νέος

νέος, νέα, Ion. νέη, νέον; Ion. νεῖος (q.v.): [fem. νέας as monosyll., A. Th. 327 (lyr.); contr. fem. νῆ Xenoph. 42 (= Ar. Fr. 9), Eugaeon (?) 1]:

• • • 1 young, youthful (of children, youths, and of men at least as old as 30, v. X. Mem. 1.2.35), ν. πάϊς Od. 4.665; κοῦροι ν. Il. 13.95; ν. ἀνήρ 23.589: alone, νέοι youths, 1.463, Hes. Sc. 281, etc.: later mostly with Art., οἱ νέοι Ar. Nu. 1059, etc.: prov., ὁ ν. ἔσται ν. ‘boys will be boys’, Lib. Ep. 910.3; οἱ ν., corporately organized, SIG 831.8 (Pergam., ii A.D.), etc.; opp. ἔφηβοι, παῖδες, ib. 589.38 (Magn.Mae., ii B.C.): opp. γέρων, ἠμὲν νέοι ἠδὲ γέροντες Il. 2.789, etc.; ἢ ν. ἠὲ παλαιός 14.108, cf. Od. 1.395, etc.; opp. γεραίτερος, 3.24; opp. προγενέστερος, 2.29; opp. γεραιός, X. Lac. 1.7; εὐθὺς ἐκ νέου ἐθίζειν from youth upwards, Pl. Grg. 510d, etc.; ἐκ νέων παίδων Id. Lg. 887d; ἐκ νέων ἐθίζεσθαι Arist. EN 1103b24; ἐκ νέας (sc. ψυχῆς) Pl. R. 409a; τὸ ν., = νεότης, youth (in the abstract), S. OC 1229 (lyr.), E. Ion 545: also in concrete sense, τὸ ν. ἅπαν all young creatures, Pl. Lg. 653d; οὐ δύναται τὸ ν. ἡσυχάζειν Arist. Pol. 1340b29; σκιρτητικὸν τὸ ν. Corn. ND 20; also, of minors, νέου ὄντος ἔτι Th. 1.107; cf. νεώτερος.
    • • b rarely of animals and plants, ὄρπηκες, ἔρνος, Il. 21.38, Od. 6.163; οἱ ν. τῶν νεβρῶν X. Cyn. 9.8.
    • 2 suited to a youth, youthful, ἄεθλοι Pi. O. 2.43; ν. θράσος A. Pers. 744 (troch.); ν. φροντίς youthful spirits, E. Med. 48; νέαις ταῖς διανοίαις χρωμένους Lys. 24.16; of persons, ἄφρων νέος τε E. IA 489, cf. Pl. R. 378a; ν. τε καὶ ὀξύς Id. Grg. 463e (but διαφέρει οὐδὲν ν. τὴν ἡλικίαν ἢ τὸ ἦθος νεαρός Arist. EN 1095a6).
  • II new, fresh, ν. θάλαμος Il. 17.36; ν. ἄλγος 6.462; νέῳ . . κόλλοπι Od. 21.407 (this sense elsewh. in Hom. only in Adv. νέον, v. infr.); λίνον Alc. 15 (dub.); πόνοι . . νέοι παλαιοῖσι συμμιγεῖς κακοῖς A. Th. 740 (lyr.), etc.; οἶνος ν. Ar. Pax 916; ἐν τοῖς μουσικοῖς τὰ ν. [μέλη] εὐδοκιμεῖ X. Cyr. 1.6.38; ἡ ν. (sc. σελήνη) the new moon, esp. in phrase ἕνη καὶ νέα, v. ἕνος 2; but μηνὸς τῇ ν. (sc. ἡμέρᾳ) on the first day of the month, Pl. Lg. 849b; ν. ἦμαρ A.R. 4.1479: in this sense rarely of persons, ὁ ν. ταγὸς μακάρων A. Pr. 96 (anap.), cf. Ar. Pl. 960; οἱ ν. θεοί A. Eu. 721; cf. νεώτερος.
  • • 2 of events, etc., new, with collat. notion of unexpected, strange, untoward, evil, τί ν.; Id. Ag. 85 (anap.); προσδοκῶ τι γὰρ ν. E. Supp. 99; μῶν τι βουλεύῃ ν.; S. Ph. 1229, cf. 554, E. Hipp. 794, Ba. 362. Th. 5.50. etc.: ἀπροσδοκήτους καὶ ν. λόγους A. Supp. 712; καινὰ ν. τʼ ἄχη Id. Pers. 665 (lyr.): this sense is more common in Comp., v. νεώτερος.
  • III neut. νέον as Adv. of Time, lately, just now, opp. both to distant past and present, παῖδα ν. γεγαῶτα Od. 19.400, cf. Il. 3.394; ν. κρατεῖν A. Pr. 35, 955, etc.: also used Adverbially with the Art., καὶ τὸ πάλαι (v.l. παλαιόν) καὶ τὸ ν. Hdt. 9.26: in Prose νεωστί (q.v.): rarely Comp. Adv. νεωτέρως, Pl. Lg. 907c: Sup. νεώτατα most recently, Th. 1.7; also ἐκ νέας, Ion. αὖτις ἐκ νέης, anew, afresh, Hdt. 1.60, 5.116.
  • IV the degrees of Comp. are νεώτερος, νεώτατος, v. νεώτερος: νεαίτερος is corrupt for νεαίρετος in A. Fr. 330. (νέϝος (in νεϝόστατος, q.v.), cf. Skt. návas, Lat. novus, etc.)

νέος, α, ον, att. auch 2 Endgn, ion. νεῖος, neu ; zunächst
   a) von Menschen, jung ; von Hom. an überall, im Ggstz von παλαιός, Il. 14.108, Od. 1.395, 2.293 ; ῥηϊδίως θείη νέον ἠὲ γέροντα, 18.198, vgl. Il. 2.789, 9.36, u. so auch dem γεραίτερος, Od. 3.24, u. προγενέστερος, 2.29 entggstzt ; Hom. vrbdt νέος παῖς, Od. 4.665, νέοι κοῦροι, Il. 13.95, νέοι ἄνδρες, wie Pind. Ol. 4.28 u. öfter ; ἐν παισὶν νέος, P. 4.281 ; ein bestimmtes Alter nicht bezeichnet ; daß es bis in die dreißiger Jahre reicht, folgt aus Xen. Mem. 1.2.25 ; νέοι, Jünglinge, substantivisch, Hes. Sc. 281 ; bei den Attikern οἱ νέοι, Plat. Rep. III.401c u. Folgde ; bei Pol. 1.88.6 u. öfter = die junge Mannschaft der Soldaten. – Auch Aesch. vrbdt νέας τε καὶ παλαιάς, Spt. 309 ; νέος δὲ γραίας δαίμονας καθιππάσω, Eum. 145 ; παιδὸς νέας ὥς, Ag. 268 ; ὅδʼ ἐστίν – κεῖνος, ὃς τότʼ ἦν νέος, Soph. O.R. 1145, öfter ; auch εὖτʼ ἂν τὸ νέον παρῇ, die Jugend, Jugendblüte, O.C. 1231 ; νέος μεθέστηκʼ ἐκ γέροντος, Eur. Heracl. 796, und sonst ; νέος γὰρ εἶ, ὦ φίλε παῖ, Plat. Theaet. 162d ; ἀνθρώποις νέοις, jungen Leuten, Legg. X.890a ; νέον μειράκιον, Prot. 315d ; ἡμεῖς γὰρ ἔτι νέοι, ὥστε τοσοῦτο πρᾶγμα διελέσθαι, Prot. 314b, wo wir sagen »wir sind noch zu jung«. – So auch im Kompar. u. superl.; γενεῆφι νεώτερος, Il. 21.439 ; γενεῇ δὲ νεώτατος ἔσκον, 7.153, u. sonst ; νεωτέρῳ ἢ πρεσβυτέρῳ, Plat. Phaedr. 227c ; μὴ νεωτέρους πεντήκοντα ἐτῶν, Legg. VII.802b, jünger als 50 Jahre ; νεώτατος θεῶν, Symp. 195a ; πρεσβύτερος μὲν – νεώτερος δέ, Xen. An. 1.1.1 ; Folgde. – Εὐθὺς νέου ὄντος, Plat. Rep. VI.486b ; εὐθὺς ἐκ νέου, von Jugend auf, Gorg. 510d ; öfter auch von der ψυχή, ἐκ νέας, Rep. III.409a ; ἐκ νέων, Gorg. 483e u. A.
   b) auch von anderen Dingen, wie Pflanzen, Od. 6.163, Il. 21.38 ; νέον ἄνθος, Hes. Th. 988 ; νέος οἶνος, Ar. Pax 882 ; auch νέᾳ κεφαλᾷ, Pind. P. 11.35 ; νέαν χαίταν, Ol. 14.22 ; ὄρεγε γεραιὰν νέᾳ χεῖρα, Eur. Phoen. 104.
   c) von Zuständen u. vgl., neu, frisch, sowohl das noch nicht Dagewesene, als das noch nicht lange Daseiende bezeichnend ; νέον ἄλγος, Il. 6.462 ; νέον ὕμνον, Pind. I. 4.70 ; νέαισιν ἑορταῖς, N. 9.11 ; ἄεθλα, Ol. 2.47 ; so auch νέοι γὰρ οἰακονόμοι κρατοῦσʼ Ὀλύμπου, Aesch. Prom. 149, neue Herrscher ; τοὺς νέους θεούς, 962, u. öfter in diesem Stücke von Zeus u. seinem Hause, im Ggstz der alten Titanen ; Ggstz von παλαιός, ἔν τε τοῖς νέοισι καὶ παλαιτέροις θεοῖς, Eum. 691 ; πόνοι δόμων νέοι παλαιοῖσιν συμμιγεῖς κακοῖς, Spt. 722 ; neben καινός, Pers. 654 ; dah. τί χρέος ; τί νέον ; was Neues, Ag. 85 ; νέον ἄλγος ἔχει, Soph. Aj. 252 ; καί τι προσδοκῶ νέον, Phil. 773 ; νέας βουλὰς νέοισιν ἐγκαταζεύξας τρόποις, Aj. 722 ; τί νέον κηρύξασα, Eur. Hec. 178, wie νέον τι σημανῶν ἔπος, 217 ; ἐδόκει τι νέον ἔσεσθαι, Thuc. 5.50, u. öfter mit dem Nebenbegriffe des Unerwarteten, Befremdenden ; ἄν τι νέον τῳ ξυμβαίνῃ βέλτιον παρὰ τὸν λόγον, Plat. Polit. 294c ; bes. im Kompar., νεώτερόν τι ποιέειν, Neuerungen machen, Her. 5.19, wie νεώτερα ἔπρησσε πρήγματα, 6.74 ; νεωτέρων ἔργων ἐπιθυμητής, 7.6 ; gew. von Neuerungen im Staate, Thuc. u. Folgde ; vgl. noch νεώτερόν τι δρᾶν, Ar. Eccl. 338 ; τί νεώτερον γέγονεν ; Plat. Euthyphr. i. A.; Sp.
   d) wie Eur. vrbdt ἄφρων νέος τʼ ἦν, I.A. 489, ἡ ʼμπειρία ἔχει τι λέξαι τῶν νέων σοφώτερον, Phoen. 533, so wird auch sonst das Jugendliche nicht bloß als unerfahren (νέος περὶ λόγους, Plat. Phil. 13c u. nachher νεώτεροι φανούμεθα τοῦ δέοντος), sondern auch als das Leidenschaftliche, Uebereilte bezeichnet, πῶλος νέος καὶ ὀξύς, Plat. Gorg. 463e, Sp.
Adverbial wird νέον gebraucht, neuerlich, jüngst, nur eben, παῖδα νέον γεγαῶτα, Od. 19.400, 20.191, öfter ; τοὺς ἥκοντας ἐκ μάχης νέον, Aesch. Ag. 1608 ; ἅπας δὲ τραχύς, ὃστις ἂν νέον κρατῇ, Prom. 35 ; Soph. O.C. 1775 u. sp.D.; bei Her. stehen τὸ νέον u. τὸ παλαιόν einander gegenüber, 9.26, u. er braucht auch ἐκ νέης adverb., von neuem, 1.60, 5.116. Später ist
νεωστί geläufiger.
Außer den schon angeführten Vergleichungsgeraden νεώτερος, νεώτατος, ist später ion. νειότερος ; – νέατος und νείατος s. besonders.

νέος

-η, -ον (νέϝος).

• • 1
  • • a

      Young, youthful Il. 8.102, Il. 9.57, Il. 11.684, Il. 13.95, Il. 23.306, 589, Il. 24.368, 725 : Od. 1.395, Od. 2.29, Od. 3.24, 376, Od. 4.665, 720, Od. 8.58, Od. 13.222, Od. 14.61, Od. 16.71, 99, 210, Od. 17.294.

    • b

      In comp.: νεωτέρω ἐμεῖο Il. 1.259. Cf. Il. 10.165, 176, Il. 21.439, Il. 23.587, Il. 24.433 : Od. 2.188, Od. 10.395, Od. 18.31, 52.

      Young rather than old, of the younger generation Od. 3.49, 125, 363, Od. 21.132.

      More full of youthful vigour : οὔ τις σεῖο νεώτερος Il. 15.569.

      In superl.: νεώτατος ἔσκον ἁπάντων Il. 7.153. Cf. Il. 14.112, Il. 20.409, Il. 23.476 : Od. 10.552.

  • 2

    Absol., a young man, a youth : νέον ἠὲ γέροντα Od. 16.198. Cf. Il. 9.446, Il. 14.108, Il. 22.71.

    In pl. Il. 1.463, Il. 2.789, Il. 9.36, 258, Il. 11.503, Il. 23.756 : Od. 2.324, 331, Od. 3.460, Od. 8.110, Od. 13.425, Od. 15.331, Od. 18.6, Od. 24.89, etc.

    In comp., a young man as opposed to an older, one of the younger generation Od. 7.293.

    In pl. Il. 4.324, Il. 23.643 : Od. 7.294.

  • 3

    New, newly made, constructed, composed : θαλάμοιο Il. 17.36. Cf. Od. 2.293, Od. 21.407.

    In superl. : ἀοιδήν, ἥ τις νεωτάτη ἀμφιπέληται Od. 1.352.

  • 4

    Fresh, young, newly grown or sprouted : φοίνικος ἔρνος Od. 14.163. Cf. Il. 21.38.

  • 5

    Of recent date : χρεῖος, οὔ τι νέον γε Od. 3.367. Cf. Il. 9.527.

    Having but lately attained a specified condition : νύμφην (a young wife) Od. 11.447.

  • 6

    A fresh . . . , another : γυναῖκα Il. 2.232. Cf. Il. 6.462.

  • 7

    In neut. sing. νέον as adv., newly, lately, recently, just now, but now, just: χοροῖο ν. λήγοντα (pple. of the impf., just come from the dance) Il. 3.394, ὃς ν. εἰληλούθει Il. 13.364. Cf. Il. 1.391, Il. 4.332, Il. 7.64, 421, Il. 11.663, Il. 12.336, Il. 13.211, Il. 15.240, Il. 24.444, 475 : Od. 1.175, Od. 3.318, Od. 4.112, 144, Od. 8.13, 289, Od. 16.26, 181, 199, Od. 17.112, Od. 18.309, Od. 19.400, 433, 519, Od. 20.191, 360, Od. 22.426.

    Freshly, recently : ν. φοίνικι φαεινός (its fresh colour not yet dimmed) Il. 15.538.

    Freshly, anew : αἰεὶ ν. ἐρχομενάων (ever in fresh swarms) Il. 2.88.

νέος (-ος, -ον, -οι, -ων, -οις(ι), -οι; -α, -ᾳ, -αν, -αις, -αισι(ν); -ον acc.: comp. νεωτέρων; -ον nom., acc.: superl. νεώτατον acc.)

• • a young, youthful
  • • α of people. φύονται δὲ καὶ νέοις ἐν ἀνδράσιν πολιαὶ O. 4.25 νέων οὐλίαις αἰχμαῖσιν ἀνδρῶν O. 13.23 κεῖνος γὰρ ἐν παισὶν νέος P. 4.281 νέαισίν τε παρθένοισι μέλημα P. 10.59 τὸ δὲ νέαις ἀλόχοις ἔχθιστον ἀμπλάκιον P. 11.25 ὁ δʼ ἄρα γέροντα ξένον Στροφίον ἐξίκετο, νέα κεφαλά (Heyne: νέα(ι) κεφαλᾶ(ι) codd.: Orestes) P. 11.35 ἐν παισὶ νέοισι παῖς N. 3.72 ἔνθα βουλαὶ γερόντων καὶ νέων ἀνδρῶν ἀριστεύοισιν αἰχμαί fr. 199. pro subs., young men, ἐν ἀοιδᾷ νέων P. 5.103 ὀπὶ νέων ἐπιχώριον χάρμα κελαδέων N. 3.66 Κλεάνδρῳ τις ἁλικίᾳ τε λύτρον εὔδοξον, ὦ νέοι, καμάτων ἀνεγειρέτω κῶμον I. 8.1 ἰὴ ἰῆτε νῦν, μέτρα παιηόνων ἰῆτε, νέοι Pae. 6.122 νέων δὲ μέριμναι σὺν πόνοις εἱλισσόμεναι δόξαν εὑρίσκοντι fr. 227. 1.
    • β of things, of a young man, of young men νέοις ἐν ἀέθλοις τιμώμενος O. 2.43 υἱὸν εἴπῃς ὅτι οἱ νέαν ἐστεφάνωσε κυδίμων ἀέθλων πτεροῖσι χαίταν O. 14.22
  • b new [κᾶδός τε τιμάσαις νέον (Bergk: ἑὸν codd.) O. 7.5] νέᾳ δʼ εὐπραγίᾳ χαίρω τι P. 7.18 τὸ δʼ ἐν ποσί μοι τράχον ἴτω τεὸν χρέος, ὦ παῖ, νεώτατον καλῶν P. 8.33 ὁ δὲ καλόν τι νέον λαχὼν P. 8.88 νέαισί θʼ ἑορταῖς ἰσχύος τʼ ἀνδρῶν ἁμίλλαις ἄμφαινε κυδαίνων πόλιν N. 9.11 καὶ πτερόεντα νέον σύμπεμψον ὕμνον I. 5.63 ἢ γαῖαν κατακλύσαισα θήσεις ἀνδρῶν νέον ἐξ ἀρχᾶς γένος; Pae. 9.20 comp., αἴνει δὲ παλαιὸν μὲν οἶνον, ἄνθεα δʼ ὕμνων νεωτέρων O. 9.49 n. s. pro adv., newly, ἐπεὶ κτίσθη νέον (sc. Ἴλιος) O. 8.37
  • c comp., newer, i. e. stranger, more disturbing “ἄμμιν μή τι νεώτερον ἐξ αὐτῶν ἀναστάῃ κακόν” (v. l. ἀναστάσῃς) P. 4.155 ἐλαύνεις τε νεώτερον ἢ πάρος; Pae. 9.6
  • d fragg. ]ς νεωτερο[ Πα. 13d. 5. νέαι[ Δ. 2. 5.

νέος , comp. νεώτερος: new, fresh, young; opp. παλαιός, Od. 4.720, Od. 8.58; as subst., Od. 19.433, Il. 9.36, Od. 8.202; adv., νέον, just now, lately, Od. 16.181, 199.

νέος

• • • 1young, youthful, Hom.; or alone, νέοι youths, Il., Hes., etc.; in Attic with Art., ὁ νέος, οἱ νέοι, Ar., etc.:— τὸ νέον, νεότης, Soph.; ἐκ νέου from a youth, from youth upwards, Plat., etc.; ἐκ νέων Arist.
    • 2suited to a youth, youthful, Lat. juvenilis, Aesch., Eur.
  • IIof things, new, fresh, Il., Attic
  • • 2of events, new, strange, τί νέον; Aesch.; μῶν τι βουλεύει νέον; Soph.
  • IIIneut. νέον as adv. of Time, newly, lately, just, just now, Hom., Attic; also with the Art., καὶ τὸ παλαιὸν καὶ τὸ νέον Hdt.: comp. adv. νεωτέρως Plat.; Sup. νεώτατα most recently, Thuc.;—also, ἐκ νέας, Ionic ἐκ νέης, anew, afresh, Lat. denuo, Hdt.
  • IVfor νεώτερος, νεώτατος, v. νεώτερος: the orig. comp. and Sup. were νεαρός, νέατος.