Logeion | μόνος

μόνος, η, ον, Ep. and Ion. μοῦνος, the only form used by Hom. (as in all derivs. exc. μονόω), Hes., and Hdt., also by Pi. P. 9.27, I. 5(4).12, B. 3.80, al., by S. both in iamb. and lyr., by A. only in compd. μουνώψ, by E. only in μούναρχος: Dor. μῶνος Theoc. 2.64, 20.45:—

alone, solitary, μοῦνος ἐὼν πολέσιν μετὰ Καδμείοισιν Il. 4.388; ἢ ὅ γε μοῦνος ἐών Od. 3.217; μούνω ἄνευθʼ ἄλλων 16.239: joined with ἐρῆμος, S. Ant. 887, Ph. 470; μόνοι γὰρ ἐσμέν Luc. JTr. 21; ἄνθρωπος πρεσβύτης καὶ μ. BGU 180.23 (ii A.D.); φυγὴ μόνου πρὸς μόνον Plot. 6.9.11.
- - 2 c. gen., σοῦ μόνος bereft of thee, without thee, S. Aj. 511; also μοῦνος ἀπʼ ἄλλων h.Merc. 193, S. Ph. 183 (lyr.); ἑτάρων ἄπο μ. A.R. 3.908.
- II only, μοῦνον Λαέρτην Ἀρκείσιος υἱὸν ἔτικτε, μοῦνον δʼ αὖτʼ Ὀδυσῆα πατὴρ τέκεν Od. 16.118, cf. Il. 9.482; μόνης γὰρ σοῦ κλύων ἀνέξεται A. Pers. 838, cf. 632 (anap.), Pr. 425 (lyr.), etc.; χοίνικος μόνας ἁλῶν for a gallon of salt only, Ar. Ach. 814; single, οὐκ ἄρα μοῦνον ἔην Ἐρίδων γένος, ἀλλὰ . . δύω Hes. Op. 11, cf. S. OT 1280; εἷς μοῦνος or μόνος, Hdt. 1.38, S. OT 63: once in Hom., μία μούνη Od. 23.227: joined with αὐτός, αὐτὼ μόνω Pl. Ly. 211c; αὐτοὶ καθʼ αὑτοὺς μόνοι Id. Plt. 307e.
- - 2 c. gen., μοῦνος ποταμῶν alone of rivers, Hdt. 2.25, cf. 29; μ. θεῶν γὰρ Θάνατος οὐ δώρων ἐρᾷ A. Fr. 161; μ. τῶν ἄλλων ποιητῶν Lycurg. 102; but μοῦνος πάντων ἀνθρώπων he and no other of all men, Hdt. 1.25; ἀνδρῶν γε μοῦνος he and no other, S. OC 1250, cf. El. 531; ὦ μόνα ὦ φίλα γυναικῶν E. Alc. 460 (lyr.).
  - 3 freq. repeated in the same clause, ξυμπεσὼν μόνος μόνοις S. Aj. 467; Ἕκτορος μόνος μόνου . . ἐναντίος ib. 1283; σὺν τέκνοις μόνη μόνοις E. Med. 513; μόνος μόνῳ D. 18.137.
  - 4 expressing rhetorically pre-eminence in an action or quality, μόνα κατέχεσθαι ποιεῖ are unique for causing possession, Pl. Smp. 215c, cf. 222a, S. OC 261, OT 299, Isoc. 14.57; [ἐπέδειξε] σαφέστατα μόνος ἀνθρώπων Lys. 24.9.
- III Sup. μονώτατος one above all others, Ar. Eq. 352, Pl. 182, Lycurg. 89, Theoc. 15.137, Phld. Rh. 1.350 S.
- IV made in one piece, τάπης Edict.Diocl. 19.23.
B Adv. μόνως, on one condition only, folld. by εἰ, Th. 8.81, X. Mem. 1.5.5, Cyr. 3.2.23; in one way only, Them. in Ph. 29.22, al.; in a unique manner, Dam. Pr. 98: later, simply, only, Phld. Oec. p.53 J., Ph. 1.559, AP 12.254 (Strat.), Iamb. Myst. 4.7, Procl. in Prm. p.479 S.
- II neut. as Adv., μόνον alone, only, οὐχ ἅπαξ μ. A. Pr. 211, etc.: freq. with imper., μ. φύλαξαι Id. Supp. 1012; ἀποκρίνου μ. Pl. Grg. 494d; so μ. Κράτος συγγένοιτό σοι A. Ch. 244; μὴ ʼμὲ καταπίῃς μ. E. Cyc. 219, etc.; ἐὰν μ. if only, Arist. Pol. 1292a3; οὐσίαν . ., οὐ χωριστὴν μ. only not separable, Id. Metaph. 1025b28.
- - 2 οὐ μόνον . ., ἀλλὰ καὶ . . Ar. Eq. 1282, X. Cyr. 1.6.17, etc.; οὐ μ., ἀλλὰ . . S. Ph. 555: μόνον is sts. omitted, μὴ τοὺς ἐγγύς, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄπωθεν Th. 4.92, cf. E. Hipp. 359, Ph. 1480 (lyr.).
  - 3 μόνον οὐ all but, well nigh, Ar. V. 516, D. 19.220, etc.; μόνον οὐκ ἐπὶ ταῖς κεφαλαῖς περιφέρουσι Pl. R. 600d: in codd. freq. written μονονού, Plb. 3.109.2, etc.; μονονουχί D. 1.2, Plb. 3.102.4.
- III κατὰ μόνας alone, Th. 1.32, 37, Is. 7.38, Arist. Pol. 1281b34, etc.
- IV μόνῃ, = μόνον, Plu. Gen.Socr. 2.583d codd. (Prob.from *μόνϝος.)

μόνος, η, ον :

A adj. seul, c. à d.

I seul, unique, Il. 2, 212 ; 9, 477, etc. ; Od. 16, 118, etc. ; Hés. Th. 143, O. 96 ; joint à εἷς, μία, ἕν, Od. 23, 227 ; Hdt. 1, 38 ; à πρῶτος, Phalar. Ep. 2, p. 6, 26 ; avec le gén. seul d’entre, etc. Eschl. (Ar. Ran. 1392), etc. ||

II solitaire, isolé, Eschl. Suppl. 748 ; Soph. Ph. 172 ; avec un gén. isolé de, privé de, Soph. Aj. 510 ||

B adv.

I μόνον :

1 seulement, Att. ; οὐ μόνον... ἀλλά, Att. non seulement... mais encore ; οὐ μόνον, au sens de οὐ μόνον οὐ, non seulement... ne pas, Xén. Cyr. 8, 8, 16 et 17 ; Hell. 3, 2, 21 ; Dém. 497, 13 ; οὐ μόνον γε... ἀλλὰ καί, Xén. Cyr. 1, 6, 17, non seulement certes..., mais encore ; cf. Plat. Leg. 752a ; μόνον οὐ, Ar. Vesp. 516, Eccl. 538 ; Pol. 3, 64, 5, etc. ; μονονουχί, Luc. Tim. 12 ; μόνον δ’ οὐχί, Pol. 3, 64, 4, peu s’en faut que, presque ||

2 seulement, du moins, avec l’opt. Eschl. Ch. 244 ; avec l’impér. Eschl. Suppl. 1012 ; μόνον μή, Xén. Conv. 8, 6 ; μὴ μόνον, Eur. Cycl. 219, que seulement... ne, que du moins... ne, pourvu que... ne, à moins que... ||

II acc. pl. fém. μόνας dans la loc. κατὰ μόνας, à soi seul, séparément, Thc. 1, 32 et 37 ; Xén. Mem. 3, 7, 4 ; Plat. Leg. 942a, etc. ||

Sup. μονώτατος, Ar. Pl. 182, Eq. 352 ; Thcr. Idyl. 15, 137 ||

➳ Ion. épq. et poét. μοῦνος, seule forme dans Hom. ; alternant avec μόνος dans Soph. O.R. 1418 ; dor. μῶνος, Thcr. Idyl. 20, 45 ; fém. éol. μόνα, Sapph. 52 Bgk.

Étym. p. *μόνϝος, p.-ê. indo-europ. *mon-uo-, de la R. *men- petit, cf. μανός.

μόνος -η -ον, Ion. en ep. μοῦνος, Dor. μῶνος
1. alleen, alleenstaand: μοῦνος ἐών in mijn eentje Od. 22.107; μόνην μὴ πρόλειπε laat mij niet alleen Aeschl. Suppl. 748; gescheiden van, met gen.: σοῦ μόνος zonder jou Soph. Ai. 511; met prep.: μοῦνος ἀπ’ ἄλλων gescheiden van de anderen Soph. Ph. 183.
2. alleen, enig: μοῦνον ... Ὀδυσῆα πατὴρ τέκεν zijn vader bracht Odysseus als enig kind voort Od. 16.119; εἷς μοι μοῦνος τυγχάνεις ἐὼν παῖς jij bent nu eenmaal mijn enig kind Hdt. 1.38.2; met gen. partit.: μοῦνος ποταμῶν als enige rivier Hdt. 2.25.5; superl. μονώτατος enigste Aristoph. Pl. 182.
3. uniek, exclusief: μόνης τόδ’ ἐστί ... Ἰσμήνης κάρα dit kan alleen maar Ismene zijn Soph. OC 321.
4. adv.
a. n. sing. μόνον slechts: οὐχ ἅπαξ μόνον niet slechts eenmaal Aeschl. PV 209; οὐ μόνον ... ἀλλὰ καί niet alleen, maar ook; μόνον οὐ = μόνονου = μονονουχί bijna: οὓς σὺ μόνον οὐ προσκυνεῖς voor wie jij bijna door het stof gaat Aristoph. Ve. 516; met imperat.: ἀποκρίνου μόνον geef alleen maar antwoord Plat. Grg. 494d.
b. μόνως op de enige manier.
c. κατὰ μόνας in z’n eentje: αὐτοὶ κατὰ μόνας ἀπεωσάμεθα Κορινθίους wij hebben zelf in ons eentje de Corinthiërs teruggedreven Thuc. 1.32.5; ἄρχειν κατὰ μόνας alléén regeren Aristot. Pol. 1281b34.

μόνος, ion. u. poet. μοῦνος, dor. μῶνος, allein, einzeln, einzig ; Hom., der nur die ep. Form μοῦνος hat, im Ggstz von δύο, Il. 10.225, ὁ μοῦνος ἔην μετὰ πέντε κασιγνήτῃσιν, der einzige Sohn unter fünf Schwestern, ibd. 317, öfter ; Ζεύς μιν πλεόνεσσι μετʼ ἀνδράσι μοῦνον ἐόντα τίμα, 15.611. – Oft = εἷς, Hes. O. 11 ; vgl. Schäfer Schol. Par. Ap.Rh. 2.438 ; auch εἷς μόνος od. μόνος εἷς, Her. 1.38 ; Schaefer melet. p. 9 ; vgl. μία μούνη, Od. 23.227 ; einsam, verlassen, οὐ τάρβει μοῦνος ἐών, Il. 4.388 ; Od. 3.217 ; τίς με θεῶν ὀλοφύρατο μοῦνον ἐόντα, 10.157 ; ἔστα σὺν Ἀχιλλεῖ μόνος, Pind. Ol. 9.77, μόνος ἄνευ στρατιᾶς, N. 3.33 (vgl. μοῦνος ἄνευθʼ ἄλλων Od. 16.239); auch μούναν παλαίοισαν ἄτερ ἐγχέων, P. 9.28 ; ἐν μόναις ὠδῖσιν, 9.88 ; in einer Geburt ; so auch bei den Tragg.; κλῇδας οἶδα δωμάτων μόνη θεῶν, Aesch. Eum. 791 ; μόνην δὲ μὴ πρόλειπε, Suppl. 729 ; bei Soph. findet sich die Form μοῦνος sowohl in lyrischen Stellen als im Trimeter, κεῖται μοῦνος ἀπʼ ἄλλων, Phil. 183, ὡς ὁρᾷ μόνον νιν ἐλλελειμμένον, El. 726 u. sonst ; φρονεῖν μόνος δοκεῖ, Ant. 703, φρονεῖνοἶδεν μόνη, Trach. 312 ; auch σοῦ μόνος, Alj. 510 ; κεῖται μοῦνος ἀπʼ ἄλλων, Phil. 183 ; vgl. H.h. Merc. 193 u. Ap.Rh. 3.908 ; μόνος μάχεσθαι πολεμίοις θέλω, Eur. Rhes. 488 ; ἐμοὶ μόνος μόνῳ μάχῃ συνάψας, Heracl. 807. – Einen superl. μονώτατος bildet Ar. Eq. 352, Plut. 182, auch Theocr. 15.137, u. in Prosa, Lycurg. 88, 89, was alte Gramm. nicht billigen. – Δία θεῶν καὶ Διόνυσον μόνους σέβονται, Her. 2.29 ; μόνος διαλέγεσθαι πρὸς μόνους ἢ μετʼ ἄλλων, Plat. Prot. 316c ; oft tritt noch αὐτός hinzu, αὐτὼ μόνω ἑστιᾶσθον, Lys. 211c, lhr beide allein für euch ; auch αὐτοὶ καθʼ αὑτοὺς μόνοι, Polit. 307e ; αὐτὸ καθʼ αὑτὸ μόνον ἔργον, an und für sich allein, Tim. 89d. – Auch = einzig in seiner Art, d.i. ausgezeichnet, vortrefflich, Jacobs add. animadv. in Ath. p. 131.
• Adv. μόνως , Xen. Mem. 1.5.5 u. öfter, u. Sp. – Häufiger μόνον, allein, bloß, nur, μόνον θεοὶ σῴζοιεν ἡμᾶς, Soph. Phil. 524, μὴ μόνον τῷ σώματι, 51, κοὐ λόγῳ δείξω μόνον, Aj. 800 ; μόνον δήλωσον ὃ φῄς, Plat. Phaedr. 261d, u. öfter beim imperat., wie unser nur, vgl. Aesch. Suppl. 1012, Xen. Mem. 3.11.18 ; μόνον μὴ συγκόψῃς με, conv. 8.6 ; μὴ χρώμενον μόνον, wenn er nur nicht anwendet, Plat. Legg. VII.824 u. sonst überall. Bes. οὐ μόνον … ἀλλά, nicht nur … sondern, wovon sich Beispiele überall finden ; auch οὐ μόνον … ἀλλʼ οὐδέ, Soph. frg. 663. Zuweilen fehlt es in dieser Vrbdg, οὐ statt οὐ μόνον, Valcken Eur. Phoen. 1489, Hipp. 359, 804, Wolf Lept. p. 292. Auch nach ἀλλά, wie ὅτι οὐ πώποθʼ ὁ ποταμὸς διαβατὸς γένοιτο πεζῇ, ἀλλὰ πλοίοισι, sondern nur mit Schiffen, Xen. An. 1.4.18, vgl. 3.2.13 ; – μόνον οὐ, wie tantum non, fast, beinahe, ὥστε μόνον οὐκ ἐπὶ ταῖς κεφαλαῖς περιφέρουσιν αὐτοὺς οἱ ἑταῖροι, Plat. Rep. X.600d ; Menex. 235c ; Isocr. 4.120 ; häufig bei Sp., wo geradezu μονονού geschrieben wird, Pol. 3.109.2 u. öfter ; auch μονονουχί, 3.102.4. – Κατὰ μόνας, Isae. 7.38 u. A., wird gew. in ein Wort geschrieben ; s. oben καταμόνας.

μόνος, μοῦνος (μόνος, -ον; -α, -αις; -ον nom: μοῦνος; -αν; -α nom.)

- a alone; by oneself, by itself ἔστα σὺν Ἀχιλλεῖ μόνος (sc. Πάτροκλος) O. 9.72 ὅ τʼ ἐξελέγχων μόνος ἀλάθειαν ἐτήτυμον Χρόνος O. 10.53 παῖς ὅνπερ μόνον ἀθανάτα τίκτεν Θέτις as her only son P. 3.100 παπτάναις ἀρίγνωτον πέδιλον δεξιτερῷ μόνον ἀμφὶ ποδί P. 4.96 ζεύγλᾳ πέλασσεν μοῦνος P. 4.227 μόνος γὰρ ἐκ Δαναῶν στρατοῦ θανόντος ὀστέα λέξαις υἱοῦ he alone of the nation of Danaoi P. 8.52 κίχε νιν λέοντί ποτʼ εὐρυφαρέτρας ὀβρίμῳ μούναν παλαίοισαν P. 9.27 δύο δέ τοι ζωᾶς ἄωτον μοῦνα ποιμαίνοντι τὸν ἄλπνιστον I. 5.12 τοῦτο γὰρ ἀθανάτοις τιμαῖς ποτιψαύει μόνον fr. 121. 3. τὸ γάρ ἐστι μόνον ἐκ θεῶν fr. 131b. 2. ]φρασάμαν μόνος[ ?fr. 345a. 8. emphasised by secondary phrase, (Πηλεὺς) ὃς καὶ Ἰαολκὸν εἷλε μόνος ἄνευ στρατιᾶς (byz.: μοῦνος codd.) N. 3.34 Σθενέλοιό μιν υἱὸς κέλευσεν μόνον ἄνευ συ[μμ]αχίας ἴμεν fr. 169. 45. repeated, unique, τέκεν γόνον ὑπερφίαλον μόνα καὶ μόνον P. 2.43
- b a single, one pl. pro sing. τέκε οἱ καὶ Ζηνὶ μιγεῖσα δαίφρων ἐν μόναις ὠδῖσιν Ἀλκμήνα διδύμων κρατησίμαχον σθένος υἱῶν P. 9.85

Number of occurrences in NT: 112
Strong 3441

μόνος, -η, -ον, [in LXX chiefly for לְבַד;]

1. adj., alone, solitary, forsaken: c. verb., Mt 14:23, Mk 6:47, Lk 9:36, al.; c. pron., Mt 18:15, Mk 9:2, al.; c. subst., Mk 9:8, Lk 4:8, al.; pleonast., οὐκ . . . εἰ μὴ μ., Mt 12:4, Lk 6:4, al.; attrib., only, (ὁ) μ. θεός, Jo 5:44 17:3, Ro 16:27, I Ti 1:17, Ju 25.

2. As adv.,

(a) neut., μόνον, alone, only: referring to verb or predic., Mt 9:21, Mk 5:36, Ja 1:22, al. (v. Bl., §44, 2); οὐ (μὴ) μ., Ga 4:18, Ja 1:22; οὐ μ. . . . ἀλλά (Bl., § 77, 133), Ac 19:26, I Jo 5:6, al.; id. seq. καί (Bl., § 81, 12), Ro 5:3 9:10, II Co 8:19, al.;

(b) κατὰ μόνας, alone (Bl., § 44, 1), Mk 4:10, Lk 9:18.

único ref. a la divinidad suprema

προστάσσει σοι ὁ ἀεὶ καὶ μ.
te lo ordena el eterno y único P XIII 259

Αὐτὸς γὰρ ὁ Αἰὼν Αἰώνος, ὁ μ. καὶ ὑπερέχων, ἀθεώρητος διαπορεύεται τὸν τόπον
pues El, el Eón de Eón, el único y que está por encima, recorre invisible el lugar P XIII 329

ἐπικαλοῦμαί σε, ἀέναε καὶ αγένητε, τὸν ὄντα ἕνα, μόνον τῶ<ν> πάντων συνέχοντα τὴν ὅλη<ν> κτίσιν
te invoco a ti, eterno y no creado, al que es uno, al único entre todos que sostiene la creación entera P XIII 842

μόνος, Epic and Ionic μοῦνος, η, ον

- Ialone, left alone, forsaken solitary, Lat. solus, Hom., etc.; μοῦνος ἐών Hom.; μούνω ἄνευθʼ ἄλλων Od.
- - 2c. gen., μόνος σοῦ without thee, Soph.; also, μοῦνος ἀπό τινος Hhymn., Soph.
- IIalone, only, μοῦνος παῖς υἱός an only son. Hom.; εἷς μόνος, μόνος εἷς Hdt., Soph.
- - 2c. gen., μοῦνος πάντων ἀνθρώπων alone of all men, Hdt.; μόνος ἀνδρῶν Soph., etc.
- IIISup. μονώτατος, the one only person, one above all others, Ar., Theocr.
Badv. μόνως, only, Thuc., Xen.
- IIthe common adv. is μόνον, alone, only, Lat. solum, Hdt., Attic; οὐχ ἅπαξ μ. Aesch.
- - 2only, Lat. modo, with an imperat., ἀποκρίνου μ. Plat.; μή με καταπίῃς μ. Eur.
  - 3the adj. often stands as an adv., χοίνικος μόνης ἁλῶν for a gallon of salt only, Ar.
  - 4οὐ μόνον . ., ἀλλὰ καὶ . ., Ar., etc.:— μόνον, like Lat. solum, is sometimes omitted in these phrases, μὴ τοὺς ἐγγύς, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀπόθεν Thuc.
  - 5μόνον οὐ, Like Lat. tantum non, all but, Ar., Dem.; μονονουχί Dem.
- IIIκατὰ μόνας, as adv. alone, Thuc.

μόνος

Saved

Recent