εἷς
εἷς, εἷς, μία, ἕν, one
- 1 as a Numeral, εἷς κοίρανος ἔστω Il. 2.204, etc.; strengthd., εἷς οἶος, μία οἴη, a single one, one alone, 4.397, Od. 7.65; μία μούνη 23.227; εἷς μοῦνος Hdt. 1.119, Ar. Pl. 1053, etc.; εἷς καὶ μόνος D.H. 1.74; εἷς ὤν S. OT 247, E. Ph. 894, etc.; opp. πολύς, μία τὰς πολλὰς ψυχὰς ὀλέσασα A. Ag. 1456, cf. 1465, Ch. 299, etc.
- b emphatically with a Sup., εἷς οἰωνὸς ἄριστος Il. 12.243, etc.: freq. in Trag., εἷς ἀνὴρ πλεῖστον..πόνον παρασχών A. Pers. 327; πλείστας ἀνὴρ εἷς.. ἔγημε S. Tr. 460; κάλλιστʼ ἀνὴρ εἷς Id. OT 1380; ἕνακριθέντʼ ἄριστον Id. Ph. 1344; also in Prose, ἐπὶ πλεῖστον δὴ χλιδῆς εἷς ἀνὴρ ἀπίκετο Hdt. 6.127, cf. Th. 8.68; Μυτιληναίους μάλιστα δὴ μίαν πόλιν Id. 3.39; πάντων εἷς ἀνὴρ μεγίστων αἴτιος κακῶν D. 18.143: without a Sup., Ἐτεοκλέης ἂν εἷς πολὺς κατὰ πτόλιν ὑμνοῖθʼ A. Th. 6.
- c in oppos., made emphatic by the Art., ὁ εἷς, ἡ μία, Il. 20.272, Od. 20.110, Pl. Cri. 48a; τοῦ ἑνὸς οἱ δύο ἀγαθοὶ βελτίους Arist. Pol. 1287b13, cf. Theoc. 6.22.
- d with a neg., εἷς οὐδείς no single man, Hdt. 1.32; ἓν οὐδὲ ἓν ἴαμα Th. 2.51; οὐκ ἐν ἄλλῳ ἑνί γε χωρίῳ in no other single country, Id. 1.80; οὐχ εἷς, i.e. more than one, A. Th. 103, E. Andr. 96; εἷς οὐ.., εἷς μή.., emphatic for οὐδείς, μηδείς, Ar. Th. 549, X. An. 5.6.12; more emphatic, οὐδὲ εἷς, μηδὲ εἷς, v. οὐδείς, μηδείς.
- e εἷς ἕκαστος each one, each by himself, Hdt. 1.123, Pl. Prt. 332c, etc.; αἴσθησις μία ἑνός (sc. γένους) one of each, Arist. Metaph. 1003b19: pl., ἑκάτεροι ἕνες POxy. 276.8 (i A.D.).
- f with κατά, καθʼ ἓν ἕκαστον each singly, piece by piece, Hdt. 1.9, etc.; καθʼ ἕν one by one, Pl. Sph. 217a, etc.; καθʼ ἕν, τό, list, PEleph. 20.7 (iii B.C.), etc.; καθʼ ἕνʼ ἡμῶν ἕκαστον ἀποστερεῖν to deprive each of us singly, D. 21.142, cf. Men. Epit. 164, 186; εἷς κατὰ εἷς one by one, Ev.Marc. 14.19; but καθʼ ἓν γίγνεσθαι, εἶναι, to be united, Th. 8.46, X. HG 5.2.16.
- g with other Preps., ἓν ἀνθʼ ἑνός above all, Pl. R. 331b, Phlb. 63c; but μίαν ἀντὶ μιᾶς alternately, PStrassb. 25.13, etc.; ἐπὶ μίαν ἑκάστην ῥάβδον τιθέντες θεσπίζουσι one by one, separately, Hdt. 4.67; ἐπὶ ἑνός Pl. Tht. 157a; ἓν ἐφʼ ἑνί Id. Sph. 229b, Lg. 758b: ἓν πρὸς ἕν, with or without συμβάλλειν, in comparisons, Hdt. 4.50, Pl. Lg. 647b; πρὸς ἕνʼ εἷς D. 21.131: παρʼ ἕνα alternately, Luc. Salt. 12; εἰς ἓν συναγαγεῖν E. Or. 1640; ἰσχὺς τοσαύτη εἰς ἓν ξυστᾶσα Th. 6.85; εἰς ἓν μοίρας συνέκυρσας E. Andr. 1172; ἐς μίαν βουλεύειν Il. 2.379; in full, ἐς μίαν βουλήν Th. 5.111; εἰς μίαν νοεῖν Ael. NA 5.9; ἓν ἐξ ἑνὸς ἐπισεσώρευκεν Arr. Epict. 1.10.5, cf. Luc. Asin. 54; ἀπὸ μιᾶς with one accord, Ev.Luc. 14.18; ὑφʼ ἕν at once, S.E. M. 10.124; also ὑφʼ ἓν θέσθαι τὸ ὂν τῷ μὴ ὄντι Plot. 6.2.1; cf. ὑφέν.
- h in compd. numerals, as an ordinal, τῷ ἑνὶ καὶ τριηκοστῷ [ἔτει] Hdt. 5.89, cf. Th. 8.109, etc.; so in Att. Inscrr., IG 2.660.30, al,: later εἷς alone,=first, LXX Ge. 1.5; μιᾷ τοῦ μηνός ib. 8.13.
- i μίαν μίαν, = κατὰ μίαν, S. Fr. 201; εἷς εἷς LXX 1 Ch. 24.6.
- 2 one, i.e. the same, τώ μοι μία γείνατο μήτηρ Il. 3.238, etc.; εἷς καὶ ὁ αὐτός one and the same, ἓν καὶ ταὐτὸν ἀριθμῷ Arist. Metaph. 1039a28, etc.; ὑπὸ μίαν καὶ τὰν αὐτὰν ἀρχάν Perict. ap. Stob. 3.1.121; ταὐτὸν καὶ ἕν Arist. Ph. 201b3; so ἓν καὶ ὅμοιον Pl. Phdr. 271a; εἷς καὶ κοινός Plu. QConv. 2.699f: c. dat., ἐμοὶ μιᾶς ἐγένετʼ ἐκ ματρός E. Ph. 156; ἐκ μιᾶς οἰνοχόης Ἐπικούρῳ πεπωκότες Plu. Suav. 2.1089a.
- b possessing unity, ἧττον μία ἡ μίμησις ἡ τῶν ἐποποιῶν Arist. Po. 1462b3; λίαν ἓν ποιεῖν τὴν πόλιν Id. Pol. 1263b7; τὰ κυρίως ἕνα Dam. Pr. 437.
- 3 one, opp. another, ἓν μὲν..ἓν δὲ.. Arist. EN 1139a6, Pol. 1285b38, etc.; ὁ μὲν..εἷς δὲ..εἷς δʼ αὖ.. Od. 3.421 sq., cf. Pl. R. 369d; εἷς μὲν..ἕτερος δὲ.. X. HG 1.7.23.
- 4 indefinitely, εἷς τις some one, S. OT 118, Pl. Grg. 471e, etc.; ἐξ ἑνός γέ του τρόπου Th. 6.34; rarely τις εἷς S. Ant. 269, Pl. Prm. 145d; εἷς γάρ τις ἦν ἕκαστος οὑξειργασμένος each single one was suspected, S. Ant. 262; εἷς ὁστισοῦν Arist. Pol. 1325b28; εἷς ὁ πρῶτος, Germ. der erste beste, Is. 8.33, D. 1.9, cf. Luc. Herm. 61: alone, like our indef. Art., a, an, Κάδμου θυγατέρων μιᾷ E. Ba. 917; εἷς κάπηλος, στρατηγός, Ar. Av. 1292, Th. 4.50; εἷς Ἀθηναίων D. 21.87, cf. LXX Ge. 21.15, Ev.Matt. 21.19, etc.; εἷς ἀπό.. LXX Le. 6.3(22).
- 5 οὐχ εἷς many, A. Th. 103, Call. Dian. 33; οὐχ εἷς οὐδὲ δύο not one or two only, D. 29.12; οὐ μίαν οὐδὲ δύο not once nor twice, LXX 4 Ki. 6.10; ἓν ἢ καὶ δύο ληφθὲν μαρτύριον Plb. 2.38.10; εἷς ἢ δεύτερος Jul. Or. 6.190d: prov., εἷς ἀνὴρ οὐδεὶς ἀνήρ one manʼs no man, D.Chr. 48.10.
- 6 Math., τὸ ἕν unity, opp. πλῆθος, Pythag. Fr. 5, etc.: pl., ἕνα units, Arist. Metaph. 1056b21; ὁ ἀριθμός ἐστιν ἕνα πλείω Id. Ph. 207b7; τῶν προτέρων ἑνῶν Dam. Pr. 460.
- 7 Philos., ἕν, τό, unity, the One, ἐκ πάντων ἓν καὶ ἐξ ἑνὸς πάντα Heraclit. 10, cf. Emp. 17.1, etc.: later indecl., ἓν εἶναι τοῦ ἓν παρουσίᾳ Plot. 6.6.14, cf. 5.5.5.
I numeral
1 cardinal uno en combinación c. otros numerales
δόυρατα ... καὶ ἓν καὶ ἐίκοσι δήεις
• op. dos
τοῦ δὲ ἑνὸς οἱ δύο ἀγαθοὶ βελτίους
dos (hombres) buenos son mejores que unoοὐχ εἷς οὐδὲ δύο ταῦτ' ἴσασιν
ni uno ni dos saben estoοὐ μίαν οὐδὲ δύο
no una ni dos veces
• en sumas
τὰς δύο χαλκείας, δύο δ' ... κασσιτέροιο, τὴν δὲ μίαν χρυσέην
de las cinco capas de un escudoδέξε (l. -αι) ... ἐκ τοῦ μισθοῦ μου ἕναν ὕμισυ (l. ἥ-) (τάλαντον?)
recibe de mi paga un (talento) y medio
• op. δεύτερος:
πρὸς δὲ τὸ παρὸν ἀρκέσει πίστεως χάριν ἓν ἢ καὶ δεύτερον ληφθὲν μαρτύριον
para hacerlo creíble bastarán por ahora uno o dos ejemplosτῶν περὶ Ἡρώδην πεσόντος ἑνὸς καὶ δευτέρου
ὕδωρ ὄμβριον ἔγχριε μέχρι μιᾶς καὶ δευτέρας ἡμέρας
ὁρᾷς ὅτι πάντα τὸν βίον τοιοῦτον εἶναι δεῖ τῶν Χριστιανῶν, οὐ μίαν ἡμέραν καὶ δευτέραν
• en constr. prep.:
οἱ δὲ Ῥωμαίων παρ' ἕνα τοσοῦτοι
y los de los romanos los mismos menos uno de los muertos en una batallaἐν ἑνί
en conjunto, en total de pagos τιμᾶς ἀργυρίου ἐν ἑνὶ πάντων μνᾶν δέκα
• c. valores temporales
πρὸ μιᾶς ἡμέρας
el día anterior, la vísperaπρὸ μιᾶς ἀρνούμενος ... ὕστερον ὑπογράψας
• ἀπὸ μιᾶς a una, a la vez
ἤρξαντο ἀπὸ μιᾶς πάντες παραιτεῖσθαι
todos a la vez comenzaron a excusarse
• de una vez
μέλλω γὰρ ἀπὸ μιᾶς αὐτὸν πληρῶσαι
•
διὰ μιᾶς
después de un intervalo de un día e.e. en días alternos ref. a las fiebres tercianas
2 c. valor enf. uno solo, único
a) gener.
εἷς κοίρανος ἔστω, εἷς βασιλεύς
que uno solo sea el jefe, uno solo el reyἕνα δ' οἶον ἵει οἶκόνδε νέεσθαι
a uno solo permitió regresar a su casaμίαν οἴην παῖδα λιπόντα Ἀρήτην
una hija única en casa dejó que fue Aretaὀφθαλμὸς ἕεις
ἓν πέλαγος, μία ναῦς, εἷς τάφος
τὸ μῆκος τοῦ βίου ἡμέρα μιᾷ (ἔοικε)
ὁ λαὸς ὡς ἀνὴρ εἷς
ἔτι ἕν σοι λείπει
todavía te falta una cosaοὐθὲν ἰδίου πόρου δεῖται τὸ περίττωμα τῆς ὑγρᾶς τροφῆς, ἀλλ' εἷς ἀρκεῖ
μιᾷ δὲ ἡμέρᾳ
un único día, sólo un díaβούλομαι μισθώσασθαι ... εἰς ἐν[ι]αυτὸν ἕναν
ἓν σῶμα, μία φρόνησις, εἷς νοῦς
de la Iglesiaεἷς ἀνὴρ οὐδεὶς ἀνήρ
un solo hombre es como ningún hombreμία χελιδὼν ἔαρ οὐ ποιεῖ
πάταγος οὐχ ἑνὸς δορός
no es fragor de una sola lanza (sino de muchas)
b) op. πλείονες, πολλοί, πάντες:
πάντα γὰρ μίαν ἱκνεῖται ... Χάρυβδιν
εἴτε τις εἷς ὢν λέληθεν εἴτε πλειόνων μέτα
μία τὰς πολλάς, τὰς πάνυ πολλὰς ψυχὰς ὀλέσασα
la que ella sola hizo que perecieran muchas, muchas vidasπάρεστι δ' οὐχ ἓν ἀλλὰ πολλά μοι στένειν
tengo no una única cosa sino muchas por llorarἡ γραμματικὴ μία οὖσα πάσας θεωρεῖ τὰς φωνάς
ἓν ἐξ ἁπάντων
πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ
ἓν γὰρ τὸ ἀγαθὸν πολλὰ δὲ τὰ αἰσχρά
c) reforzado c. μόνος:
οἶοι σύ τ' ἐγώ τε καὶ ἀμφίπολος μία μούνη
solo tú, yo y una única sierva (conocían cómo era el lecho de Odiseo y Penélope)παῖς εἷς καὶ μοῦνος
hijo únicoεἷς μόνος σπινθήρ
πίναξ εἷς καὶ μόνος
d) c. πρῶτος:
πρὸς ἕνα τὸν πρῶτον τῶν συγγενῶν προσάξω
traeré a colación a uno solo, al primero de los parientes colaterales
e) en cont. c. sup. uno solo, único, el que más
εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης
uno solo es el mejor de los presagios, luchar por la patriaεἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον ἐχθροῖς παρασχών
un varón que él solo dio el máximo trabajo a los enemigosπλείστας ἀνὴρ εἷς ... ἔγημε
ἐγὼ κάλλιστ' ἀνὴρ εἷς ... τραφείς
Ἑλλήνων ἕνα κριθέντ' ἄριστον
ὅς ἐπὶ πλεῖστον δὴ χλιδῆς εἷς ἀνὴρ ἀπίκετο
ἀποφαίνω Μυτιληναίους μάλιστα δὴ μίαν πόλιν ἠδικηκότας ὑμᾶς
demuestro que Mitilene es la ciudad que más ofensas os tiene infligidasπάντων εἷς ἀνὴρ μεγίστων αἴτιος κακῶν
Ἐτεοκλέης ἂν εἷς πολὺς κατὰ πτόλιν ὑμνοῖθ'
Eteocles sería el único con mucho cantado aquí y allá por la ciudadεἷς ἀπ' αἰῶνος
único en el siglo, uno sin igual
f) reforzando un n. propio
εἷς δ' ἀπὸ τᾶσδε ... Μόλων ἄγχοιτο παλαίστρας
¡que sólo Molón se asfixie con esta palestra!εἰς ἕνα Βάκχον ... Νύμφαι μισγόμεθ', οὐκ ἐς Ἄρη
g) en constr. prep.: c. εἰς, reforzando el sent. de ‘unión’ de verbos c. συν-:
Ἕλληνας εἰς ἓν καὶ Φρύγας συνήγαγον
ἰσχὺς τοσαύτη ἐς ἓν ξυστᾶσα
εἰς ἓν μοίρας συνέκυρσας
συνάγειν εἰς ἓν τὰ ἔθνη
•
γενομένης δ' ἂν καθ' ἓν τῆς ἐς γῆν καὶ θάλασσαν ἀρχῆς
habiéndose unido en uno sólo el imperio terrestre y el marítimoτῆς Βοιωτίας ἐπιμεληθῆναι ὅπως μὴ καθ' ἓν εἴη
ocuparse de Beocia para que no mantuviera la unidad
• ind. op. o distinción
ἐπὶ ἑνὸς νοῆσαι τι
concebir una cosa separadamente de otraεἰ πρὸς ἕνα τὸ Ἑλληνικὸν ἐξοπλίσειεν
si hubiera armado hasta al último de los griegos
h) ac. adverb. μίαν una vez, una sola vez
κἂν μίαν πρὸς ἡμᾶς ο]ὔ[πω ἠξί]ωσας ἐλθεῖν
3 c. noción de identidad asociada a la de unidad uno mismo, el mismo
εἰ δέ ποτ' ἔς γε μίαν βουλεύσομεν
si alguna vez llegamos a coincidir en la misma opiniónτώ μοι μία γείνατο μήτηρ
a los cuales dos los parió la misma madre que a mí habla Helena de los Dióscurosὃς ἐμοὶ μιᾶς ἐγένετ' ἐκ ματρός
οἱ Κυρηναϊκοί, καίπερ ἐκ μιᾶς οἰνοχόης Ἐπικούρῳ πεπωκότες
γελοῖον γὰρ ὑφ' ἓν θέσθαι τὸ ὂν τῷ μὴ ὄντι
• c. diversos refuerzos: αὐτός, κοινός, ὅμοιος:
ὁδὸς ἄνω κάτω μία καὶ ὠυτή
ὑπὸ μίαν καὶ τὰν αὐτὰν ἀρχάν
ἓν καὶ ταὐτόν
uno y el mismoμιᾶς αὐτῆς οὔσης τῆς θεότητος
τοῖς ἐγρηγορόσιν ἕνα καὶ κοινὸν κόσμον εἶναι
ἓν καὶ ὅμοιον
ἐκ μιᾶς ἡλικίας ... καὶ ὁμοίας
4 numeral ordinal primero
ἡμέρα μία
el primer día de la Creaciónμιᾷ τοῦ μηνός
εἰς μίαν σαββάτων
en el primer día de la semanaτῇ μιᾷ τῶν σαββάτων
ἤνοιξεν ... μίαν ἐκ τῶν ἑπτὰ σφραγίδων
πρὸ μιᾶς καλανδῶν Μαρτίων
• c. otros numerales
τῷ ἑνὶ καὶ τριηκοστῷ (ἔτει)
5 subst., c. un adv. o adj. uno, unidad
ἧττον μία ἡ μίμησις ἡ τῶν ἐποποιῶν
la epopeya posee menos unidad como principio literarioταῦτά τε δὴ οὐ συμβαίνει τοῖς λίαν ἓν ποιοῦσι τὴν πόλιν
esas cosas son incompatibles con una excesiva unificación del Estadoδοκεῖ ... ὡς ἓν ὁρᾶν τὸ ὁρώμενον
parece que lo visto se percibe como unidad
• tb. plu.
ὁ δ' ἀριθμός ἐστιν ἕνα πλείω
el número es una multiplicidad de «unos»τὰ κυρίως ἕνα
las unidades propiamenteτῶν προτέρων ἑνῶν
• fil. τὸ ἕν el Uno como principio
ἐκ πάντων ἓν καὶ ἐξ ἑνὸς πάντα
εἰ πολλὰ εἴη, τοιαῦτα χρὴ εἶναι, οἷόν περ τὸ ἕν
si hubiera seres múltiples, éstos habrían de ser precisamente como lo unoοὕτως ἐξ ἑνός τε πάντα γίνεσθαι καὶ ἐκ πάντων [εἰς] ἓν συγκρίνεσθαι
τὸ ἕν op. πλῆθος
ἓν μὲν εἶναι τοῦ ἓν παρουσίᾳ
una cosa es una por la presencia del uno
• crist. Uno en las doctrinas trinitarias
ἑνὸς ὄντος τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ
ὅτι εἷς ἐστὶν ὁ θεός
ἀδιαίρετον γὰρ τὸ ἕν
dicho de Diosαὗται αἱ δυνάμεις, ἥ τε μονότης καὶ ἑνότης, μονάς τε καὶ τὸ ἓν προήκαντο τὰς ... προβολὰς τῶν αἰώνων
en la doctrina valentiniana
II usos no numerales
1 pron. indef. uno, alguien, alguno c. gen. part.
τῷ δ' αἰεὶ πάρα εἷς γε θεῶν
junto a éste siempre hay un diosεἷς τὼν δυοκαιδέκων
uno de los doceΚάδμου θυγατέρων μιᾷ
εἷς Ἀθηναίων
εἷς τῶν ἁλιείων (sic)
εἷς τῶν δώδεκα
ἐν μιᾷ τῶν πόλεων
en cierta ciudadκαὶ ἐγένετο ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν
y aconteció un día
• tard. c. constr. prep.
εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν
εἷς ἐξ αὐτῶν
• como adj., en uso próximo al de un art. indeterminado un cierto, un
πέρδιξ ... εἷς κάπηλος ὠνομάζετο χωλός
εἷς τῶν ἀργυρολόγων νεῶν Ἀθηναίων στρατηγός
un cierto estratego e.e. uno de los estrategos que dirigía las naves recaudadoras atenienesesἐπηγγείλατο ἕνα ἀγῶνα ἱππικόν
ὑποκάτω μιᾶς ἐλάτης
bajo un árbol resinosoκατὰ] μίαν κώμην καλ[ουμέ]νην Νασήρ
μέρος ἓν ἥμισυ
una media parte, una mitad (y no una parte y media)
• frec. c. otro indef.
θνῄσκουσι γάρ, πλὴν εἷς τις ὃς ...
ἐξ ἑνός γέ του τρόπου
de alguna maneraλέγει τις εἷς ὃς ...
εἷς ὁστισοῦν
• como adv. μίαν μίαν alguna vez, de vez en cuando
χρὴ μίαν μίαν συγκαταβαίνειν τοῖς ἀδελφοῖς
2 c. neg. ninguno
ἀνθρώπου σῶμα ἓν οὐδὲν αὔταρκές ἐστι
ningún ser humano puede bastarseοὐκ ἐν ἄλλῳ ἑνί γε χωρίῳ
μίαν γὰρ οὐκ ... ἂν εἴποις τῶν νῦν γυναικῶν Πηνελόπην
a ninguna de las mujeres de hoy llamarías Penélopeεἰ μὲν μέλλει πλοῖα ἔσεσθαι ἱκανὰ ὡς ἀριθμῷ ἕνα μὴ καταλείπεσθαι ἐνθάδε
ἕν τε οὐδὲ ἓν ... ἴαμα
y ni un solo remedio
3 en expresiones distrib. (cada) uno c. ἕκαστος:
συμμίσγων ἑνὶ ἑκάστῳ ... τῶν πρώτων Μήδων
entrevistándose en privado con cada uno de los principales medosἐπὶ μίαν ἑκάστην ῥάβδον τιθέντες
colocando cada una de las varas al lado de otraἑνὶ ἑκάστῳ τῶν ἐναντίων ἓν μόνον ἐστὶν ἐναντίον
un solo contrario hay para cada uno de los contrarios
• en constr. prep.
τῶν ἱματίων ... κατὰ ἓν ἕκαστον ἐκδύνουσα
a medida que vaya quitándose cada una de sus ropasκαθ' ἕν' ἕκαστον ἡμῶν ἀποστερεῖν τοῦ δίκης ... τυχεῖν
ἔθνος ἓν πρὸς ἓν οὐκ ἔστιν ὅ τι δυνατὸν Σκύθαις ὁμογνωμονοῦσι ... ἀντιστῆναι
no hay pueblo que, por separado, pueda hacer frente a los Escitas reunidosἕν ἐφ' ἑνί
una (parte) por cada uno, respectivamenteδιὰ τὸ παρὰ μίαν (ἡμέραν) ... μεταλαμβάνειν τὴν ἀρχὴν τοὺς ὑπάτους
ya que los cónsules se alternaban cada día en el mandoδίδι (sic) αὐτῇ ἀνὰ ἓν ἓν
dáselos a ella (los pasteles) de uno en unoὑπὸ ἕν ἐσθίει ... ἕνα ἢ δύο
come uno o dos por vez
• en el NT c. transf. del sintagma prep. en forma cuasipronominal (cf. ἤρξαντο ... λέγειν αὐτῷ εἷς κατὰ εἷς· μήτι ἐγώ;
comenzaron a decirle uno por uno: ¿acaso yo?ἐξήρχοντο εἷς καθ' εἷς
se iban retirando uno a unoτὸ δὲ καθ' εἷς
y en lo tocante a cada uno ...
• subst. τὸ καθ' ἕν relación pormenorizada, lista
ἔστιν δὲ τὸ καθ' ἕν
4 como pron. correl. uno op. otro:
a) op. a un segundo εἷς uno ... otro
εἷς μὲν ... τρόπος τῆς γενέσεως τῶν χρωμάτων οὗτος, εἷς δέ ...
ésta sería una forma de explicar el origen de los colores, otra forma ...οἴκου πατριᾶς εἷς εἷς τῷ Ἐλεαζαρ καὶ εἷς εἷς τῷ Ἰθαμαρ
ἓξ πτέρυγες τῷ ἑνὶ καὶ ἓξ πτέρυγες τῷ ἑνί
de los serafinesδύο ἀγγέλους ... καθεζομένους, ἕνα πρὸς τῇ κεφαλῇ καὶ ἕνα πρὸς τοῖς ποσίν
(γυνὴ) ἔχει δ' ἀγαθὰς δύω ὥρας, τὴν μίαν ἐν θαλάμῳ, τὴν μίαν ἐν θανάτῳ
b) en enumeraciones, equiv. al numeral que corresponda
ὁ μὲν ... ἴτω, ... εἷς δὲ ... ἀγέτω, ... εἷς δ' αὖ ... κελέσθω
vaya el uno ... traiga el otro ... y un tercero ordeneὁ εἷς θόλος ..., καὶ ὁ εἷς ἔνθα εἰργάζετο ..., καὶ ὁ ἄλλος
c) en correlación c. ἄλλος:
οὐδὲ hῆς ... οὐδὲ ἄλλος τήνῳ
ningún (arrendatario) ni otra persona por cuenta de élγεωργὸς μὲν εἷς, ὁ δὲ οἰκοδόμος, ἄλλος δέ τις ὑφάντες
d) c. ἕτερος:
εἷς μὲν ... ἕτερος δὲ ... ἕτερος δέ
ὅρους τε δύο, ἕνα μὲν ... ἕτερον δέ
τὸ ἓν μέρος op. τὸ ἕ<τερ>ον
e) en distintas constr. prep. expr. correlación, sucesión o alternancia
ἓν πρὸς ἕν συμβάλλειν
comparar uno con el otroἕν ἐφ' ἑνί
una (parte) tras otra, en forma rotativa a lo largo de doce meses, de los miembros de una comisión permanenteἕνα παρ' ἕνα
uno a uno, de uno en uno en un proceso de eliminación sucesiva por sorteoδιαβάλλων με μίαν (ἡμέραν) ἐκ μιᾶς
dándome largas un día sí y otro tambiénἓν ἐξ ἑνὸς ἐπισεσώρευκεν
ha acumulado un cargo tras otroὄρχησις ... κοινὴ ἐφήβων τε καὶ παρθένων παρ' ἕνα χορευόντων
danza común de jóvenes y doncellas que bailan alternativamente(ἡμέραν) μίαν παρὰ μίαν
en días alternos de fiebres tercianasἐποίσεις (sic) ... μέτρησιν μίαν Ἀθηναίῳ ἀντὶ μιᾶς δοχικῷ
harás la medición alternativamente de una parte con la medida de Atenea y de la otra con la medida recipiente
f) ac. fem. rep. c. valor adverb. una y otra vez, siempre S.Fr.201,
τὸν δὲ Φοιβάμμωνα ... ἔχε ἐγγὺς σοῦ μίαν μίαν
• pero prob. a veces, en alguna ocasión
χρὴ ... μίαν μίαν συγκαταβαίνειν τοῖς ἀδελφοῖς
g)
εἷς τὸν ἕνα equiv. a ἀλλήλους
•Ant. tema en -m, *sem- (cf. mic. e-me ἑμει), en fem. c. grado ø y suf. *-iH2, *smiă, cf. lat. semel, simul, toc.A sas, B ṣe-; c. otro grado voc. cf. ὁμ- en ὁμοῖος, etc. y en grado ø, ἅμα, ἅπαξ, etc.
1. één; als hoofdtelw.:
2. één enkele, een (en dezelfde):
μίᾶ, ἕν
[σεμ-ς. Cf. L. simplex.]
Genit. ἑνός, μιῆς, ἑνός.
Fem. also ἴᾶ, ἰῆς Il. 4.437, Il. 9.319, Il. 11.174, Il. 13.354, Il. 16.173, Il. 18.251, Il. 21.569, Il. 22.477, Il. 24.496: Od. 14.435.
Dat. sing. neut. ἰῷ Il. 6.422.
- 1
One, one only, a single . . .: κοίρανος Il. 2.204. Cf. Il. 2.205, 292, Il. 7.336, 435, Il. 8.355, Il. 10.48, Il. 11.40, Il. 12.456, Il. 13.260, Il. 15.416, 511, Il. 21.569, Il. 24.540: πόλιν Od. 4.176. Cf. Od. 1.377 = Od. 2.142, Od. 5.371, Od. 9.209, Od. 14.94, Od. 21.121, Od. 22.138, Od. 23.118.
One and no other: εἷς οἰωνὸς ἄριστος Il. 12.243.
By oneself, left alone: μή με περιστήωσʼ ἕνα πολλοί Il. 17.95.
Absol. Il. 2.346, Il. 8.234, Il. 13.447, Il. 22.425: Od. 4.105, 498, Od. 10.116, Od. 12.154, Od. 13.15, Od. 20.313.
Absol. in acc. fem.: ἐς μίαν βουλεύειν. See βουλεύω 2.
- 2
With the article
- a
One as distingguished from others: ἡ μίʼ οὔ πω παύετο Od. 20.110. Cf. Il. 11.174.
Sim. in an enumeration: τὰς δύο . . . τὴν δὲ μίαν . . . Il. 20.272. Cf. Od. 14.435.
- b
The first: τῆς ἰῆς στιχὸς ἦρχε . . . τῆς δʼ ἑτέρης . . . Il. 16.173.
- a
- 3
Strengthened by οἶος: ἕνα οἶον ἵει Il. 4.397. Cf. Il. 18.565: μίαν οἴην παῖδα Od. 7.65. Cf. Od. 2.412, Od. 14.514, Od. 22.130.
Strengthening οἶος: ταμίη τε μίʼ οἴη (she and none other) Od. 9.207.
Strengthened by μοῦνος: ἀμφίπολος μία μούνη Od. 23.227.
- 4
Not pressing the notion of unity or singleness, one, someone: εἷς τις ἀνὴρ βουληφόρος (one of the βουλή) Il. 1.144.
Absol.: εἷς θεῶν (one of the gods) Il. 5.603, Il. 20.98. Cf. Il. 6.293, Il. 14.267, 275, 411: ὁ μὲν . . . εἷς δὲ . . . εἷς δʼ αὖ . . . (one . . . another . . . another . . .) Od. 3.421, δώσει τι ἕν (something) Od. 15.83. Cf. Od. 1.339, Od. 15.106, Od. 22.117.
- 5
One, the same, one and the same: εἰν ἑνὶ δίφρῳ Il. 5.160, 609, Il. 11.103, 127. Cf. Il. 4.437, 446 = Il. 8.60, Il. 6.422, Il. 9.319, Il. 13.354, 487, Il. 15.710, Il. 16.219, Il. 17.267, Il. 18.251, Il. 22.477, Il. 24.66, 396, 496: Od. 3.128.
The same as.
With dat.: τώ μοι μία γείνατο μήτηρ (the same as in my case, the same as my own) Il. 3.238. Cf. Il. 19.293.
- 1
- a one opposed to other numbers. ἑπτὰ παῖδας, ὧν εἷς μὲν Κάμιρον ἔτεκεν O. 7.73 τρεῖς, οἱ δύο μὲν εἷς δʼ O. 8.40 ἄγοντι δέ με πέντε μὲν Ἰσθμοῖ νῖκαι, μία δʼ ἐκπρεπὴς Διὸς Ὀλυμπιάς P. 7.14 ἔγαμεν ὑψιθρόνων μίαν Νηρείδων N. 4.65 λαβὼν δʼ ἕν[α] φῷ[τ]ᾳ (supp. Lobel) fr. 169. 20. ἓν παρʼ ἐσλὸν πήματα σύνδυο δαίονται βροτοῖς ἀθάνατοι P. 3.81
- b single πῦρ ἐξ ἑνὸς σπέρματος ἐνθορὸν ἀίστωσεν ὕλαν P. 3.36 cf. N. 6.1 infra. ἔργοις δὲ καλοῖς ἔσοπτρον ἴσαμεν ἑνὶ σὺν τρόπῳ, εἰ N. 7.14 τυχεῖν δʼ ἕν ἀδύνατον εὐδαιμονίαν ἅπασαν ἀνελόμενον N. 7.55 ἀλλʼ ἁμέρᾳ γὰρ ἐν μιᾷ I. 4.16
- c one and the same ἐν δὲ μιᾷ μοίρᾳ χρόνου ἄλλοτʼ ἀλλοῖαι διαιθύσσοισιν αὖραι O. 7.94 κράτησαν μίαν ἔργον ἀνʼ ἁμέραν O. 9.85 μία δʼ οὐχ ἅπαντας ἄμμε θρέψει μελέτα O. 9.106 ἁλίῳ ἀμφʼ ἑνί O. 13.37 “μία βοῦς Κρηθεῖ τε μάτηρ καὶ θρασυμήδει Σαλμωνεῖ” P. 4.142 πατρὸς δʼ ἀμφοτέραις ἐξ ἑνὸς ἀριστομάχου γένος Ἡρακλέος βασιλεύει P. 10.2 ἓν ἀνδρῶν ἓν θεῶν γένος· ἐκ μιᾶς δὲ πνέομεν ματρὸς (v. Kornitz, Hermes, 1961, 370: Soph., fr. 591.) N. 6.1 ]μιᾷ δʼ ἐπὶ θήκᾳ[ fr. 169. 49.
Strong 1520
cardinal numeral, one;
1. one, as opp. to many: Mt 25:15, Ro 5:12, I Co 10:8, al.; as subst., Ro 5:15, Eph 2:14; id. c. gen. partit., Mt 5:19, al.; seq. ἐκ (ἐξ), Mk 14:18, Jo 6:8, al.; metaph., of union and concord, Jo 10:30 17:11, Ro 12:4, 5, Phl 1:27; ἀπὸ μιᾶς (B1., § 44, 1), Lk 14:18; c. neg., εἷς. . . οὐ (μή), more emphatic than οὐδείς, no one, none (cl.), Mt 5:18 10:29, Lk 11:46 12:6.
2. Emphatically, to the exclusion of others;
(a) a single (one): Mt 21:24, Mk 8:14; absol., I Co 9:24, al.; οὐδὲ εἷς, Mt 27:14, Jo 1:3, Ro 3:10, al.;
(b) one, alone: Mk 2:7 10:18, Lk 18:19;
(c) one and the same: Ro 3:30, I Co 3:8 11:5 12:11, I Jo 5:8.
3. In late Gk., with weakened force, = τις or indef. art. (of. Heb.
4. Distributively: εἷς καστος (cl.), Lk 4:40, Ac 2:6, al.; εἷς . . . καὶ εἷς (cl., εἷς μὲν . . . εἷς δέ), Mt 17:4, Mk 9:5, Jo 20:12, al. (cf. LXX and use of Heb.
5. As ordinal = πρῶτος (like Heb.
- 1one, Hom., etc.; εἷς οἶος, μία οἴη a single one, one alone, Hom.; εἷς μόνος Hdt.
- 2with a Sup., like Lat. unus omnium maxime, εἷς ἀνὴρ πλεῖστον πόνον παρασχών Aesch.; κάλλιστʼ ἀνὴρ εἷς Soph.; πάντων εἷς ἀνὴρ τῶν μεγίστων αἴτιος κακῶν Dem.
- 3in oppos., made emphatic by the Art., ὁ εἷς, ἡ μία Hom., Attic
- 4with a negat., εἷς οὐδείς nullus unus, no single man, Hdt., Thuc.; οὐχ εἷς, i. e. more than one, Aesch.; and more emphatic, οὐδὲ εἷς, μηδὲ εἷς, v. οὐδείς, μηδείς.
- 5εἷς ἕκαστος each one, each by himself, Lat. unusquisque, Hdt., Plat.
- 6often with κατά, καθʼ ἓν ἕκαστον each singly, piece by piece, Hdt., etc.; so, καθʼ ἕνα, καθʼ ἕν one by one, Plat.
- 7with other Preps., ἓν ἀνθʼ ἑνός above all, Plat.: —ἓν πρὸς ἕν, in comparisons, Hdt., Plat.; εἷς πρὸς ἕνα Dem.: —παρ’ ἕνα alternately, Luc.
- IIone, i. e. the same, εἷς καὶ ὅμοιος Plat.: c. dat. one with . ., Eur.
- IIIone, as opp. to another; so, ὁ μὲν . ., εἷς δὲ . ., εἷς δʼ αὖ . ., Od.; εἷς μέν . ., ἕτερος δέ . ., Xen.
- IVindefinitely, εἷς τις, some one, Lat. unus aliquis, Soph., Plat.;—then alone, like our indef. Art. a, an, (as faber unus Hor.), Eur.
- Vοὐδὲ εἷς οὐδὲ δύο not one or two only, Dem.
-
…γίγνεται, δεσποτῶν πάνυ πολλῶν ἐστι καὶ μαινομένων ἀπηλλάχθαι. ἀλλὰ καὶ τούτων πέρι καὶ τῶν γε πρὸς τοὺς οἰκείους μία τις αἰτία ἐστίν, οὐ τὸ γῆρας, ὦ Σώκρατες, ἀλλʼ ὁ τρόπος τῶν ἀνθρώπων. ἂν μὲν γὰρ…
Plato, Republic
-
…μέρος εἰς τοῦτο ἡ τῶν χρημάτων κτῆσις συμβάλλεται. ἔχει δὲ καὶ ἄλλας χρείας πολλάς · ἀλλὰ ἕν γε ἀνθʼ ἑνὸς οὐκ ἐλάχιστον ἔγωγε θείην ἂν εἰς τοῦτο ἀνδρὶ νοῦν ἔχοντι, ὦ Σώκρατες, πλοῦτον χρησιμώτατον εἶναι. παγκάλως ,…
Plato, Republic
-
…τῷ ἐπιστάτῃ καὶ ἐπαΐοντι, μᾶλλον ἢ ᾗ σύμπασι τοῖς ἄλλοις. ἔστι ταῦτα. εἶεν. ἀπειθήσας δὲ τῷ ἑνὶ καὶ ἀτιμάσας αὐτοῦ τὴν δόξαν καὶ τοὺς ἐπαίνους, τιμήσας δὲ τοὺς τῶν πολλῶν λόγους καὶ μηδὲν ἐπαϊόντων, ἆρα…
Plato, Crito
-
…. τοῦτʼ ἐστὶν ὃ ἔτι ἐπιποθῶ. ἀλλὰ ῥᾴδιον τοῦτό γʼ, ἔφη, ὦ Σώκρατες, ἀποκρίνασθαι, ὅτι ἑνὸς ὄντος τῆς ἀρετῆς μόριά ἐστιν ἃ ἐρωτᾷς. πότερον, ἔφην, ὥσπερ προσώπου τὰ μόρια μόριά ἐστιν, στόμα…
Plato, Protagoras
-
…ἕκαστος, καὶ οὐδείς σοι φαίνεται · εἶθʼ, ὥσπερ ἂν εἰ ζητοῖς τίς διδάσκαλος τοῦ ἑλληνίζειν, οὐδʼ ἂν εἷς φανείη, οὐδέ γʼ ἂν οἶμαι εἰ ζητοῖς τίς ἂν ἡμῖν διδάξειεν τοὺς τῶν χειροτεχνῶν ὑεῖς αὐτὴν ταύτην τὴν τέχνην…
Plato, Protagoras
-
…ἐπαιδεύοντο, οἱ δὲ περὶ τῶν λοιπῶν ἐβουλεύοντο. καθʼ ἕκαστον μὲν οὖν οὐ ῥᾴδιον τὰ ὑπὸ πολλῶν κινδυνευθέντα ὑφʼ ἑνὸς ῥηθῆναι, οὐδὲ τὰ ἐν ἅπαντι τῷ χρόνῳ πραχθέντα ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ δηλωθῆναι. τίς γὰρ ἂν ἢ λόγος ἢ…
Lysias, Speeches
-
…, ἐάντε σὺ καὶ Ἄνυτος οὐ φῆτε ἐάντε φῆτε · πολλὴ γὰρ ἄν τις εὐδαιμονία εἴη περὶ τοὺς νέους εἰ εἷς μὲν μόνος αὐτοὺς διαφθείρει, οἱ δʼ ἄλλοι ὠφελοῦσιν. ἀλλὰ γάρ, ὦ Μέλητε, ἱκανῶς ἐπιδείκνυσαι ὅτι οὐδεπώποτε…
Plato, Apology
-
…ὁ θάνατός ἐστιν, κέρδος ἔγωγε λέγω · καὶ γὰρ οὐδὲν πλείων ὁ πᾶς χρόνος φαίνεται οὕτω δὴ εἶναι ἢ μία νύξ. εἰ δʼ αὖ οἷον ἀποδημῆσαί ἐστιν ὁ θάνατος ἐνθένδε εἰς ἄλλον τόπον, καὶ ἀληθῆ ἐστιν τὰ λεγόμενα…
Plato, Apology
-
…. ἀλλὰ γὰρ οὐ τὰ μέλλοντα ἔσεσθαι βούλομαι λέγειν, τὰ πραχθέντα ὑπὸ τούτων οὐ δυνάμενος εἰπεῖν. οὐδὲ γὰρ ἑνὸς κατηγόρου οὐδὲ δυοῖν ἔργον ἐστίν, ἀλλὰ πολλῶν. ὅμως δὲ τῆς ἐμῆς προθυμίας ; οὐδὲν ; ἐλλέλειπται, ὑπέρ…
Lysias, Speeches
-
…τἀναντία τούτων κακά, ἐπὶ τούτοις που οἵ τε θυμοὶ γίγνονται καὶ αἱ κολάσεις καὶ αἱ νουθετήσεις. ὧν ἐστιν ἓν καὶ ἡ ἀδικία καὶ ἡ ἀσέβεια καὶ συλλήβδην πᾶν τὸ ἐναντίον τῆς πολιτικῆς ἀρετῆς · ἔνθα δὴ πᾶς παντὶ θυμοῦται…
Plato, Protagoras