετάσαντες οὖν τὰς ἑκάστου τούτων διαθέσεις
tras haber examinado las narraciones de cada uno de éstos
• tb. en lit. trama de un argumento
διαθέσεις ... ἐνδημιουργοῦσαι φάσματα καὶ εἴδωλα
tramas que hacen intervenir fantasmas y apariciones
4 en símiles, representaciones pictóricas, escultóricas, etc. composición temática, disposición de los temas, o simpl. tema
ταῖς πόλεσι πρὸς τοὺς ἀληθινοὺς φιλοσόφους τὴν διάθεσιν ἔοικεν (εἰκών)
(símil) que representa en su composición temática a las ciudades con relación a los verdaderos filósofosὁ ζωγράφος ἐποίησεν ἐμφαντικῶς τῇ διαθέσει τὴν μάχην ἔχουσαν
ἐφαπτίδες ... ἔχουσαι ... ἐνυφασμένας ... μυθικὰς διαθέσεις
• de donde descripción
ἔστι δὲ μῦθος καὶ ἡ δ.
es la historia y la descripción (de las estatuas que hay en Nauplio)
• descripción geográfica
ἡ τῆς οἰκουμένης δ.
5 arq. disposición, distribución, colocación de los diferentes elementos de una obra arquitectónica ordenados entre sí
τὸ δ' ᾨδεῖον, τῇ μὲν ἐντὸς διαθέσει
el Odeón en cuanto a la distribución interna ...ἡ δ. τοῦ κατασκευάσματος
• de ahí plano de una obra arquitectónica
ἐποιήσατο ... τοῦ ἱεροῦ καὶ τοῦ ναοῦ τὴν διάθεσιν
• montaje de ciertos adornos
ὑπὸ δὲ τὸν στέφανον ὁμοίως ἡ τῶν ὠῶν δ. πεποίητο
• ἐν διαθέσει c. gen. formando un todo, haciendo cuerpo con
οἰκ(ία) ἐπιγώνιος ἐν διαθέσει πύργου
ἐν διαθέσει οἰκ(ιῶν) β̅
ἐν] διαθέσει δυὸ τόπ(ων)
II usos esp.
1 econ. distribución, venta
τῶν περιόντων
τῶν ἁρπαζομένων
δ. πρὸς ξένους ἐλαίου
παρεῖχεν ἀγορὰν καὶ διάθεσιν πᾶσι τοῖς πολίταις
• en pap. venta al por menor esp. de aceite
ὅσον δ' ἂν ἔλαιον ὑποκηρύξωμεν λήψεσθαι ἐξ ἑκάστου νομοῦ εἰς τὰς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ διαθέσεις
οἱ ἐλαιοκάπηλοι οἱ τὴν διάθεσιν ἐξειληφότες
2 jur. testamento
δ. τοῦ τετελευτηκότος ... ἣν ἐκεῖνος διέθετο
3 gram. diátesis, en el verbo voz
ἐνεργητικὴ καὶ παθητικὴ δ.
διαθέσεις εἰσὶ τρεῖς
τοῦ ὀνόματος διαθέσεις εἰσὶ δύο
διαβατική
χρονική
1. act., van handeling
a. dispositie, organisatie, regeling:
b. lit. compositie, indeling:
c. uitstalling, verkoop:
2. pass., van toestand
a. (lichamelijke) gesteldheid:
b. instelling, houding:
c. ligging:
1) das Auseinanderstellen, Anordnen, Arist. Metaph. 4.19 τοῦ ἔχοντος μέρη τάξις ἢ κατὰ τόπον ἢ κατὰ δύναμιν ἢ κατʼ εἶδος ; τῶν ξενίων, τῆς πολιτείας, Plat. Tim. 27a, Legg. IV.710b ; neben εὕρεσις, dispositio, Phaedr. 236a ; testamentarische Anordnung, Legg. XI.922b ; Lys.; Verteilung der Figuren in einem Bilde, Ath. V.210b ; die dargestellten Gegenstände selber, Plut. Brut. 23 u. öfter ; die Darstellung, sowohl durch Farbe, als durch Worte ; auch von geographischer Darstellung, Strab. 1.1.16 ; – νόμων, τῆς πόλεως, Plat. Legg. I.624a, Rep. IX.579e.
2) Ausstellung zum Verkauf, Harp. aus Antiph.; Isocr. 11.14 ; Plut. Sol. 24 u. öfter ; διάθεσιν τῶν ἔργων οὐκ ἔχειν, nicht verkaufen können, Plut. Lyc. 9.
3) vom pass., Zustand, Verfassung ; vom Körper, z.B. νοσώδεις, Galen.; αἱ περὶ τὰ σώματα Pol. 3.7.5 ; λοιμική, 2.31.10 ; u. bes. Gemütszustand, Gesinnung, καὶ ἕξις ψυχῆς, Plat. Phil. 11d ; Legg. VII.791a ; παραστατική, Pol. 1.67.7 ; Lage, οὐχ ὁμήρων, ἀλλʼ αἰχμαλώτων, 10.38.2. Vgl. ὁ μάγειρός ἐσθʼ ὁ τέλειος ἑτέρα διάθεσις, Nicomach. com. Ath. VII.291 (v. 11).
Bei den Gramm. genus verbi, Apoll.Dysc. synt. 210.18.
- Ia disposition, arrangement, Plat.
- 2the composition in a work of art, as opp. to εὕρεσις, Plat.
- 3a disposition of property, = διαθήκη, Plat.
- 4a disposing of, selling, sale, Plut.
- IIa manʼs disposition, Plat.
-
…. ἴθι δή, πρὸς τούτοις διομολογησώμεθα καὶ τόδε. τὸ ποῖον ; ὡς νῦν ἡμῶν ἑκάτερος ἕξιν ψυχῆς καὶ διάθεσιν ἀποφαίνειν τινὰ ἐπιχειρήσει τὴν δυναμένην ἀνθρώποις πᾶσι τὸν βίον εὐδαίμονα παρέχειν. ἆρʼ οὐχ οὕτως ; οὕτω μὲν οὖν .…
Plato, Philebus
-
…; ἀλλʼ οἶμαι τὰ μὲν τοιαῦτα ἐατέα καὶ συγγνωστέα λέγοντι · καὶ τῶν μὲν τοιούτων οὐ τὴν εὕρεσιν ἀλλὰ τὴν διάθεσιν ἐπαινετέον, τῶν δὲ μὴ ἀναγκαίων τε καὶ χαλεπῶν εὑρεῖν πρὸς τῇ διαθέσει καὶ τὴν εὕρεσιν. συγχωρῶ ὃ λέγεις…
Plato, Phaedrus
-
…γε τραγικὰς θεωρήσεις, ὅταν ἅμα χαίροντες κλάωσι, μέμνησαι ; τί δʼ οὔ ; τὴν δʼ ἐν ταῖς κωμῳδίαις διάθεσιν ἡμῶν τῆς ψυχῆς, ἆρʼ οἶσθʼ ὡς ἔστι κἀν τούτοις μεῖξις λύπης τε καὶ ἡδονῆς ; οὐ πάνυ κατανοῶ .…
Plato, Philebus
-
…θεάσασθαι, καὶ φόβου γέμων διὰ παντὸς τοῦ βίου, σφαδᾳσμῶν τε καὶ ὀδυνῶν πλήρης, εἴπερ τῇ τῆς πόλεως διαθέσει ἧς ἄρχει ἔοικεν. ἔοικεν δέ · ἦ γάρ ; καὶ μάλα, ἔφη. οὐκοῦν καὶ πρὸς τούτοις ἔτι…
Plato, Republic
-
…τι λυπεῖσθαι μήτε ἥδεσθαι μήτε μέγα μήτε σμικρόν ; ἀνάγκη μὲν οὖν. οὐκοῦν ἔστι τις τρίτη ἡμῶν ἡ τοιαύτη διάθεσις παρά τε τὴν τοῦ χαίροντος καὶ παρὰ τὴν τοῦ λυπουμένου ; τί μήν ; ἄγε δὴ τοίνυν, ταύτης προθυμοῦ…
Plato, Philebus
-
…Ξένος Κλεινίας Κρής Μέγιλλος Λακεδαιμόνιος θεὸς ἤ τις ἀνθρώπων ὑμῖν, ὦ ξένοι, εἴληφε τὴν αἰτίαν τῆς τῶν νόμων διαθέσεως ; θεός, ὦ ξένε, θεός, ὥς γε τὸ δικαιότατον εἰπεῖν · παρὰ μὲν ἡμῖν Ζεύς, παρὰ…
Plato, Laws
-
…τοὺς δʼ ἐγρηγορότας ὀρχουμένους τε καὶ αὐλουμένους μετὰ θεῶν, οἷς ἂν καλλιεροῦντες ἕκαστοι θύωσι, κατηργάσατο ἀντὶ μανικῶν ἡμῖν διαθέσεων ἕξεις ἔμφρονας ἔχειν. καὶ ταῦτα, ὡς διὰ βραχέων γε οὕτως εἰπεῖν, πιθανὸν λόγον ἔχει τινά. πάνυ…
Plato, Laws
-
…τὰ νῦν εἰρημένα ἀναγκαῖον ἁμῶς γέ πως τάξασθαι. τούτων δὲ ἀρχαὶ πάντων αἵ τε τῶν τελευτᾶν μελλόντων ἐπιθυμίαι τῆς διαθέσεως αἵ τε τῶν μηδὲν τὸ παράπαν διαθεμένων τύχαι · ἀναγκαῖον δὲ εἶπον, ὦ Κλεινία, βλέψας αὐτῶν πέρι πρός…
Plato, Laws
-
…μὲν τοιούτων οὐ τὴν εὕρεσιν ἀλλὰ τὴν διάθεσιν ἐπαινετέον, τῶν δὲ μὴ ἀναγκαίων τε καὶ χαλεπῶν εὑρεῖν πρὸς τῇ διαθέσει καὶ τὴν εὕρεσιν. συγχωρῶ ὃ λέγεις · μετρίως γάρ μοι δοκεῖς εἰρηκέναι. ποιήσω οὖν καὶ ἐγὼ οὕτως ·…
Plato, Phaedrus
-
…πόλις ὡς δυνατόν ἐστι τάχιστα καὶ ἄριστα σχήσειν πολιτείαν ἣν λαβοῦσα εὐδαιμονέστατα διάξει. θάττων γὰρ ταύτης καὶ ἀμείνων πολιτείας διάθεσις οὔτʼ ἔστιν οὔτʼ ἄν ποτε γένοιτο. πῶς δὴ καὶ τίνι λόγῳ τοῦτο, ὦ ξένε, λέγων ἄν τις…
Plato, Laws