ταχύς
ταχύς, ταχύς, ταχεῖα, ταχύ, quick, swift
- I of motion, swift, fleet, opp. βραδύς,
- 1 of persons and animals, either abs., Il. 18.69, etc.; or more fully, πόδας ταχύς 13.249, 482, 17.709, etc.; ταχὺς ἔσκε θέειν Od. 17.308; θείειν τ. Il. 16.186, Od. 3.112; κύνες, ἔλαφος, πτώξ, ἵππος, Il. 3.26, 8.248, 17.676, 23.347, etc.; οἰωνόν, ταχὺν ἄγγελον 24.292, cf. Od. 15.526; τ. βαδιστής a quick walker, E. Med. 1182; σφοδροὶ καὶ τ. X. Cyr. 2.1.31.
- 2 of things, τ. πόδες Il. 6.514, cf. Od. 13.261, etc.; τ. ἰός, ὀϊστοί, Il. 4.94, Od. 22.3, etc.; πτερά Ar. Av. 1453; -ύτατα ἅρματα Pi. O. 1.77; νῆες, τριήρεις, Hdt. 8.23, Th. 6.43, etc.; [ἴχνος] τὸ τοῦ ποδὸς μὲν βραδύ, τὸ τοῦ δὲ νοῦ ταχύ E. Ion 742.
- II of thought and purpose, quick, hasty, φρονεῖν γὰρ οἱ ταχεῖς οὐκ ἀσφαλεῖς S. OT 617: c. inf., βλάπτειν τ. Ar. Ra. 1428; τ. βουλεῦσαί τι ἀνήκεστον Th. 1.132, cf. 118, Luc. Dem.Enc. 12; also τ. πρὸς ὀργήν Plu. Cat.Mi. 1; τὸ ταχύ speed, haste, E. Ph. 452, X. Eq. 7.18, etc.
- 2 of actions, events, etc., rapid, sudden, πήδημα S. Aj. 833; ᾅδης, μόρος, E. Hipp. 1047, Mosch. 3.26; πόλεμος Th. 4.55, 6.45; φυγή Id. 4.44; μεταβολή Pl. R. 553d; short, τ. ἐλπίδες fleeting hopes, Pi. P. 1.83; ἐπαυρέσεις Th. 2.53; ἀτραπός Ar. Ra. 127; ταχεῖ σὺν χρόνῳ S. OC 1602; τ. διήγησις short, rapid, Arist. Rh. 1416b30.
- B Adv.,
- 1 regul. τᾰχέως, quickly, opp. βραδέως, Il. 23.365, Hes. Th. 103, etc.:—rarely in sense perhaps (cf. τάχα II), Plb. 16.25.8.
- 2 the Adv. is also expressed by periphr., διὰ ταχέων in haste, Th. 1.80, 3.13, Pl. Ap. 32d, X. An. 1.5.9; ἐκ ταχείας S. Tr. 395; cf. τάχος II.
- 3 neut. ταχύ as Adv., Pi. P. 10.51, N. 1.51, S. Ph. 349, E. HF 885 (lyr.), Ar. Eq. 109, Gal. 16.665, etc.; ἤδη ἤδη τ. τ. Sammelb. 4321.21, BGU 956.3 (both iii A.D.); ἄρτι ἄρτι τ. τ. Arch.Pap. 5.393 (ii A.D.); also τάχα (q.v.).
- 4 the Adj. ταχύς is freq. construed with Verbs, where we should use the Adv., ταχέες δʼ ἱππῆες ἄγερθεν Il. 23.287; ταχεῖά γʼ ἦλθε χρησμῶν πρᾶξις A. Pers. 739; ὁρμάσθω ταχύς S. Ph. 526; δεῦρʼ ἀφίξεται τ. Id. OC 307; τ. χάρις διαρρεῖ Id. Aj. 1266, cf. Th. 2.75, 5.66.
- C Degrees of Comparison:
- I Comp.:
- 1 the form τᾰχύτερος, α, ον, is used by Hdt., ἐποίησα ταχύτερα ἢ σοφώτερα 3.65, cf. 7.194; also in Arist. Mu. 394b3, Arr. Ind. 9.6, Aret. SD 1.16, but not in good Att.; ταχύτερον as Adv., Hdt. 4.127, 9.101, Hp. Prog. 17.
- 2 the more usual form is θάσσων, neut. θᾶσσον, gen. ονος, Att. θάττων, neut. θᾶττον, Il. 15.570, 13.819 (elsewh. only neut. in Hom.), etc.:—neut. as Adv., freq. in Hom., Od. 2.307, al.; θᾶσσον ἂν . . κλύοιμι sooner, i.e. rather, would I hear, S. Ph. 631; θᾶσσον also often stands for the Positive, Il. 2.440, Od. 15.201, 16.130, Pi. P. 4.181, Ar. Nu. 506, V. 187, Ra. 94; οὐ θᾶσσον οἴσεις; i.e. make haste and bring, S. Tr. 1183, cf. OT 430; θᾶττον νοήματος quicker than thought, X. Mem. 4.3.13, cf. Ar. V. 824, etc.; with a Conj., ὅτι θᾶσσον, like ὅτι τάχιστα, Theoc. 24.48; ἐπειδὴ θᾶττον συνεσκότασεν as soon as . . , D. 54.5; ἐπειδὰν θ. συνιῇ τις Pl. Prt. 325c; ὅταν θ. φθέγγηται ὁ κόκκυξ Arist. HA 563b17, cf. 611a5; ἐὰν or ἢν θ. as soon as . . , X. Cyr. 3.3.20, An. 6.5.20, Pl. Alc. 1.105a; ἂν θ. Men. Pk. 174; εἰ θ. Pl. Ep. 324b; ὡς θ. Plb. 1.66.1, 3.82.1; θ. rarely = sooner than, before, ἐξήλαυνον μεσημβρίας οὐ πολλῷ τινι θ. Aristid. Or. 51 (27). 13 (cf. τάχιον infr. 3).
- 3 the form ταχίων [ῑ], neut. ιον, is freq. in late Prose, as LXX Wi. 13.9, 1 Ma. 2.40, Ph. Bel. 69.14, 17, 73.23, Gem. 1.20, D.H. 6.42, D.S. 20.6, J. (v. infr.), Plu. Apophth. Lac. 2.240d, Ev.Jo. 20.4, Alciphr. 3.4; also in Hp. Mul. 1.1, Men. 402.16; but condemned by Phryn. 58, Hdn. Philet. p.436 P.; τὴν ταχίονα τῆς τροφῆς παράθεσιν earlier, sooner, Gal. 19.206:—Adv. τάχιον earlier, πλέεται . . περὶ τὸν Σεπτέμβριον μῆνα . ., οὐδὲν δὲ κωλύει κἂν τ. Peripl.M.Rubr. 24; τ. τῆς ὑποσχέσεως sooner than they had promised, Rev.Ét.Gr. 6.159 (Iasus); τ. τοῦ παραγγέλματος J. BJ 4.4.2; εἰς μακρὸν αὐτῶν γῆρας καὶ βίου μῆκος ὅμοιον τοῖς τ. ἐπερχομένων Id. AJ 1.3.7; ἀποπαύεται οὔτε τ. ἐτῶν τεσσαράκοντα οὔτε βράδιον ἐτῶν πεντήκοντα Sor. 1.20, cf. 48, al.; formerly, ἐπεσκεύασαν τὸ παρόχιον, . . τ. γενόμενον γυμνάσιον IGRom. 3.639 (Lycia, ii A.D.), cf. 4.1517 (Sardis), 1632.14 (Philadelphia), 1665.5 (Tira), Keil-Premerstein Dritter Bericht p.79 (iii A.D.), Hermes 63.229 (Callatis); cf. supr. 2 fin.
- II Sup.:
- 1 the form ταχύτατος is rare, ταχύτατα ἅρματα Pi. O. 1.77; ταχύτατα as Adv., X. HG 5.1.27 codd., Antiph. 87 codd.; but both passages have been corrected.
- 2 the usual form is τάχιστος, η, ον, used by Hom. only in neut. pl. τάχιστα as Adv., most quickly, most speedily, ὅττι τάχιστα as soon as may be, as soon as possible, Il. 4.193, 9.659, al.; ὅτι τάχιστα S. OT 1341 (lyr.), Th. 3.31, etc.; so ὅσον τ. A. Ch. 772, S. OT 1436, etc.; ᾳ (prob.) τ. Pi. O. 13.79; ὅπως τ. A. Ag. 605, S. OT 1410, Ar. V. 167; ὡς τ. IG 1(2).76.23, Hdt. 1.210, Th. 4.15, E. Rh. 147, X. An. 1.3.14: these are ellipt. phrases, as may be seen from the foll. examples, ὡς δυνατόν ἐστι τάχιστα Pl. Lg. 710b, X. Cyr. 5.4.3; ᾗ δυνατὸν τ. Id. HG 6.3.6; ὡς or ᾗ ἠδύνατο τ. Id. Cyr. 3.2.14, An. 1.2.4; ὡς δύναιτο τ. Hdt. 1.79; ὡς or ᾗ ἂν δύνωμαι τ. X. HG 4.1.38, Cyr. 7.1.9, cf. IG 1(2).106.18.
- b τάχιστα after Particles of Time, as soon as, ἐπεὶ (Ion. ἐπεί τε) τάχιστα A. Pr. 201, Hdt. 1.27, 75, 7.163, X. An. 7.2.6, PCair.Zen. 34.12 (iii B.C.); ἐπειδὴ τ. Pl. Prt. 310d, Is. 9.3, D. 27.16, etc.; ἐπεὰν τ. Hdt. 4.134, 7.129, 8.144; ἐπὰν τ. X. An. 4.6.9; ἐπειδὰν τ. Id. Cyr. 1.3.14, An. 3.1.9; ὅταν τ. Id. Cyr. 4.5.33: also ὡς τ. separated by one or more words, ὡς ἡμέρη τ. ἐγεγόνεε Hdt. 1.11, cf. 19, 47, 65, al., X. Cyr. 1.3.2, Mem. 1.2.16, al.; ὡς δὲ τ. ἐξῆλθε . . κόρον ἔτεκε IG 42(1).121.4 (Epid., iv B.C.); ὡς γὰρ τ. εἰσῆλθον Men. Pk. 287; ὡς ἂν τ. λάβῃς τὴν ἐπιστολήν PCair.Zen. 241.1 (iii B.C.); but ὡς τ. γὰρ ἀπεδήμησας ib. 472.7 (iii B.C.); ὅπως τ. A. Pr. 230:—the same notion is sometimes expressed by the part., ἀπαλλαγεὶς τάχιστα, = ὡς ἀπηλλάγη τ., Plu. Dem. 8, cf. 25.
- 3 freq. also in Prose, τὴν ταχίστην (in full, τὴν τ. ὁδόν X. An. 1.2.20, Luc. Rh.Pr. 4) as Adv., by the quickest way, i.e. most quickly, Hdt. 1.24, 73, 81, 86, Hyp. Eux. 7, Men. Pk. 75, Plb. 1.33.4, etc. (Cf. Lith. (dial.) deñgti, Lett. diêgt, both = ‘run quickly’, Polish dążyć ‘hurry’.)
1. snel, vlug,
2. comp. n. adv.:
a. sneller, eerder:
b. met voegw.
3. superl. n. adv., meestal plur.
a. zo snel mogelijk:
b. met temp. voegw.
c.
Kompar. und superl.,
a) regelmäßig, aber unattisch, ταχύτερος, ταχύτατος, einzeln bei Dichtern, wie ταχυτάτων ἁρμάτων Pind. Ol. 1.77 ; im Kompar. bei Her. die herrschende Form, vgl. Lobeck Phryn. 77 ; auch • adv. ταχύτερον , Her. 4.127, 9.101 ; S.Emp. adv.phys. 2.152.
b) gew. Kompar. θάσσων, θᾶσσον, und att. θάττων, θᾶττον ; Hom.; Pind. ἵππου θᾶσσον καὶ ναός, Ol. 9.24 ; P. 4.181 ; Att. – Das adverbial gebrauchte neutr. θᾶσσον ist nicht selten in der Bdtg vom Positiv nicht zu unterscheiden, Il. 2.440, 4.64, Od. 16.130 u. sonst ; οὐ θᾶσσον οἴσεις, Soph. Trach. 1173 ; οὐκ εἰς ὄλεθρον ; οὐχὶ θᾶσσον, O.R. 430, u. öfter ; ἐὰν θᾶττον, so schnell als, sobald als, bes. Sp. – Superl. τάχιστος, Her. u. Folgde überall ; Hom. braucht nur • τάχιστα als adv . u. ὅτι τάχιστα, so schnell wie möglich, Il. 4.193 u. öfter ; ὅσον τάχιστα, Soph. Ant. 1090, El. 1425 ; ὡς τάχιστα, Pind. Ol. 13.79 u. Folgde ; bei Her. ὡς τάχιστα, gewöhnlich durch einige Wörter getrennt, = sobald als, 1.11, 65, 80, 213 u. sonst ; τὴν ταχίστην, sc. ὁδόν, auf dem schnellsten Wege, aufs Schnellste, 1.73, 81, 86 u. Sp., wie Pol. 1.33.4.
c) bei Sp. häufig ταχίων, τάχῑον, wie Dion.Hal., DS. 20.92, Plut.; desto seltener bei den Attikern, s. Pierson Moeris p. 436 Meineke ökon. 144.
-εῖα, -ύ. (For comp. and superl. see θάσσων, τάχιστα.)
Acc. sing. masc. ταχύν.
Voc. ταχύ.
Nom. dual ταχέε.
Nom. pl. ταχέες.
Dat. ταχέεσσι.
Acc. ταχέας.
Quick in movement, nimble, swift, fleet (often a merely conventional epithet) : κύνες Il. 3.26, ἰόν Il. 4.94. Cf. Il. 5.356, 885, Il. 8.248, 339, Il. 16.186, etc. : Od. 3.112, Od. 13.261, Od. 14.133, Od. 15.526, Od. 22.3, etc.
Epithet of the Telamonian Ajax Il. 10.110, 175.
Of the Lesser Ajax Il. 2.527, Il. 13.66, 701, Il. 14.442, 520, Il. 17.256, Il. 23.473, 488 = 754.
Of Achilles Il. 18.69.
Of Iris Il. 8.399, Il. 11.186, Il. 15.158, Il. 24.144.
For πόδας ταχύς see πούς 3.
- 1quick ἀπὸ γὰρ κόρος ἀμβλύνει αἰανὴς ταχείας ἐλπίδας P. 1.83 ταχέες ἔβαν P. 4.179 εἰρεσία δʼ ὑπεχώρησεν ταχειᾶν ἐκ παλαμᾶν ἄκορος P. 4.202 ταχὺ[ς (supp. Snell) Πα. 8A. 7. γνώμας δὲ ταχείας συν[ Pae. 14.39 superl., ἐπὶ ταχυτάτων ἁρμάτων O. 1.77 adv., εἰ δὲ μὴ ταχὺ λίποι O. 1.108 ταχὺ δʼ ἄγκυραν ἔρεισον χθονὶ πρῴραθε P. 10.51 ταχὺ δὲ Καδμείων ἀγοὶ ἔδραμον N. 1.51 ἐνυπνίῳ δʼ ᾇ τάχιστα πιθέσθαι κελήσατό μιν O. 13.79 παρὰ ναῦν δʼ ἰθύει τάχιστα δελφίς fr. 234. 2. frag. ]ως ὁ ταχι[στʼ (supp. Snell) ?fr. 337. 6. adv., ταχέως, κολλᾷ τε σταδίων θαλάμων ταχέως ὑψίγυιον ἄλσος O. 5.13 ταχέως δʼ Ἄδματος ἷκεν P. 4.126 ταχέως δʼ ἐπʼ ἀδελφεοῦ βίαν πάλιν χώρησεν N. 10.73 ταχέως δʼ ἀράβη[σε] διαλεύκων ὀστέ[ων] δοῦπος ἐ[ρ]εικομένων fr. 169. 23.
Strong 5036
quick, swift, speedy: opp. to βραδύς, Ja 1:19.†
- Iof motion, quick, swift, fleet, opp. to βραδύς, Hom., etc.; ταχὺς πόδας Il.; ταχὺς θείειν Hom.
- IIof thought and purpose, quick, rapid, hasty, φρονεῖν γὰρ οἱ ταχεῖς οὐκ ἀσφαλεῖς Soph.; c. inf., βλάπτειν τ. Ar.; τὸ ταχύ speed, haste, Eur.
- 2so of actions, events, quick, rapid, sudden, πήδημα Soph.; πόλεμος Thuc.; τ. ἐλπίδες fleeting hopes, Pind.
- Badv.,
- 1regul. form ταχέως, quickly, Il., Attic
- 2the adv. is also expressed by periphr., διὰ ταχέων in haste, Thuc., etc.; ἐκ ταχείας Soph.; cf. τάχος II.
- 3neut. ταχύ as adv., Soph., etc.; more often τάχα (q. v.).
- CDegrees of Comparison:
- Icomp.:
- 1regul. form ταχύτερος, η, ον, Hdt.
- 2θάσσων, neut. θᾶσσον, gen. ονος, new Attic θάττων, neut. θᾶττον, Hom., Attic:—neut. as adv., Hom., etc.; θᾶσσον ἂν κλύοιμι sooner, i. e. rather, would I hear, Soph.; θᾶσσον also, like Lat. ocius, often stands for the Positive, οὐ θᾶσσον οἴσεις; i. e. make haste and bring, Soph.; ὅ τι θᾶσσον, like ὅ τι τάχιστα, Theocr.; ἐπειδὰν θ. Plat.
- 3the form ταχίων [ῑ], neut. ιον, is rare in good Attic
- IIthe regular Sup. ταχύτατος, is rare, Pind.; ταχύτατα as adv., Xen.
- 2the usual form is τάχιστος, η, ον, mostly in neut. pl. τάχιστα as adv., ὅττι τάχιστα as soon as possible, Lat. quam celerrime, Il.; Attic ὅ τι τάχιστα Soph., etc.:—so, ὅσον τ. Aesch.; ὡς τ. Hdt., Attic; ὅπως τ. Aesch., etc.:—these are ellipt. phrases, for ὡς δυνατὸν τ. Hdt.; ὡς or ᾗ ἂν δύνωμαι τ. Xen., etc.:—also after Particles of Time, like Lat. quum primum, ἐπεί (Ionic ἐπείτε) τάχιστα Hdt., Attic; ἐπειδὴ τ. Plat., etc.; ἐπεάν or ἐπήν, ἐπάν, ἐπειδὰν τ. Hdt., etc.; ὅταν τ. Xen.
- 3often also in Prose, τὴν ταχίστην (sc. ὁδόν), as adv. by the quickest way, i. e. most quickly, Hdt., etc.
-
…τῶν ἀδίκως ἀπολλυμένων ἐστασίαζον, οὐδʼ οἱ τεθνεῶτες αὐτοὺς ἐλύπουν οὐδʼ οἱ μέλλοντες ἀποθανεῖσθαι, ἀλλʼ οἱ μεῖζον δυνάμενοι καὶ θᾶττον πλουτοῦντες. λαβόντες γὰρ τὰς ἀρχὰς καὶ τὴν πόλιν ἀμφοτέροις ἐπολέμουν, τοῖς τε τριάκοντα πάντα κακὰ εἰργασμένοις καὶ ὑμῖν…
Lysias, Speeches
-
…ἐν τῇ αὑτῶν, ὑπὲρ χρημάτων εἰς τὴν ἀλλοτρίαν ἐμβαλόντων, παρὰ τοὺς ὅρους τῆς χώρας, οὕτω δὲ διὰ ταχέων τὸν κίνδυνον ἐποιήσαντο, ὥστε οἱ αὐτοὶ τοῖς ἄλλοις ἀπήγγειλαν τήν τʼ ἐνθάδε ἄφιξιν τῶν βαρβάρων καὶ τὴν νίκην τῶν…
Lysias, Speeches
-
…. ὁ δὲ ῥίψας τὸ ἱμάτιον ᾤχετο φεύγων. ἐγὼ δὲ ἡγούμενος ἐκεῖνον μὲν ἐκφεύξεσθαι, τούτους δʼ, ἐπειδὴ τάχιστα ἐντύχοιεν ἀνθρώποις, αἰσχυνομένους ἀποτρέψεσθαι ταῦτα διανοηθεὶς ἑτέραν ὁδὸν ᾠχόμην ἀπιών · οὕτω σφόδρʼ αὐτοὺς ἐφυλαττόμην, καὶ πάντα τὰ…
Lysias, Speeches
-
…τοιοῦτον λόγος εἶναι ; ἔμοιγε. τὸν γοῦν αὐτὸ δρῶντα λέγειν φαμέν. οὐκοῦν αὖ τοῦτό γε πᾶς ποιεῖν δυνατὸς θᾶττον ἢ σχολαίτερον, τὸ ἐνδείξασθαι τί δοκεῖ περὶ ἑκάστου αὐτῷ, ὁ μὴ ἐνεὸς ἢ κωφὸς ἀπʼ ἀρχῆς · καὶ…
Plato, Theaetetus
-
…πράττεται, ἰσχυρῶς πράττεται, καὶ εἴ τι ἀσθενείᾳ, ἀσθενῶς ; ἐδόκει. καὶ εἴ τι μετὰ τάχους, ταχέως, καὶ εἴ τι μετὰ βραδυτῆτος, βραδέως ; ἔφη. καὶ εἴ τι δὴ ὡσαύτως πράττεται, ὑπὸ τοῦ…
Plato, Protagoras
-
…ἐκάθισαν, ἐβουλεύοντο τί χρὴ ποιεῖν. ἐδόκει οὖν τοῖς ἐγγυηταῖς καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἐκποδὼν ποιήσασθαι τὸν Ἀγόρατον ὡς τάχιστα, καὶ παρορμίσαντες δύο πλοῖα Μουνιχίασιν ἐδέοντο αὐτοῦ παντὶ τρόπῳ ἀπελθεῖν Ἀθήνηθεν, καὶ αὐτοὶ ἔφασαν συνεκπλευσεῖσθαι, ἕως τὰ…
Lysias, Speeches
-
…θεοῦ συγγένειαν ζῴων μόνον θεοὺς ἐνόμισεν, καὶ ἐπεχείρει βωμούς τε ἱδρύεσθαι καὶ ἀγάλματα θεῶν · ἔπειτα φωνὴν καὶ ὀνόματα ταχὺ διηρθρώσατο τῇ τέχνῃ, καὶ οἰκήσεις καὶ ἐσθῆτας καὶ ὑποδέσεις καὶ στρωμνὰς καὶ τὰς ἐκ γῆς τροφὰς ηὕρετο. οὕτω…
Plato, Protagoras
-
…, ὦ Σώκρατες. ἐκ παίδων σμικρῶν ἀρξάμενοι, μέχρι οὗπερ ἂν ζῶσι, καὶ διδάσκουσι καὶ νουθετοῦσιν. ἐπειδὰν θᾶττον συνιῇ τις τὰ λεγόμενα, καὶ τροφὸς καὶ μήτηρ καὶ παιδαγωγὸς καὶ αὐτὸς ὁ πατὴρ περὶ τούτου διαμάχονται, ὅπως…
Plato, Protagoras
-
…μεθʼ ἡμέραν παραγγεῖλαι, καὶ κελεῦσαι αὐτοὺς συλλεγῆναι εἰς οἰκίαν ; του ; τῶν φίλων ἐγγυτάτω, μᾶλλον ἢ ἐπειδὴ τάχιστα ᾐσθόμην τῆς νυκτὸς περιτρέχειν, οὐκ εἰδὼς ὅντινα οἴκοι καταλήψομαι καὶ ὅντινα ἔξω ; καὶ ὡς Ἁρμόδιον μὲν καὶ τὸν…
Lysias, Speeches
-
…λέγειν. ἀλλὰ μὴ οὐ τοῦτʼ ᾖ χαλεπόν, ὦ ἄνδρες, θάνατον ἐκφυγεῖν, ἀλλὰ πολὺ χαλεπώτερον πονηρίαν · θᾶττον γὰρ θανάτου θεῖ. καὶ νῦν ἐγὼ μὲν ἅτε βραδὺς ὢν καὶ πρεσβύτης ὑπὸ τοῦ βραδυτέρου ἑάλων, οἱ δʼ…
Plato, Apology