παραβάλλω
παραβάλλω, to throw beside
- throw beside or by, throw to one, as fodder to horses, παρὰ δέ σφισι βάλλετʼ ἐδωδήν Il. 8.504, cf. 5.369; πὰρ δʼ ἔβαλον ζειάς Od. 4.41; π. [τοῖς ἵπποις] ἀμβροσίαν Pl. Phdr. 247e; π. τοὺς ἀνθρώπους τοῖς ὄχλοις Plb. 38.17.2; πυρὶ φρύγανα π. add fuel to the flame, Arr. Epict. 2.18.5, cf. 2.18.12:— Pass., παραβληθῆναι [τοῖς θηρίοις] D.C. 59.10; τάριχος . . ἀπόνως παραβεβλημένον thrown carelessly before people, Ar. Fr. 333:—Med., μάζας ἐπὶ κάλαμον παραβαλλόμενοι ordering them to be served up, Pl. R. 372b.
- b throw in, φακέλους ἐς τὸ μεταξύ Th. 2.77, cf. 6.99.
- 2 hold out to one as a bait, X. Cyn. 11.2.
- 3 cast in oneʼs teeth, τινί τι Aeschin. 3.189; object, offer in rejoinder, τῷ πρώτῳ -βληθήσεται τοιοῦτος λόγος Phld. Ir. p.95 W.
- II expose, παρέβαλέν τʼ ἐμὲ παρὰ γένος ἀνόσιον put me in their power, Ar. Av. 333 (lyr.); τῇ τύχῃ . . αὑτὸν π. Philippid. 6 (v.l. for προ-) ; ἂν δʼ ἀληθινὸν σαυτὸν παραβάλλῃς if you present, show yourself . ., Posidipp. 26:—freq. in Med., expose oneself or what is oneʼs own to hazard or danger, αἰὲν ἐμὴν ψυχὴν παραβαλλόμενος πολεμίζειν risking it in war, Il. 9.322; π. τὰ τέκνα risk the lives of oneʼs children, Hdt. 7.10.θʹ; παῖδας Th. 2.44; πλείω παραβαλλόμενοι having greater interests at stake, Id. 3.65; οὐκ ἴσα π. X. Cyr. 2.3.11: pf. Pass. in med. sense, Λακεδαιμονίοις πλεῖστον δὴ παραβεβλημένοι having risked far the most upon them, Th. 5.113; also τὸν κίνδυνον τῶν σωμάτων παραβαλλομένους Id. 3.14; venture, πρὸς τὴν θάλατταν ὅταν -βάλωνται Plb. 1.37.9; π. καὶ τολμᾶν Id. 18.53.2: c. dat., π. τοῖς ὅλοις Id. 2.26.6; τῷ βίῳ IG 12(3).1286.22 (Astypalaea): c. inf., venture to do, Plu. Pel. 8:—Pass., παραβεβλημένον τι εἰπεῖν make an unguarded statement, Philostr. VA 4.42.
- b in wagering, deposit oneʼs stake, Plu. Cat.Mi. 44.
- 2 Pass., c. dat., to be given up to, πόρναισι καὶ κύβοισι παραβεβλημένος Ar. Pl. 243.
- III set beside or parallel with, Arist. PA 668a17 (Pass.), cf. Rh. 1419b35; Εὔβοια τῇ ἠπείρῳ παραβεβλημένη lying parallel with, Str. 9.1.22: hence,
- 2 compare one with another, Isoc. 9.34, etc.; τι παρά τι Pl. Grg. 472c; π. [ἵππον] ἵππῳ match one against another, X. Eq. 9.8:—in Med., παραβάλλομαί σοι (sc. ὄρνιθι) θρήνους I set my songs against . ., E. IT 1094 (lyr.): abs., παραβαλλόμεναι vying with one another, Id. Andr. 289 (lyr.); [ἀφορμὰς] αἷς οὔτε Ἁρμόδιος παραβεβλήσεται Philostr. VA 5.34:—freq. in Pass., π. τινί Hdt. 4.198; πρός τι Hp. Art. 51, X. Mem. 2.4.5; παρά τι Pl. Grg. 475e; ἀπάτα δʼ ἀπάταις παραβαλλομένα one piece of treachery set against another, S. OC 231 (lyr.).
- 3 bring alongside, in Med., τὴν ἄκατον παραβάλλου bring your boat alongside, heave to, Ar. Eq. 762; ἐφόλκιον Plu. Pomp. 73; also π. τὼ κωπίω Ar. Ra. 269: abs., παραβαλοῦ ib. 180: metaph., παραβάλλου λοιδορῶν avast with your abuse! Plu. QConv. 2.711d.
- IV throw, turn, bend sideways, ὄμμα π. θύννου δίκην cast it askance, A. Fr. 308; τὸν ὀφθαλμὸν παράβαλλʼ ἐς Καρίαν Ar. Eq. 173; τὠφθαλμὼ παραβάλλεις Id. Nu. 362 (referred to by Pl. Smp. 221b); π. τὸ ἕτερον οὖς πλάγιον X. Cyn. 5.32; π. τὰ ὦτα apply oneʼs ears to listen, Pl. R. 531a; παραβαλὼν τὴν κεφαλήν Id. Phd. 103a; Ἡρακλεῖ στόμα π. lend oneʼs mouth to Heracles, i.e. join in his praise, Pi. P. 9.87 (v.l. περιβ-) ; π. τοὺς γομφίους lay to oneʼs grinders, Ar. Pax 34; π. τὸ θύριον τοῦ λόγου, metaph., put to the door . ., close it, Plu. Fac.lun. 2.940f.
- V deposit with one, entrust to him, τινί τι Hdt. 2.154.
- VI in Med., deceive, betray, Id. 1.108, Th. 1.133, Alc.Com. 30 (Act. in the same sense, Hsch.; cf. παραβαλλέταιρος).
- VII Geom., π. παρά . . apply a figure to a finite line, παραλληλόγραμμον π. παρὰ εὐθεῖαν Euc. 6.27, cf. Archim. Aequil. 2.1.
- 2 since to apply an area xy to a line of length x is to divide xy by x, π. = divide, τι παρά τι Dioph. 5.10, al.; cf. παρά C. 1.4c.
- B intr., come near, approach, Pl. Ly. 203b, PPetr. 3p.102 (iii B. C.), etc.; enter, Arist. Pol. 1331a34; π. ἀλλήλοις meet one another, Pl. R. 556c; f.l. for περιβάλῃ, ib. 499b; παρέβαλεν Ἀναξιμένει τῷ ῥήτορι was a pupil of A., Plu. VOrat. 2.846f.
- II go by sea, cross over, παρέβαλε νηυσὶ ἰθὺ Σκιάθου Hdt. 7.179, cf. Philipp. ap. D. 12.16, Arist. Mir. 836a29; of ships, ναῦς Πελοποννησίων ἐς Ἰωνίαν π. Th. 3.32.
- III come alongside, bring to, περὶ Ῥόδον παραβαλόντος ναυτικοῦ στόλου Arist. GA 763a31; παραβαλόντες τῇ πεντήρει having come alongside of her, in a sea-fight, Plb. 15.2.12, cf. 1.22.9: generally, come to land, of quails, Arist. HA 597b15:—in Med., put in, πρός τινας Philostr. VA 6.16.
- IV metaph., direct oneʼs course towards, εἰς ἡδονάς Arist. EN 1153b34.
- V Astrol., to be in the same right ascension as, c. dat., Cat.Cod.Astr. 1.113, 5(1).188.
1. met acc.
a. (er)naast werpen:
b. toewerpen, voorzetten:
c. naast elkaar leggen, opstapelen:
d. naast ... leggen, vergelijken; met dat.:
e. ernaast leggen, op het spel zetten, inzetten, riskeren, alleen med.:
f. langszij brengen,
2. abs.
a. langszij komen;
b. koers zetten:
1) bei Einem hinwerfen, vorwerfen, z.B. den Tieren Futter ; Hom. in tmesi, wie man Il. 5.369 παρὰ δʼ ἀμβρόσιον βάλεν εἶδαρ ἵπποις, 8.504 παρὰ δέ σφισι βάλλετʼ ἐδωδήν, zu erkl. pflegt, obwohl auch hier παρά richtiger als Adverbium gefaßt wird ; so Plat. Phaedr. 247e, παρέβαλε τοῖς ἵπποις τὴν ἀμβροσίαν ; u. Sp., παραβληθῆναι τοῖς θηρίοις, DC. 59.10 ; auch παρέβαλε τοὺς ἀνθρώπους τοῖς ὄχλοις, Pol. 40.4.2. – Auch vorhalten, zeigen u. dadurch anlocken, bes. med., Plut. Dion. 4.
2) daneben, zur Seite hinwerfen, Thuc. 2.77, 6.99 ; dah. beim Würfelspiel, daneben, dagegen setzen, u. übertr., aufs Spiel setzen, wagen, bes. im med., αἰεὶ ἐμὴν ψυχὴν παραβαλλόμενος πολεμίζειν, immer mein Leben daransetzend, Il. 9.322 ; vgl. πόρναισι καὶ κύβοισι παραβεβλημένος, preisgeben, Ar. Plut. 243 ; οἳ ἂν μὴ παῖδας παραβαλλόμενοι κινδυνεύσωσιν, Thuc. 2.44 ; auch παραβάλλεσθαι τὸν κίνδυνον, 3.14, vgl. 3.65 ; Folgde : παρεβάλλετο καὶ προσεκαρτέρει, Pol. 1.70.2 ; καὶ τολμᾶν, 18.36.2 ; τοῖς ὅλοις, Alles aufs Spiel setzen, 2.26.6 ; πρός τι, 1.37.9, wie Plut. Lucull. 2, u. c. infinit., Pelop. 8. – Nach den VLL betrügen, täuschen, wie man Her. 1.108 μηδὲ ἐμὲ παραβάλῃ u. Thuc. 1.133 ὡς οὐδὲν πώποτε αὐτὸν ἐν ταῖς πρὸς βασιλέα διακονίαις παραβάλοιτο erklären kann ; vgl. Alcae. com. bei Schol. Ar. Av. 1647.
3) neben einander stellen, vergleichen, ὥστε Ἀσίῃ παραβληθῆναι, Her. 4.198 ; ὁ ἔλεγχος παρὰ τὸν ἔλεγχον παραβαλλόμενος, Plat. Gorg. 475e ; gew. πρός τι, πρὸς ποῖον κτῆμα παραβαλλόμενος φίλος, Xen. Mem. 2.4.5 ; εἰ μὲν πρὸς ἕκαστον αὐτῶν τὰς πράξεις τὰς Εὐαγόρου παραβάλλοιμεν, Isocr. 9.34 ; Sp. Hierher kann man auch ziehen Soph. O.C. 231, ἀπάτα δʼ ἀπάταις ἑτέραις ἑτέρα παραβαλλομένα, an die Seite gestellt, vergolten ; auch Eur. I.T. 1094, ἐγώ σοι παραβάλλομαι θρήνους (vgl. aber 1).
4) auf die Seite werfen, seitwärts drehen, τὠφθαλμώ, Ar. Nub. 362 ; vgl. Plat. Symp. 221b ; u. Ar. Eq. 173, τὸν ὀφθαλμὸν παράβαλλʼ εἰς Καρίαν τὸν δεξιόν, τὸν δʼ ἕτερον εἰς Καλχηδόνα ; auch Aesch. frg. 292 bei Ath. VII.303c ; τὴν κεφαλήν, den Kopf wohin richten, Plat. Phaed. 103a, wie τὸ ὦτα, Rep. VII.531a ; auch τοὺς γομφίους, Ar. Pax 34 ; παραβαλοῦ τὸ θυρίον τοῦ λόγου, mache die Tür zu, Plut. fac. orb. lun. 26.
5) bei Einem niederlegen, ihm Etwas anvertrauen, Her. 2.154, u. im med., τὰ τέκνα παραβάλλεσθαι, sich gegenseitig seine Kinder anvertrauen, 7.10.8 (s. unter 2); vgl. Λακεδαιμονίοις καὶ τύχῃ καὶ ἐλπίσι πλεῖστον δὴ παραβεβλημένοι καὶ πιστεύσαντες, Thuc. 5.103 ; Sp., wie DS. 12.14 Plut. Cat. min. 44.
6) intr., wie das med., sich nähern, herangehen (vgl. 4 a.E.), οὐ παραβάλλεις, Plat. Lys. 203b ; εἰς τὸν τόπον, B.A. 112, wie Pol. 12.5.1 εἰς τὴν πόλιν, öfter ; Plut. Demetr. 39 ; übertr., παραβάλλειν εἰς τὰς ἡδονάς, Arist. Eth. 7.14 ; auch ὅταν παραβάλλωσιν ἀλλήλοις οἱ ἄρχοντες καὶ οἱ ἀρχόμενοι ἐν ὁδῶν πορείαις, wenn sie sich begegnen, Plat. Rep. VIII.556c, u. πρὶν ἂν τοῖς φιλοσόφοις ἀνάγκη τις ἐκ τύχης παραβάλῃ, VI.499b, wie accidit ; bes. sich zu Schiffe nähern, übersetzen, παρέβαλε νηυσὶ ἰθὺ Σκιάθου, Her. 7.179 ; im Ggstz von ἀπαίρειν, Arist. H.A. 8.12 ; ταῖς ναυσὶν εἰς τὸν Ἑλλήσποντον παραβαλεῖν, Dem. 12.16 (epist. Phil.), man ergänzt gew. ἑαυτόν ; so auch Pol. παραβαλόντες τῇ Ῥωμαϊκῇ πεντήρει, 15.2.12, vgl. 1.22.9, wie Ar. Ran. 180 das med. braucht, παραβαλοῦ, lege an, vgl. 269, Eq. 762 ; Thuc. transit., ναῦς παραβάλλειν εἰς Ἰωνίαν, die Schiffe nach Ionien übersetzen, 3.32. – Harp. führt aus Aesch. in Ctesiph. παραβάλοιτο an und erklärt παραπέμψαιτο.
[παρα- 2.]
In mid., to set down (a stake) beside others or by the side of an umpire; hence, to set at hazard, risk (cf.> παρατίθημι2) : αἰὲν ἐμὴν ψυχὴν παραβαλλόμενος Il. 9.322.
Strong 3846
4)*;]
1. to throw to or beside, as fodder to horses (Hom., al.).
2. to lay beside, compare (Hdt., Plat., al.): Mk 4:30, Rec.
3. Reflexive, to betake oneself, come near; of seamen, to cross over: εἰς Σάμον, Ac 20:15.
4. In mid. = παρα-βολεύομαι, q.v.†
- Ito throw beside or by, throw to one, as fodder to horses, Hom.: to hold out as a bait, Xen.
- 2to cast in oneʼs teeth, Lat. objicere, τί τινι Aeschin.
- IIto expose, παρέβαλεν ἐμέ exposed me to them, Ar.:—Mid. to expose oneself or what is oneʼs own to danger, αἰὲν ἐμὴν ψυχὴν παραβαλλόμενος πολεμίζειν risking it in war, Il.; so, παραβάλλεσθαι τὰ τέκνα Hdt.:—Pass., κύβοισι παραβεβλημένος given up to dice, Ar.
- 2Mid. also to set what one values upon a chance, to hazard it as at play, πλείω παραβαλλόμενοι having greater interests at stake, Thuc.; so in perf. pass., Λακεδαιμονίοις πλεῖστον δὴ παραβεβλημένοι having risked far the most upon them, Thuc.;—also, τὸν κίνδυνον τῶν σωμάτων παραβαλλομένους Thuc.
- IIIto lay beside, to compare one with another, τί τινι Hdt.; τι πρός τι Xen.; τι παρά τι Plat.:—so in Mid., absol., παραβαλλόμεναι vying with one another, Eur.; —and in Pass., ἀπάτα δʼ ἀπάταις παραβαλλομένα one piece of treachery set against others, Soph.
- 2Mid. to bring alongside, τὴν ἄκατον παραβάλλου bring your boat alongside, Ar.; and absol., παραβαλοῦ Ar.
- IVto throw, turn, bend sideways, παραβάλλειν τὸν ὀφθαλμόν or τὼ ὀφθαλμώ to cast the eyes askance, like a timid animal, Ar., Plat.; so, π. τὸ ἕτερον οὖς πλάγιον to turn oneʼs ears to listen, Xen.; π. τοὺς γομφίους to lay to oneʼs grinders, Ar.
- Vto deposit with one, entrust to him, Lat. committere, τί τινι Hdt.
- VIin Mid. to deceive, betray, Hdt., Eur., etc.
- Bintr. to come near, approach, Plat., Arist.; π. ἀλλήλοις to meet one another, Plat.
- IIto go by sea, to cross over, Lat. trajicere, παρέβαλε νηυσί Hdt.; so of the ships, ναῦς Πελοποννησίων παρέβαλον εἰς Ἰωνίαν Thuc.
- IIIto turn aside, pass over, Arist.
-
…· πᾶσαν γὰρ δὴ ἰδέαν ἐπενόουν, εἴ πως σφίσιν ἄνευ δαπάνης καὶ πολιορκίας προσαχθείη. φοροῦντες δὲ ὕλης φακέλους παρέβαλον ἀπὸ τοῦ χώματος ἐς τὸ μεταξὺ πρῶτον τοῦ τείχους καὶ τῆς προσχώσεως, ταχὺ δὲ πλήρους γενομένου διὰ πολυχειρίαν ἐπιπαρένησαν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἑωυτοῦ, ἔλεγέ οἱ τοιάδε · Ἅρπαγε, πρῆγμα τὸ ἄν τοι προσθέω, μηδαμῶς παραχρήσῃ, μηδὲ ἐμέ τε παραβάλῃ καὶ ἄλλους ἑλόμενος ἐξ ὑστέρης σοὶ αὐτῷ περιπέσῃς · λάβε τὸν Μανδάνη ἔτεκε παῖδα, φέρων δὲ ἐς σεωυτοῦ ἀπόκτεινον…
Herodotus, The Histories
-
…ἐπικρατήσω τῷ κοάξ, βρεκεκεκὲξ κοὰξ κοάξ. ἔμελλον ἄρα παύσειν ποθʼ ὑμᾶς τοῦ κοάξ. ὢ παῦε παῦε, παραβαλοῦ τὼ κωπίω, ἔκβαινʼ, ἀπόδος τὸν ναῦλον. ἔχε δὴ τὠβολώ. ὁ Ξανθίας. ποῦ Ξανθίας ; ἦ…
Aristophanes, Frogs
-
…τʼ ἀεργὸς ἀνὴρ ὅ τε πολλὰ ἐοργώς. οὐδέ τί μοι περίκειται, ἐπεὶ πάθον ἄλγεα θυμῷ αἰεὶ ἐμὴν ψυχὴν παραβαλλόμενος πολεμίζειν. ὡς δʼ ὄρνις ἀπτῆσι νεοσσοῖσι προφέρῃσι μάστακʼ ἐπεί κε λάβῃσι, κακῶς δʼ ἄρα οἱ πέλει αὐτῇ ,…
Homer, Iliad
-
…, ξυνοίσει · οὐ γὰρ οἷόν τε ἴσον τι ἢ δίκαιον βουλεύεσθαι οἳ ἂν μὴ καὶ παῖδας ἐκ τοῦ ὁμοίου παραβαλλόμενοι κινδυνεύωσιν. ὅσοι δʼ αὖ παρηβήκατε, τόν τε πλέονα κέρδος ὃν ηὐτυχεῖτε βίον ἡγεῖσθε καὶ τόνδε βραχὺν ἔσεσθαι ,…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ὁ κατάρατος · οὐκ οἰμώξεται ; ἐγὼ βαδιοῦμαι. χρηστὸς εἶ καὶ γεννάδας. χωρῶμεν ἐπὶ τὸ πλοῖον. ὠὸπ παραβαλοῦ. τουτὶ τί ἔστι ; τοῦτο ; λίμνη νὴ Δία αὕτη ʼστὶν ἣν ἔφραζε, καὶ πλοῖόν γʼ ὁρῶ .…
Aristophanes, Frogs
-
…ἡμέρας, ἐξ ἁπασῶν τῶν νεῶν τοὺς ἀρίστους ἐρέτας ἐκλέξας καὶ τοὺς ἐπιβάτας εἰς κοίλην ναῦν μεταβιβάσας καὶ τὰ παραρύματα παραβαλών. τὴν μὲν οὖν ἡμέραν οὕτως ἀνεῖχον, εἰς δὲ τὴν ἑσπέραν, ἐπεὶ σκότος εἴη, ἐξεβίβαζεν, ὡς…
Xenophon, Hellenica
-
…ἐπεὶ ὄρθρος ἦν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς ἀριστοποιησαμένους εἰσβαίνειν, πάντα δὲ παρασκευασάμενος ὡς εἰς ναυμαχίαν καὶ τὰ παραβλήματα παραβάλλων, προεῖπεν ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο. οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι ἐπὶ τῷ…
Xenophon, Hellenica
-
…οὕτως μάλιστʼ ἐμφανές, εἰ τὰς ἐλλογιμωτάτας τῶν προγεγενημένων δυναστειῶν, περὶ ἃς οἱ συγγραφεῖς τοὺς πλείστους διατέθεινται λόγους, παραβάλοιμεν καὶ συγκρίναιμεν πρὸς τὴν Ῥωμαίων ὑπεροχήν. εἰσὶ δʼ αἱ τῆς παραβολῆς ἄξιαι καὶ συγκρίσεως αὗται. Πέρσαι κατά τινας…
Polybius, Histories
-
…ὥσπερ οἱ ἀστρονόμοι, πονοῦσιν. νὴ τοὺς θεούς, ἔφη, καὶ γελοίως γε, πυκνώματʼ ἄττα ὀνομάζοντες καὶ παραβάλλοντες τὰ ὦτα, οἷον ἐκ γειτόνων φωνὴν θηρευόμενοι, οἱ μέν φασιν ἔτι κατακούειν ἐν μέσῳ τινὰ ἠχὴν καὶ σμικρότατον…
Plato, Republic