λογικός
λογικός, of or for speech, possessed of reason, intellectual
- of or for speaking or speech, μέρη λ. the organs of speech, Plu. Cor. 38: λογική, ἡ, speech, opp. μουσική, D.H. Comp. 11; λ. φαντασία expressed in speech, Stoic. 2.61.
- 2 of or in eloquence, ἀγῶνες Philostr. VS 1.22.1; ἀκροάσεις λ. καὶ ὀργανικαί Supp.Epigr. 2.184.6 (Tanagra, ii B.C.).
- 3 suited for prose, ὁ ἡρῷος σεμνὸς καὶ οὐ λ. Demetr. Eloc. 42; τὸ λ., opp. τὸ μεγαλοπρεπές, ib. 41; of persons, writing in prose, D.L. 5.85; ἐγκώμιον λ. in prose, IG 9(2).531.43 (Thess.).
- II possessed of reason, intellectual, μέρος Ti.Locr. 99e, al.; τὸ λ. ζῷον Chrysipp.Stoic. 3.95; ἀρεταὶ λ., = διανοητικαί, opp. ἠθικαί, Arist. EN 1108b9.
- 2 dialectical, argumentative, οἱ λ. διάλογοι of Plato, such as the Theaetetus and Cratylus, D.L. 3.58; in Arist. usu. like διαλεκτικός, λ. συλλογισμός APo. 93a15, cf. Top. 162b27; διὰ λογικωτέρων καὶ ἀκριβεστέρων λόγων more abstract, Metaph. 1080a10; λ. δυσχέρειαι ib. 1005b22; λ. ἀπόδειξις GA 747b28; but also, logical, λ. συλλογισμοί, opp. ῥητορικοί, Rh. 1355a13. Adv. -κῶς dialectically, Metaph. 1029b13, APo. 84a7, 88a19; φυσικῶς καὶ λ. GC 316a11: Comp. -ώτερον Cael. 275b12.
- b Subst., ἡ λογική (sc. τέχνη) logic, Cic. Fin. 1.7.22; also τὰ λογικά Id. Tusc. 4.14.33; περὶ λογικῶν title of work, Democr. 10b; τὸ λ., opp. τὸ φυσικόν, τὸ ἠθικόν, Zeno Stoic. 1.15, etc.
- 3 of the ‘dogmatic’ school of physicians, ἡ λ. αἵρεσις Gal. Sect.Intr. 1.
🄰 concerning speech or speaking: λ. μέρη the organs of speech Plut. Cor. 38.3
🄱 concerning prose, written in prose Dem.2 42 | subst. οἱ λογικοί prose-writers Diog. 5.85; subst. ἡ λογική prose Dion. Comp. 11.24
🄲 concerning reason, rational Aristot. E.N. 1108b 9 (virtue) An. in Rh. 34.25 (technique) ‖ in conformity with reason, rational Aristot. Rh. 1355a 11 (syllogism), G.A. 747b 28 (demonstration) Phil.2 Post. 68 (life) ArD. (Stob. II 86) (impulse to act) ‖ endowed with reason, rational Tim.2 99e Diog. 7.86 Arr. EpictD. 1.2.1, al. Phil.2 Gig. 41 Plut. Virt. mor. 441c etc.; of man λ. ζῷον rational animal Iustin. Dial. 93.3 (PG 6.697C) | subst. τὸ λογικόν rationality Greg.1 OrCat. 15.59 etc.; subst. τὰ λογικά rational creatures Meth. Symp. 3.6.03 ‖ concerning reasoning, logical: subst. τὸ λογικόν the logical part (one of the three parts of philosophy) Diog. 7.39 etc. = ὁ λ. τόπος Diog. 7.160 = ἡ λογική Cic. Fin. 1.22; ἡ λογική (sc.
1. spraak-:
2. rationeel:
3. christ. geestelijk
1) zur Rede gehörig, μέρη, Sprachorgane, Plut. Cor. 38 ; im Reden gebräuchlich, Rhett.; im Reden geübt, beredt, Sp.; ἡ λογική, die Redekunst, Beredtsamkeit, Sp.; die Dialektik, pars philosophiae quae est quaerendi ac disserendi, Cic. Fin. 1.7. – Bes. prosaisch, im Ggstz von ποιητικός, DL. 5.85 ; vgl. Schäfer Dion.Hal. C.V. p. 135, 213.
2) zur Vernunft gehörig, vernünftig, Pol. 25.9.2 ; bes. mit Vernunft begabt, wie der Mensch erkl. wird als ζῷον λογικόν, Chrysipp. bei Plut. de virt. mor. 10 ; ἡ λογική, die Wissenschaft des Denkens, Arist. λ. ἀπόδειξις, gen.an. 2.8 ; – τὸ λογικόν, wobei eigtl. μέρος τῆς ψυχῆς ergänzt wird, die Vernunft, Plut. plac.phil. 4.5, καὶ νοερόν, u. öfter ; – der gew. Ggstz ist ἄλογος.
-
…πρὸς χρείαν τῶν ὅλων ; τὰ μὲν οὖν ἄλλα πάντα ἀπήλλακται τοῦ δύνασθαι παρακολουθεῖν τῇ διοικήσει αὐτοῦ · τὸ δὲ λογικὸν ζῷον ἀφορμὰς ἔχει πρὸς ἀναλογισμὸν τούτων ἁπάντων, ὅτι τε μέρος ἐστὶ καὶ ποῖόν τι μέρος καὶ ὅτι τὰ μέρη…
Epictetus, Discourses
-
…τῷ κεκληκότι σε ἐπʼ αὐτά, τῷ ἄξιον τῆς χώρας ταύτης κεκρικότι, ἐν ᾗ καταταχθεὶς ἐπιδείξεις, τίνα δύναται λογικὸν ἡγεμονικὸν πρὸς τὰς ἀπροαιρέτους δυνάμεις ἀντιταξάμενον. καὶ οὕτως τὸ παράδοξον ἐκεῖνο οὐκέτι οὔτʼ ἀδύνατον φανεῖται οὔτε παράδοξον, ὅτι…
Epictetus, Discourses
-
…δʼ οὐ τοῦ λόγου ταῦτα μέρη φασίν, ἀλλʼ αὐτῆς τῆς φιλοσοφίας, ὡς Ζήνων ὁ Ταρσεύς. τὸ δὲ λογικὸν μέρος φασὶν ἔνιοι εἰς δύο διαιρεῖσθαι ἐπιστήμας, εἰς ῥητορικὴν καὶ εἰς διαλεκτικήν. τινὲς δὲ καὶ εἰς τὸ ὁρικὸν…
Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers
-
…ἐστιν, ὥστε καὶ τὸ ποιὸν τῶν τί ἐστιν, ἀλλʼ οὐχ ἁπλῶς, ἀλλʼ ὥσπερ ἐπὶ τοῦ μὴ ὄντος λογικῶς φασί τινες εἶναι τὸ μὴ ὄν, οὐχ ἁπλῶς ἀλλὰ μὴ ὄν, οὕτω καὶ τὸ ποιόν. δεῖ μὲν…
Aristotle, Metaphysics
-
…καὶ ἐκεῖνον ἐπιψηφίζω καὶ καλῶ μάρτυρα καὶ εἷς ὢν οὗτος ἀρκεῖ μοι ἀντὶ πάντων. ᾔδει γάρ, ὑπὸ τίνος λογικὴ ψυχὴ κινεῖται, ζυγῷ ἐπιρρέψει, ἄν τε θέλῃς ἄν τε μή. λογικῷ ἡγεμονικῷ δεῖξον μάχην καὶ ἀποστήσεται ·…
Epictetus, Discourses
-
…. Λογικοῦ τόπου τὰ τῶν προειρημένων τεττάρων διαφορῶν ἐκτὸς ὄντα καὶ περιέχοντα ; τὰς ; σποράδην καὶ οὐ σωματικὰς ζητήσεις λογικάς, περὶ τῶν καταλεγομένων ζητημάτων ἐννέα καὶ τριάκοντα. ὁμοῦ τὰ πάντα τοῦ λογικοῦ ἕνδεκα καὶ τριακόσια. Ἠθικοῦ λόγου…
Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers
-
…ὁ Σωκράτης. Διαίρεσις δέ ἐστι γένους ἡ εἰς τὰ προσεχῆ εἴδη τομή, οἷον Τῶν ζῴων τὰ μέν ἐστι λογικά, τὰ δὲ ἄλογα. ἀντιδιαίρεσις δέ ἐστι γένους εἰς εἶδος τομὴ κατὰ τοὐναντίον, ὡς ἂν κατʼ ἀπόφασιν ,…
Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers
-
…θεωρίας ὁρᾶσθαι, ὅσα τε τοῦ φυσικοῦ τόπου τυγχάνει καὶ αὖ πάλιν ὅσα τοῦ ἠθικοῦ. εἰς μὲν γὰρ τὸ λογικὸν τί δεῖ λέγειν περί τʼ ὀνομάτων ὀρθότητος, ὅπως διέταξαν οἱ νόμοι ἐπὶ τοῖς ἔργοις, οὐκ ἂν ἔχειν εἰπεῖν…
Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers
-
…περὶ ὧν οὐκ ἄξιον πλείω ποιεῖσθαι λόγον. ἔνιοι δὲ τῶν δοκούντων εὐλόγως προσάγειν πρὸς τὴν ἱστορίαν, καθάπερ οἱ λογικοὶ τῶν ἰατρῶν ἐνδιατρίψαντες ταῖς βυβλιοθήκαις καὶ καθόλου τὴν ἐκ τῶν ὑπομνημάτων περιποιησάμενοι πολυπειρίαν πείθουσιν αὑτοὺς ὡς ὄντες ἱκανοὶ πρὸς τὴν…
Polybius, Histories
-
…ἢ παρακαλῶ σε παρὰ Χρυσίππου ἐπισκέψασθαι τίς ἐστιν ἡ τοῦ κόσμου διοίκησις καὶ ποίαν τινὰ χώραν ἐν αὐτῷ ἔχει τὸ λογικὸν ζῷον · ἐπίσκεψαι δὲ καὶ τίς εἶ σὺ καὶ ποῖόν τι σοῦ τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακόν ; ταῦτα ἐκείνοις…
Epictetus, Discourses